TÜRKÇE
ENGLISH
Genel Bilgi
| Birim | EĞİTİM FAKÜLTESİ |
| SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETMENLİĞİ PR. | |
| Kod | EFMZ108 |
| Ad | Eğitim Sosyolojisi |
| Dönem | 2018-2019 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Yarıyıl | 2. Yarıyıl |
| Süre (T+U) | 2-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 3 AKTS |
| Yerel Kredi | 2 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Lisans Dersi |
| Tür | Normal |
| Etiket | MB Meslek Bilgisi Dersleri Z Zorunlu |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Prof. Dr. ADNAN GÜMÜŞ |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Prof. Dr. ADNAN GÜMÜŞ
(Bahar)
(A Grubu)
(Sor. Öğr. Ele.)
|
Dersin Amacı / Hedefi
Sosyolojinin temel kavramlarının, kuramlarının ve yaklaşımlarının öğrenilmesi; eğitimin sosyal işlevlerinin ve anlamının kavranması; eğitim süreçleri ile sosyal, iktisadi, politik, kültürel olgular ve kurumlar arasındaki karşılıklı ilişkinin kavranması; sosyolojik perspektiflerden eğitim sorunları, politika, reform ve uygulamalarına yönelik çözüm önerilerine dair çıkarımlarda bulunulabilmesi.
Dersin İçeriği
Sosyolojinin temel kavramları: Toplum, sosyal yapı, sosyal olgu, sosyal olay vd.; sosyolojinin öncüleri (İbn-i Haldun, A. Comte, K. Marx, E. Durkheim, M. Weber vd.) ve eğitim görüşleri; temel sosyolojik teoriler (işlevselcilik, yapısalcılık, sembolik etkileşimcilik, çatışma kuramı, eleştirel teori, fenomenoloji ve etnometodoloji) açısından eğitim; toplumsal süreçler (sosyalleşme, sosyal tabakalaşma, sosyal hareketlilik, sosyal değişme vd.) ve eğitim; toplumsal kurumlar (aile, din, ekonomi,siyaset) ve eğitim; Türkiyede sosyolojinin ve eğitim sosyolojisinin gelişimi (Ziya Gökalp, İsmail Hakkı Baltacıoğlu, Nurettin Topçu, Mümtaz Turhan vd.); kültür ve eğitim; sosyal, kültürel, ahlaki bir sistem ve topluluk olarak okul.
Dersin Ön Koşulu
Kaynaklar
Notlar
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Bilimi, sosyolojiyi, eğitim sosyolojisinin tanımlar ve temel çalışma alanlarını sayar. |
| ÖÇ02 | Bilim ve eğitimin toplumsal işlevlerini açıklar. |
| ÖÇ03 | Zümre, sınıf ve güç-nüfuz ilişkilerinin eğitim alanındaki yansımalarını açıklar. |
| ÖÇ04 | Kurumların, sosyal yapı ve sosyal değişmelerin eğitim, okul ve toplumun işleyişi ile bireylerin yaşamları üzerindeki etkilerini açıklar. |
| ÖÇ05 | Kültür, din, gelenek, ideolojilerin eğitsel yaşantılar üzerindeki etkisini açıklar. |
| ÖÇ06 | Toplumsal grupların, ilişkilerinin ve dinamiklerinin grup ve bireyler üzerindeki etkilerini tanır. |
| ÖÇ07 | Öğretim programlarının insan, toplum ve doğa yararına, toplumun sosyokültürel ve ekonomik ihtiyaçları doğrultusunda yapılandırılmasının önemini değerlendirir. |
| ÖÇ08 | Okul ve sınıf içi ilişkileri ve kişi-gruplar arası ilişki ve sorunları inceler ve çözüm önerileri geliştirir. |
| ÖÇ09 | Eğitim sosyolojisinden elde ettiği bakışla eğitim politika, planlama ve yapılanmasına yönelik farklı bakış ve modeller geliştirir. |
| ÖÇ10 | Eğitim ve okulda yaşanan sorunlara sosyolojik perspektiften alternatif çözümler önerir. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Sınıf öğretmenliği kapsamında yer alan derslerle (Matematik, Türkçe, Fen Bilimleri, Hayat Bilgisi, Sosyal Bilgiler, Görsel Sanatlar, Müzik, Oyun ve Fiziki Etkinlikler, vb.) ilgili kavram ve ilkeleri açıklar. | |
| PÖÇ02 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | İlkokul döneminde (1., 2., 3., 4. Sınıf) öğrenim gören öğrencilerin gelişim özelliklerine göre özgün öğrenme ortamları oluşturur. | |
| PÖÇ03 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Tarihsel süreç içinde yer alan önemli kişi (bilim insanları, gazeteci, ressam, yazar vb.), olay ve olguları, eğitim uygulamaları ile ilişkilendirir. | |
