TÜRKÇE
ENGLISH
Genel Bilgi
| Birim | SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ |
| TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI (YL) (TEZLİ) | |
| Kod | TDE757 |
| Ad | Anadolu ve Rumeli Ağızları I |
| Dönem | 2018-2019 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Dönem | Güz |
| Süre (T+U) | 2-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 4 AKTS |
| Yerel Kredi | 2 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Belirsiz |
| Tür | Normal |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Prof. Dr. YETER TORUN ÖĞRETMEN |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır.
|
Dersin Amacı / Hedefi
Bu dersin amacı ağız araştırmaları konusunda temel bilgileri vermek ve Anadolu ve Rumeli Ağızları üzerinde yapılmış çalışmaları öğretmektir.
Dersin İçeriği
Bu derste ağız terimi, Anadolu ve Rumeli ağızları konusunda yapılmış derleme, inceleme ve tasnif çalışmaları, ağız araştırmaları yöntemleri, ağız transkripsiyon sistemi, ağız bölgelerinin özellikleri anlatılmaktadır.
Dersin Ön Koşulu
Kaynaklar
Notlar
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Ağız araştırmalarında kullanılan yöntemleri uygular. |
| ÖÇ02 | Anadolu ve Rumeli ağızlarıyla ilgili olarak yapılmış eski ve yeni çalışmaları değerlendirir. |
| ÖÇ03 | Anadolu ve Rumeli Ağızları çalışmalarında yararlanılacak kaynak eserleri tanır. |
| ÖÇ04 | Anadolu ve Rumeli Ağızları alanındaki çalışmalarda kullanılacak sözlükleri, özelliklerini ve kullanım şekillerini değerlendirir. |
| ÖÇ05 | Geçmişten günümüze Anadolu ve Rumeli Ağızları alanını ilgilendiren belli başlı kaynakları ve bu kaynakların özelliklerini tanır. |
| ÖÇ06 | Ağızlarla ilgili tasnif çalışmalarını ve ağızların söz varlığını tanır. |
| ÖÇ07 | Ağızların yazı diliyle ilişkisini bilir ve ağız bilimi araştırmalarının niçin gerekli olduğunu açıklar. |
| ÖÇ08 | Ağızların oluşumuna katkıda bulunan unsurları ve ağızlardaki karşıtlık ve benzerliklerin sebeplerini açıklar. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | - | Türk Dili ve Edebiyatının tarihi ve güncel malzemesini bilimsel yöntem ve kuramsal bilgiler yardımıyla kavrar. | |
| PÖÇ02 | - | Türkolojinin temel kavramlarının önemini sıralar. | |
| PÖÇ03 | - | Dil ve edebiyat malzemelerini karşılaştırmalı yöntemlerle analiz eder. | |
| PÖÇ04 | - | Bağımsız veya grupla birlikte edebi metinler üzerinde çalışma yapar. | |
| PÖÇ05 | - | Alanı ile ilgili başvuru kaynaklarına ulaşarak değerlendirir. | |
| PÖÇ06 | - | Türk Dili ve Edebiyatının tarihsel gelişim sürecini kavrar. | |
| PÖÇ07 | - | Edebiyat, dil ve kültür ilişkisinin kuramsal temellerini sıralar. | |
| PÖÇ08 | - | Eski ve yeni metinleri kavrayıp değerlendirir. | |
| PÖÇ09 | - | Alanı ile ilgili kavramları anlayabilen, bilgi aktarabilen, meslektaşları ile iletişim kurabilen, entelektüel birikime sahip olur. | |
| PÖÇ10 | - | Türkoloji sorunlarına çözüm üretip Türkolojinin gelişmesini destekler. | |
| PÖÇ11 | - | Türk Dili ve Edebiyatının dünya dilleri ve edebiyatları arasındaki yerini kavrar. | |
| PÖÇ12 | - | Filolojik ve dil bilimsel bakışı kullanır. | |
