TÜRKÇE
ENGLISH
Genel Bilgi
| Birim | SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ |
| BİLGİSAYAR VE ÖĞRETİM TEKNOLOJİLERİ EĞİTİMİ (YL) (TEZLİ) | |
| Kod | BTE728 |
| Ad | Öğretmenler İçin Eğitimde Yapay Zeka ve Etkili İstem Tasarımı |
| Dönem | 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Dönem | Güz ve Bahar |
| Süre (T+U) | 3-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 6 AKTS |
| Yerel Kredi | 3 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Yüksek Lisans Dersi |
| Tür | Normal |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Prof. Dr. SERKAN DİNÇER |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır.
|
Dersin Amacı / Hedefi
Sahada aktif görev yapan veya yapacak olan öğretmenlerin, üretken yapay zeka araçlarını (ChatGPT, Gemini, Claude vb.) günlük mesleki pratiklerine entegre etmelerini sağlamaktır. Ders; öğretmenlerin idari iş yükünü hafifletme, ders planı ve materyal hazırlama, ölçme-değerlendirme süreçlerini hızlandırma ve sınıf içinde etik yapay zeka kullanımı politikaları oluşturma becerilerini geliştirmeyi hedefler.
Dersin İçeriği
Eğitimde kullanılan temel yapay zeka araçlarının tanıtımı; öğretmenler için zaman kazandıran komut (istem) yazma teknikleri; yapay zeka ile ders planı, rubrik ve soru havuzu oluşturma; farklılaştırılmış öğretim için metinleri sadeleştirme; mevcut ders notlarını (PDF/Sunum) yapay zekaya okutarak güvenilir özetler ve etkinlikler çıkarma (kodsuz RAG alternatifleri); öğrenci intihali ile başa çıkma ve akademik dürüstlük.
Dersin Ön Koşulu
Yok
Kaynaklar
Makaleler/Tezler
Notlar
Dersin öğretim elemanı tarafından hazırlanan ders notları/sunular
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Eğitimde kullanılabilecek güncel üretken yapay zeka araçlarını ve pedagojik sınırlarını tanımlar. |
| ÖÇ02 | Kendi branşına uygun ders planı, etkinlik ve okuma metni üretmek için etkili komutlar (prompt) yazar. |
| ÖÇ03 | Öğrenci seviyelerine göre (farklılaştırılmış öğretim) mevcut içeriklerin zorluk derecesini yapay zeka ile uyarlar. |
| ÖÇ04 | Soru havuzu, test, açık uçlu soru ve dereceli puanlama anahtarı (rubrik) oluşturarak ölçme-değerlendirme süreçlerini hızlandırır. |
| ÖÇ05 | Sınıfı için akademik dürüstlüğü ve etik yapay zeka kullanımını teşvik eden "Yapay Zeka Sınıf Sözleşmesi" ve politikaları tasarlar. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Öğretim Teknolojisine ilişkin temel kavram ve ilkelerini alanında uzmanlık düzeyinde çalışma yapabilecek yeterlikte kullanır. | 4 |
| PÖÇ02 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Öğretim teknolojileri alanıyla ilgili kuram ya da uygulamalara eleştirel düşünme ve yaratıcılık gibi üst düzey düşünme becerileri ile yaklaşır. | 5 |
| PÖÇ03 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Bilimsel araştırma ve ilgili istatistiksel tekniklerin öğretim teknolojileri alanındaki uygulamalarını listeler. | |
| PÖÇ04 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Alanın gerektirdiği bilgisayar yazılımı ile birlikte bilişim ve iletişim teknolojilerini ileri düzeyde kullanır. | 4 |
| PÖÇ05 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Bilimsel araştırma ve ilgili istatistiksel teknikleri öğretim teknolojileri alanının klasik uygulamalarında kullanır. | |
| PÖÇ06 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Öğretim teknolojileri kapsamındaki, karmaşık, kuramsal ve güncel problemlerin çok boyutlu nedenlerini kavrayarak, bütünlük içerisinde değerlendirir. | |
| PÖÇ07 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Bilimsel bir bakış açısı ile alan kapsamındaki karmaşık, kuramsal ve güncel problemlerin çözümü için plan geliştirir, planı uygular ve sonuçları değerlendirir. | 3 |
| PÖÇ08 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Alana ilişkin veya alan kapsamındaki sorunların çözümünde kişisel sorumlulukları üstlenir. | |