| PÖÇ04 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | İlkokul dönemi (1., 2., 3., 4. Sınıf) öğretim programında yer alan derslerin (Matematik, Türkçe, Fen Bilimleri, Hayat Bilgisi, Sosyal Bilgiler, Görsel Sanatlar, Müzik, Oyun ve Fiziki Etkinlikler, vb.) öğretiminde uygun öğretim strateji, yöntem ve teknikleri kullanır. | 4 |
| PÖÇ05 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Sanatsal eser ve çalışmaların, öğrenci gelişimine katkısının farkında olur ve öğretim uygulamalarına yansıtır. | |
| PÖÇ06 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Sınıf öğretmenliği alanında yaşanan problemlerin çözümünde, bilimsel süreç becerilerini kullanır. | |
| PÖÇ07 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Öğrencilerin üst düzey düşünme becerilerinin gelişimine uygun yöntem ve teknikleri kullanır. | 4 |
| PÖÇ08 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Öğretme-öğrenme sürecini, öğrencilerin gelişim özelliklerini, bireysel farklılıklarını ve konu alanının özelliklerini dikkate alarak planlar/ uygular/değerlendirir. | 4 |
| PÖÇ09 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Öğretim süreçlerinin ve öğrenme ürünlerinin değerlendirilmesinde, farklı ölçme ve değerlendirme yöntem ve tekniklerini kullanır. | 2 |
| PÖÇ10 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Etkili öğretme-öğrenme süreçlerini oluşturmak için uygun materyalleri geliştirir ve bu süreçte bilişim teknolojilerini etkin biçimde kullanır. | |
| PÖÇ11 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Öğretim süreçlerini yürütürken karşılaşılan sorunların çözümünde, hem bireysel hem de ilgili diğer kişilerle (aile, öğretmen, yönetici vb.) birlikte sorumluluk alır. | 4 |
| PÖÇ12 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Öz değerlendirme yaparak mesleki bilgi ve becerilerini geliştirir. | |
| PÖÇ13 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Bireysel öğrenme becerisi ile edindiği bilgileri eleştirel bir yaklaşımla değerlendirir. | |
| PÖÇ14 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | İlgi ve yetenekleri doğrultusunda bilimsel, kültürel, sanatsal, sosyal ve teknolojik alanlarda eğitim gereksinimlerini karşılar. | 5 |
| PÖÇ15 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Alanı ile ilgili konularda düşüncelerini ve önerilerini yazılı ve sözlü olarak paylaşır. | 2 |
| PÖÇ16 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Eğitsel süreçteki paydaşları (öğrencileri, öğretmen arkadaşları, okul yönetimi ve veli) ile etkili iletişim kurar ve aile katılımını sağlamak için stratejiler geliştirir. | |
| PÖÇ17 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Eğitim-öğretim sürecinde, eğitimin genel amaçlarına ve temel ilkelerine uygun davranır. | 3 |
| PÖÇ18 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Yaşam boyu öğrenme kapsamında öğrencilerini, içinde bulunduğu sosyal çevresini ve toplumu geliştirmek için proje ve etkinlikler tasarlar. | 4 |
| PÖÇ19 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Yakın çevresinde, ülkesinde ve dünyada ortaya çıkan bilimsel, sanatsal, sosyal, ekonomik ve teknolojik olgu ve olayları takip ederek eğitsel uygulamalarına yansıtır. | 3 |
| PÖÇ20 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Öğretimi planlama, uygulama ve değerlendirmede, sınıf öğretmenliği alanının çok disiplinli ve disiplinler arası olma özelliğini dikkate alır. | |
| PÖÇ21 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Birleştirilmiş sınıflarda, öğretimi planlama, uygulama ve değerlendirme bilgi ve becerisine sahip olur. | |
| PÖÇ22 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Alanı ile ilgili gelişmeleri yabancı/uluslar arası kaynaklardan takip eder. | |
| PÖÇ23 | Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik | Evrensel ve kök değerleri benimseyerek öğrencilerine ve çevresine rol model olur. | |
