TÜRKÇE
ENGLISH
Genel Bilgi
| Birim | SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ |
| ÖZEL HUKUK (YL) (TEZLİ) | |
| Kod | ÖH712 |
| Ad | Taşıma Hukuku Uygulamaları |
| Dönem | 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Dönem | Güz ve Bahar |
| Süre (T+U) | 3-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 6 AKTS |
| Yerel Kredi | 3 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Yüksek Lisans Dersi |
| Tür | Normal |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Prof. Dr. FATİH BİLGİLİ |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır.
|
Dersin Amacı / Hedefi
Bu dersin temel amacı; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) ve CMR Konvansiyonu çerçevesinde, kara taşımacılığı hukukunun temel prensiplerini ve uygulamadaki işleyişini incelemektir. Özellikle taşıyıcının sorumluluğu, zıya ve hasar kavramları ile sınırlı sorumluluk (SDR) ilkesinin Yargıtay ve uluslararası yargı kararları ışığında nasıl yorumlandığını analiz ederek öğrenciye pratik bir hukuki bakış açısı kazandırmaktır.
Dersin İçeriği
Program kapsamında; taşıma sözleşmesinin kurulması, taşıma senedinin (waybill) işlevi, yükleme ve boşaltma yükümlülükleri ile taşıyıcının zıya, hasar ve gecikmeden doğan sorumluluğu ele alınmaktadır. Özellikle TTK ve CMR arasındaki uygulama farkları, taşıyıcının sorumluluğunu kaldıran haller, ağır kusur (wilful misconduct) kavramı ve rücu mekanizmaları güncel yüksek yargı içtihatları odağında analiz edilmektedir.
Dersin Ön Koşulu
Ön koşul bulunmamaktadır.
Kaynaklar
Karayolu ile Uluslararası Eşya Taşıma Hukuku ve CMR - Muktedir Lale
Notlar
Yargıtay Kararları İsviçre Federal Mahkemesi Kararları
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Ulusal (TTK) ve uluslararası (CMR) kara taşıma hukuku kurallarını ayırt edebilir ve somut uyuşmazlığa uygulanacak doğru hukuk rejimini belirleyebilir. |
| ÖÇ02 | Taşıyıcının özen borcu ve sorumluluğunun sınırlarını, Yargıtay kararlarındaki "ağır kusur" ve "kast" kriterleri çerçevesinde hukuki açıdan değerlendirebilir. |
| ÖÇ03 | Taşıma hukukuna özgü ihbar süreleri, zamanaşımı ve çekince koyma (reservation) usullerini usulüne uygun şekilde yöneterek hak kayıplarını engelleyebilir. |
| ÖÇ04 | Sınırlı sorumluluk (SDR/Brüt Kilo) hesaplamalarını ve bu sınırların hangi durumlarda aşılacağını yüksek yargı içtihatları doğrultusunda analiz edebilir. |
| ÖÇ05 | Taşıma sözleşmesinden doğan rücu davalarında husumet, görevli mahkeme ve ispat yükü dengesini Yargıtay’ın güncel yaklaşımlarına göre kurabilir |
| ÖÇ06 | Taşıma senetlerindeki yetki şartlarını, tahkim klozlarını ve alternatif çözüm yollarını taşıma hukuku doktrini ve yargı kararları ışığında yorumlayabilir. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Özel hukuk alanındaki temel kavramları, hukuk kurallarını ve hukuk metodolojisini açıklar. | |
| PÖÇ02 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Hukuki normları, kuramları ve güncel gelişmeleri eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirir. | 3 |
| PÖÇ03 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Hukuk literatürünü ulusal ve uluslararası düzeyde takip edip sistematik olarak analiz eder. | |
| PÖÇ04 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Hukuki konular üzerine bilimsel araştırma ve akademik çalışma yöntemlerini açıklar. | |
| PÖÇ05 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Hukuk disiplinleri arasındaki ilişkileri inceleyerek farklı alanlardan gelen bilgileri bütünleştirir. | |
| PÖÇ06 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Hukuki yorum yöntemlerini kullanarak özel hukuk uyuşmazlıklarını çözümler. | 3 |
| PÖÇ07 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Hukuki karar süreçlerinde problem çözme ve karar verme becerilerini uygular. | |
| PÖÇ08 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Özel hukuk alanındaki teknik bilgiyi Türkçe ve İngilizce olarak yazılı ve sözlü şekilde etkili kullanır. | 3 |
