FENZ314 Bilimin Doğası ve Öğretimi

3 AKTS - 2-0 Süre (T+U)- 6. Yarıyıl- 2 Yerel Kredi

Genel Bilgi

Birim EĞİTİM FAKÜLTESİ
FEN BİLGİSİ ÖĞRETMENLİĞİ PR.
Kod FENZ314
Ad Bilimin Doğası ve Öğretimi
Dönem 2025-2026 Eğitim-Öğretim Yılı
Yarıyıl 6. Yarıyıl
Süre (T+U) 2-0 (T-U) (17 Hafta)
AKTS 3 AKTS
Yerel Kredi 2 Yerel Kredi
Eğitim Dil Türkçe
Seviye Belirsiz
Tür Normal
Etiket Z Zorunlu
Öğretim Şekli Yüz Yüze Öğretim
Bilgi Paketi Koordinatörü Prof. Dr. ÖZGECAN KIRIK
Dersin Öğretim Elemanı Dr. Öğr. Üyesi BETÜL KARADUMAN (Bahar) (A Grubu) (Sor. Öğr. Ele.)
Dr. Öğr. Üyesi BETÜL KARADUMAN (Bahar) (B Grubu) (Sor. Öğr. Ele.)


Dersin Amacı / Hedefi

Bu dersin amacı, fen bilgisi öğretmen adaylarının bilimin doğasına (ontolojik veepistemolojik temelleriyle birlikte) dair kapsamlı bir anlayış geliştirmelerinisağlamaktır. Ders kapsamında öğretmen adaylarının bilimsel bilginin yapısını,bilimsel süreçlerin işleyişini, bilimsel kavramların gelişimini ve bilimsel bilginindeğişebilirliğini anlamaları hedeflenmektedir. Ayrıca, bilimin doğasının öğretimine yönelik farklı yaklaşımlar ve sınıf içi uygulamalar tanıtılarak,öğretmen adaylarının bu kavramları öğretim sürecine nasıl entegreedebileceklerine ilişkin bilgi ve beceri kazanmaları amaçlanmaktadır. Bilimindoğası ile fen, teknoloji, toplum ve çevre ilişkisi bağlamında sosyo-bilimselkonuların ele alınması yoluyla öğretmen adaylarının bilimsel okuryazarlıkdüzeylerinin artırılması da dersin temel hedefleri arasındadır.

Dersin İçeriği

Bilginin doğası (ontoloji, epistemoloji, bilimsel kavramların doğası, bilimsel bilgive özellikleri); bilimin doğasına ilişkin kavramlar ve öğretim yaklaşımları (bilim,bilimsel bilgi ve özellikleri, bilimsel okur-yazarlık ve bilimin doğası, fen öğretimprogramlarında bilimin doğasının yeri, bilimin doğasının öğretimi); bilimindoğasının öğretiminde sınıf-içi etkinlikler; bilimin doğası ve fen, teknoloji,toplum, çevre ilişkisi, sosyo-bilimsel konular bağlamında bilimin doğası

Dersin Ön Koşulu

Yok

Kaynaklar

1-Nihal Doğan , Kader Bilican , Jale Çakıroğlu , Seda Çavuş Güngören. BiliminDoğası ve Öğretimi. Pegem Akademi Yayıncılık 2-Nilgün Yenice. Bilimin Doğası,Gelişimi ve Öğretimi. Anı Yayıncılık

Notlar

Murat Demirbaş. Fen Bilimleri Öğretiminde Bilimin Doğası. Pegem AkademiYayıncılık


Dersin Öğrenme Çıktıları

Sıra Dersin Öğrenme Çıktıları
ÖÇ01 Bilimin doğasına ilişkin temel kavramları (bilim, bilimsel bilgi, teoriler, kanunlar,hipotezler vb.) açıklar.
ÖÇ02 Bilimin ontolojik ve epistemolojik temellerini tanımlar.
ÖÇ03 Bilimsel bilginin özelliklerini (geçici, gözleme dayalı, yaratıcı, öznel vb.) örneklerleaçıklar.
ÖÇ04 Bilimin doğasının öğretimine yönelik farklı öğretim yaklaşımlarını karşılaştırır.
ÖÇ05 Fen öğretim programlarında bilimin doğasına verilen önemi ifade eder.
ÖÇ06 Bilimin doğasını sosyo-bilimsel konular bağlamında değerlendirir.
ÖÇ07 Bilimin doğası ile fen, teknoloji, toplum ve çevre arasındaki ilişkileri analiz eder.
ÖÇ08 Bir sosyobilimsel konu hakkında gerekçeli ve kanıta dayalı argümanlar oluşturur.
ÖÇ09 Karşıt görüşleri değerlendirerek argümanlarını savunur ve eleştirel düşünmebecerilerini uygular.
ÖÇ10 Ele alınan sosyobilimsel konu bağlamında bilimin doğasının temel unsurlarını (örneğin,bilimsel bilginin geçiciliği, bilim-toplum etkileşimi, bilimsel süreçlerin doğası vb.)tanımlar ve örneklendirir.
ÖÇ11 Bilimin doğası unsurlarının sosyobilimsel karar alma süreçlerine etkisini tartışır.


Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi

Sıra Tür Program Öğrenme Çıktıları Duzey
PÖÇ01 Bilgi - Kuramsal, Olgusal Fen bilimlerindeki temel kavramları ve kavramlar arası ilişkileri açıklar.
PÖÇ02 Bilgi - Kuramsal, Olgusal Etkili sınıf yönetimi ile ilgili temel kavramları açıklar.
PÖÇ03 Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği Öğrencilerin gelişim, öğrenme özellikleri ve güçlüklerini tanır.
PÖÇ04 Bilgi - Kuramsal, Olgusal Fen ve Teknoloji öğretimi ile ilgili öğretim programlarını, stratejileri, yöntem ve teknikleri açıklar.
PÖÇ05 Bilgi - Kuramsal, Olgusal Fen bilimlerinin günlük yaşamdaki uygulama alanlarını açıklar. 5
PÖÇ06 Bilgi - Kuramsal, Olgusal Sınıf yönetiminde karşılaşılabilecek problem durumlarına çözüm önerilerinde bulunur.
PÖÇ07 Bilgi - Kuramsal, Olgusal Öğrencilerde eleştirel düşünme, yaratıcı düşünme ve problem çözme becerilerinin gelişimi için uygun yöntem ve teknikleri kullanır.
PÖÇ08 Bilgi - Kuramsal, Olgusal Fen ve teknoloji programına ve öğrenci gereksinimlerine uygun olarak çevresindeki malzemelerden materyaller tasarlar.
PÖÇ09 Bilgi - Kuramsal, Olgusal Fen ve teknoloji alanındaki bilgileri bilimsel yöntemleri kullanarak sorgular. 5
PÖÇ10 Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği Fen ve teknoloji programına uygun ve etkin bir şekilde laboratuarı kullanır.
PÖÇ11 Bilgi - Kuramsal, Olgusal Öğrencinin kendi bilgisini yapılandırabildiği çağdaş öğretim yöntem ve tekniklerini uygular. 5
PÖÇ12 Bilgi - Kuramsal, Olgusal Alanı ile ilgili problemlerin çözümünde bireysel ve ekip üyesi olarak sorumluluk alır.
PÖÇ13 Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı Yaşam boyu öğrenme bilincine sahip olur. 5
PÖÇ14 Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği Alanındaki bilgi ve becerilerini, tespit ettiği sorunları ve çözüm önerilerini sözlü ve yazılı iletişim yoluyla uzman ve uzman olmayan kişiler ile paylaşır. 4
PÖÇ15 Bilgi - Kuramsal, Olgusal Bilgi ve iletişim teknolojilerini etkin bir şekilde kullanır. 4
PÖÇ16 Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı İngilizce´´yi fen ve teknoloji öğretimi alanındaki gelişmeleri izleyebilecek yeterlikte kullanır.
PÖÇ17 Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği Toplumun ve dünyanın gündemindeki olaylara/gelişmelere duyarlıdır. 5
PÖÇ18 Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği Mesleki gelişimin yanı sıra bireysel gelişimi için bilimsel, sosyal, kültürel ve sportif alanlarda öğrenim gereksinimi doğrultusunda kendini sürekli geliştirir. 3
PÖÇ19 Bilgi - Kuramsal, Olgusal Milli Eğitim Temel Kanunu´´nda ifade edilen ulusal ve evrensel duyarlılıklara sahip olur. 4
PÖÇ20 Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği Demokrasi, insan hakları, toplumsal, bilimsel ve mesleki etik değerlere uygun davranır. 4