| PÖÇ24 | Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik | Günlük ve mesleki yaşamında, Türkçeyi doğru ve etkili biçimde kullanarak model olur. | |
| PÖÇ25 | Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik | İlkokul öğretmeni olarak insan ve çocuk haklarının evrenselliği, sosyal adalet, kalite kültürü, çevre, sağlık ve iş güvenliği konularında bilgili ve duyarlıdır. | |
| PÖÇ26 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Eğitim felsefeleri ile eğitim programları arasındaki ilişkiyi analiz ederek öğretim uygulamalarına yansıtır. |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Sosyolojinin, eğitim sosyolojisinin, okul sosyolojisinin konusu, tanımı ve önemi | Okuma, literatür taraması | |
| 2 | Sosyolojinin ve eğitim sosyolojisinin öncüleri (İbn-i Haldun, A. Comte, K. Marx, E. Durkheim, M. Weber ve diğerleri) ve eğitim görüşleri | Okuma, literatür taraması | |
| 3 | Türkiyede sosyolojinin ve eğitim sosyolojisinin gelişimi ((Ziya Gökalp, İ.H.Baltacıoğlu, Şekip Tunç, Mümtaz Turhan, Sadrettin Celal, İ.H. Tonguç, Hilmi Ziya Ülken, Niyazi Berkes ve diğerleri) | Okuma, literatür taraması | |
| 4 | Sosyal olay, sosyal olgu, sosyal ilişki, sosyal etkileşim, sosyalizasyon ve eğitim | Okuma, inceleme, örnekler hazırlama | |
| 5 | Değer, norm, pozisyon, statü, rol ve eğitimle ilişkileri | Okuma, inceleme, örnekler hazırlama | |
| 6 | Kimlik, grup, zümre oluşumları ve eğitimle ilişkileri | Okuma, inceleme, örnekler hazırlama | |
| 7 | Tabaklaşma ve sınıf oluşumları ve eğitimle ilişkileri | Okuma, inceleme, örnekler hazırlama | |
| 8 | Ara Sınav | Sınav hazırlığı | |
| 9 | Toplumsal kurumlar (aile, din, ekonomi, siyaset), sosyal yapı ve eğitim | Okuma, inceleme, örnekler hazırlama | |
| 10 | Okul içi dinamikler; sosyal, kültürel, ahlaki bir sistem ve topluluk olarak okul (okul içi yapı, otorite, meşruiyet, süreç, gruplaşma, norm, değer, ilişki, otorite ve disiplin durumlarını ve aralarındaki bağlar) | Okuma, inceleme, örnekler hazırlama | |
| 11 | Değişim ve eğitim: Modernleşme ve postmodernleşme, bilimsel ve teknolojik gelişmelerin eğitime yansımaları | Okuma, inceleme, görüş oluşturma | |
| 12 | Sosyal hareketlilik (dikey ve yatay mobilite), eğitim hakkı ve eğitimde fırsat eşitliği, sosyal hareketler, demokrasi ve eğitim ilişkileri | Okuma, inceleme, görüş oluşturma | |
| 13 | Toplumun inşası ve sürdürümü: Bilgi dağıtımı, okula seçme ölçütleri, öğrenme biçimleri, öğretim programları, bilginin yönetimi ve kişilik ve kültürlerin yeniden üretimini, eğitimin planlanması, programlama ve reform tartışmaları | Okuma, inceleme, görüş oluşturma | |
| 14 | Temel sosyolojik teoriler (işlevselcilik, yapısalcılık, sembolik etkileşimcilik, çatışma kuramı, eleştirel teori,fenomenoloji ve etnometodoloji) açısından eğitim | Okuma, inceleme, görüş oluşturma | |
| 15 | Eğitim teorileri, eleştirel, bilimsel eğitim, alternatif okul ve eğitim tartışmaları | Okuma, inceleme, öneri gelirştirme | |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Sınav hazırlığı | |
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Sınav hazırlığı |
Değerlendirme (Sınav) Yöntemleri ve Kriterleri
| Değerlendirme Türü | Yarıyıl İçi / Yıl İçi Etkisi | Yarıyıl Sonu / Yıl Sonu Etkisi |
|---|---|---|
| 1. Ara Sınav | 100 | 40 |
| Genel Değerlendirme | ||
| Yarıyıl İçi / Yıl İçi Toplam | 100 | 40 |
| 1. Yıl Sonu Sınavı | - | 60 |
| Genel Toplam | - | 100 |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 2 | 28 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 2 | 28 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 1 | 2 | 2 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 6 | 6 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 14 | 14 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 78 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 3,12 | ||
| AKTS | 3 AKTS | ||