| PÖÇ09 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Hukuki meseleleri bağımsız olarak araştırır ve akademik çalışmalarda etkin rol alır. | |
| PÖÇ10 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Özel hukuk uygulamalarında karşılaşılan karmaşık durumlar için sorumluluk alarak çözüm üretir. | |
| PÖÇ11 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Özel hukuk alanındaki güncel gelişmeleri ve kendi çalışmalarını farklı seviyelerde yazılı, sözlü ve görsel olarak ifade eder. | |
| PÖÇ12 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Bilimsel araştırma süreçlerinde toplumsal, bilimsel ve etik değerleri gözetir ve bu ilkeleri uygular. | |
| PÖÇ13 | Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik | Hukuk alanına ilişkin yabancı kaynakları takip eder ve akademik çalışmaları uluslararası düzeyde paylaşır. | 4 |
| PÖÇ14 | Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik | Uluslararası akademik topluluklarla iş birliği yaparak bilimsel bilgi üretimine katkı sunar. | |
| PÖÇ15 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Hukuki sorunları eleştirel bakış açısıyla değerlendirerek alternatif çözümler geliştirir. | |
| PÖÇ16 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Mukayeseli hukuk perspektifinden yararlanarak farklı hukuk sistemlerini karşılaştırır. | 4 |
| PÖÇ17 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Hukuki uygulamalarda etik ilkeleri gözetir ve mesleki sorumluluk bilinciyle hareket eder. | |
| PÖÇ18 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Özel hukuk alanında araştırmalar yaparak akademik literatüre katkı sunar. | |
| PÖÇ19 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Hukuki uyuşmazlıklarda alternatif çözüm yöntemlerini uygular ve yorumlar. | 4 |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Taşıma Hukukuna Giriş ve Kaynaklar | okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 2 | Taşıma Sözleşmesi ve Taşıma Senedi (CMR m.4-9) | okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 3 | Taşıyıcının Hak ve Borçları / Gönderen Yükümlülükleri | okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 4 | Taşıyıcının Sorumluluk Esasları (Kusursuz Sorumluluk) | okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 5 | Sorumluluğun Başlangıcı ve Sona Ermesi (Fiili Taşıyıcı) | okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 6 | Zıya, Hasar ve Gecikme Kavramları | okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 7 | Sorumluluğu Kaldıran Haller (CMR m.17) | okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 8 | Ara Sınavlar | çalışma | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
| 9 | Tazminatın Sınırlandırılması (SDR ve TTK Limitleri) | okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 10 | Sorumluluk Sınırlarının Aşılması | okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 11 | Hak Düşürücü Süreler, İhbarlar ve Zamanaşımı | okuma | Öğretim Yöntemleri: Soru-Cevap, Anlatım |
| 12 | Taşıma Hukukunda Rücu İlişkileri ve Halefiyet | okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 13 | Multimodal Taşımalar | okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 14 | Genel Değerlendirme | çalışma | Öğretim Yöntemleri: Soru-Cevap, Tartışma |
| 15 | Genel Değerlendirme ve Analiz | çalışma | Öğretim Yöntemleri: Soru-Cevap, Tartışma |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | çalışma | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | çalışma | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 3 | 42 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 5 | 70 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 0 | 0 | 0 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 15 | 15 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 30 | 30 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 157 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 6,28 | ||
| AKTS | 6 AKTS | ||