| PÖÇ13 | - | Edebi metin çözümlemede bilimsel yöntemleri ve filolojik bilgileri etkin olarak kullanır. | |
| PÖÇ14 | - | Türkoloji ile ilgili sorunları kavrayıp analiz eder. | |
| PÖÇ15 | - | Türkoloji ile ilgili kavramları anlayabilecek, meslektaşları ile iletişim kurabilecek yabancı dil bilgisine sahip olur. | |
| PÖÇ16 | - | Dil, kültür, edebiyat ilişkisini çözümleyici çalışmalar yapar. | |
| PÖÇ17 | - | Edindiği bilgi ve birikimi aktarma becerisi kazanır. | |
| PÖÇ18 | - | Alanı ile ilgili bilimsel çözümlemeler yapıp yeni düşüncelerini çalışmaları ile belirtir. |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Ağız kavramını, bu kavramın dil, şive, lehçe, diyalekt, aksan gibi benzer kavramlarla ilişkisi ve bunlar arasındaki yerini, ağız bilimi araştırmalarının gerekliliğini, ağızlar ve yazı dili münasebetini tanır. | Kaynak okuma | |
| 2 | Anadolu ağızları üzerinde yapılan ilk çalışmalar: Yabancı araştırıcılar dönemi (1867-1940) ve Ahmet Caferoğlu dönemi (1940-1950). Ahmet Caferoğlu dönemi sonrası günümüze kadar yapılan ağız metni derleme ve inceleme çalışmalarını tanır. | Kaynak okuma | |
| 3 | Anadolu ağızlarındaki çeşitli dil unsurlarıyla (sıfat-fiil ekleri, fiil çekimi vb.) ilgili çalışmaları, Anadolu ağızlarının söz varlığını, Anadolu ağızlarının tasnifiyle ilgili çalışmaları tanır. | Kaynak okuma | |
| 4 | Ağız araştırmalarında yöntem: Sahaya çıkmadan yapılacak hazırlık çalışmaları ve saha çalışmasında dikkat edilecek noktaları, derlenen ağız malzemesinin metne dönüştürmesini, ağız metni işaretlerini ve bunlarla ilgili değerlendirmeleri kavrar. | Kaynak okuma | |
| 5 | Rumeli ağızlarıyla ilgili olarak yabancı araştırıcılar tarafından yapılmış derleme ve inceleme çalışmalarını, Rumeli ağızlarıyla ilgili olarak yerli araştırıcılar tarafından yapılmış derleme ve inceleme çalışmalarını tanır. | Kaynak okuma | |
| 6 | Rumeli ağızlarının tasnifi konusunda yapılan çalışmaları ve bu çalışmalarda kullanılan ölçütlerin değerlendirilmesini, Rumeli ağızları üzerindeki Kıpçak tesirini kavrar. | Kaynak okuma | |
| 7 | Anadolu ve Rumeli ağızları üzerindeki çalışmaların bir bütün halinde değerlendirir. | Kaynak okuma | |
| 8 | Ara Sınav | Anlatılan konuların ders notları ve kaynaklardan tekrar edilmesi | |
| 9 | Kars ve Erzurum ağzının karakteristik özelliklerini tanır. | Kaynak okuma | |
| 10 | Diyarbakır ve Nevşehir ağzının karakteristik özellikleri tanır. | Kaynak okuma | |
| 11 | Batı Karadeniz ve Doğu Karadeniz ağzının karakteristik özellikleri tanır. | Kaynak okuma | |
| 12 | Batı Anadolu (Ege) ağzının karakteristik özellikleri tanır. | Kaynak okuma | |
| 13 | Rumeli ağzının karakteristik özellikleri tanır. | Kaynak okuma | |
| 14 | Batı Rumeli ağzının karakteristik özellikleri tanır. | Kaynak okuma | |
| 15 | Anadolu ve Rumeli ağızları üzerindeki çalışmaların bir bütün halinde değerlendirir. | Kaynak okuma | |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Anlatılan konuların ders notları ve kaynaklardan tekrar edilmesi | |
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Anlatılan konuların ders notları ve kaynaklardan tekrar edilmesi |