Haftalık Akış

Hafta Konu Ön Hazırlık Yöntemler
1 Ders hakkında bilgilendirme ön hazırlık yok Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Soru-Cevap
2 1.Bilim nedir? 2.Bilimsel bilgi nedir3.Bilimsel bilgi ile diğer bilgi türlerininfarkları 4.Bilimin doğası nedenönemlidir? 5.Fen öğretiminde BD’nin yerive önemi İlgili bölümlerin okunması Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma
3 Bilimin yaratıcı, gözleme dayalı, nesnel/öznel, değişebilir ve teori-yüklemli yapısıBilimsel teoriler, yasalar, hipotezlerarasındaki farklar Bilimsel bilgi nasılyapılandırılır ve değişir? Bu özelliklerinsınıf ortamına yansımaları İlgili bölümlerin okunması Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma
4 Fen öğretim programlarında BD’nin yeriBilimin doğası öğretiminde doğrudan–örtük yaklaşımlar Tartışma, sorgulama veargümantasyona dayalı BD öğretimi Sınıfiçi BD etkinliği örnekleri İlgili bölümlerin okunması Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma
5 Argümantasyon ve sosyo-bilimsel argümantasyon İlgili bölümlerin okunması Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma
6 Etkinlik 1: Covid-19 Aşısı Etkinlik kağıdının bireysel olarak cevaplandırılması Öğretim Yöntemleri:
Tartışma, Grup Çalışması, Beyin Fırtınası, Örnek Olay, Problem Çözme
7 Etkinlik 1: Covid-19 Aşısı (devamı) ön hazırlık yok Öğretim Yöntemleri:
Tartışma, Grup Çalışması, Beyin Fırtınası, Örnek Olay, Problem Çözme
8 Ara Sınavlar Kitap bölümlerinin okunması Yöntem Seçilmemiş
9 Etkinlik 2: İklim Değişikliği Etkinlik kağıdının bireysel olarak cevaplandırılması Öğretim Yöntemleri:
Tartışma, Grup Çalışması, Beyin Fırtınası, Örnek Olay, Problem Çözme
10 Etkinlik 2: İklim Değişikliği (devamı) ön hazırlık yok Öğretim Yöntemleri:
Tartışma, Grup Çalışması, Örnek Olay, Beyin Fırtınası, Problem Çözme
11 Etkinlik 3: Bilimde Yapay Zeka ve Etik Etkinlik kağıdının bireysel olarak evaplandırılması Öğretim Yöntemleri:
Tartışma, Grup Çalışması, Beyin Fırtınası, Örnek Olay, Problem Çözme
12 Etkinlik 3: Bilimde Yapay Zeka ve Etik (devamı) ön hazırlık yok Öğretim Yöntemleri:
Tartışma, Grup Çalışması, Beyin Fırtınası, Örnek Olay, Problem Çözme
13 Etkinlik 4: Genetiği Değiştirilmiş İnsanlar Etkinlik kağıdının bireysel olarak cevaplandırılması Öğretim Yöntemleri:
Tartışma, Grup Çalışması, Örnek Olay, Problem Çözme, Beyin Fırtınası
14 Etkinlik 4: Genetiği Değiştirilmiş İnsanla (devamı) Etkinlik kağıdının bireysel olarak cevaplandırılması Öğretim Yöntemleri:
Tartışma, Grup Çalışması, Beyin Fırtınası, Örnek Olay, Problem Çözme
15 Etkinlik 5: Hileli İzler Ön hazırlık yok Öğretim Yöntemleri:
Tartışma, Soru-Cevap, Grup Çalışması
16 Yarıyıl Sonu Sınavları Sınıf içi yapılanetkinliklerin takımcaödev olarak teslimedilmesi, okumalar Ölçme Yöntemleri:
Ödev, Yazılı Sınav
17 Yarıyıl Sonu Sınavları Sınıf içi yapılan etkinliklerin takımca ödev olarak teslim edilmesi, okumalar Ölçme Yöntemleri:
Ödev, Yazılı Sınav


Öğrenci İş Yükü - AKTS

Çalışmalar Sayısı Süresi (Saat) İş Yükü (Saat)
Ders ile İlgili Çalışmalar
Ders (Sınav haftaları dahil değildir) 14 2 28
Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) 14 2 28
Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar
Ödev, Proje, Diğer 5 2 10
Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) 1 5 5
Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı 1 5 5
Toplam İş Yükü (Saat) 76
Toplam İş Yükü / 25 (s) 3,04
AKTS 3 AKTS

Güncelleme Zamanı: 25.01.2026 05:07