| PÖÇ09 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Öğretim teknolojileri alanındaki bilimsel gelişmeleri takip eder ve bunu mesleki uygulamaya taşır. | 5 |
| PÖÇ10 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Güncel sorun ve uygulamaları takip edip ulusal değerler ve ülke gerçekleri doğrultusunda sorun tespit eder, çözüm önerir ve değerlendirir. | 4 |
| PÖÇ11 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Eleştirel düşünür, yeni fikirler üretir ve problemleri keşfetme ve çözme becerisine sahiptir. | 4 |
| PÖÇ12 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Öğrencilerle, öğretmenlerle, okul yönetimi ile aileler ve çalışma grubundaki bireylerle etkili ve sağlıklı iletişim kurar. | |
| PÖÇ13 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Alanı ile ilgili yurtdışı kaynakları takip edebilecek düzeyde yabancı dil bilir. | |
| PÖÇ14 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Yerel ve ulusal düzeyde alandaki gelişmelerin yayılım ve dağılımında sorumluluk alır. | |
| PÖÇ15 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Alandaki çalışmalarında bilimsel ve etik değerler temelinde hareket ederek, bu değerlerin korunmasını ve öğrenilmesini destekler. | 3 |
| PÖÇ16 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Alanın geleceğine ilişkin konularda strateji, politika ve uygulama planlarını kalite süreçleri temelinde yorumlar, geliştirir ve değerlendirir. | |
| PÖÇ17 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Diğer alanlardaki ilgili gelişmeleri öğretim teknolojileri alanına taşır. | 4 |
| PÖÇ18 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Paydaş davranışlarına ilişkin iç görü geliştirerek, işbirliği içinde verimli bir çalışma ortamı yaratır ve sürdürür. | 3 |
| PÖÇ19 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Farklı disiplin alanlarına öğretim teknolojilerini entegre ederek öğretim etkinlik ve uygulamaları geliştirir ve bu yolla öğretim etkililiğini arttırır. | 5 |
| PÖÇ20 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Öğretim teknolojilerin ilkelerine dayalı olarak güncel dijital platformlara uygun öğretimsel içerikler tasarlar ve geliştirir. | 5 |
| PÖÇ21 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | 21. yüzyıl becerileri kapsamında yer alan dijital yetkinlik becerileri ile yeni ortaya çıkan güncel öğretim teknolojileri ile ilgili okuryazarlıkları çağın gerekliliklerine uygun şekilde edinir. | 5 |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Üretken Yapay Zekaya Pedagojik Bir Bakış ve Temel Araçlar | Hangi yapay zeka aracı ne işe yarar? (Metin, Görsel, Sunum) | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 2 | Öğretmenler İçin "Komut (İstem) Yazma" Sanatı | Görev, Bağlam ve Format vererek doğru cevap alma teknikleri. | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 3 | Yapay Zeka ile Ders Planı ve Etkinlik Tasarımı | E Modeline veya MEB kazanımlarına uygun ders iskeleti çıkarma. | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 4 | Farklılaştırılmış Öğretim ve İçerik Uyarlama | Uzun bir metni disleksik veya alt sınıf seviyesindeki bir öğrenci için sadeleştirme. | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 5 | Materyal Geliştirme: Görsel, İşitsel ve Eğitsel Oyun Üretimi | Sınıf içi etkinlikler için boyama sayfası, kavram haritası ve bilgi yarışması taslağı üretme. | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 6 | "Kendi Asistanını Yarat": Kişisel GPT ve NotebookLM Kullanımı I | Sadece öğretmenin kendi yüklediği ders kitabına/PDF'ye göre cevap veren kodsuz araçların kullanımı. | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 7 | "Kendi Asistanını Yarat": Kişisel GPT ve NotebookLM Kullanımı II | Sadece öğretmenin kendi yüklediği ders kitabına/PDF'ye göre cevap veren kodsuz araçların kullanımı. | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 8 | Ara Sınavlar | Ölçme Yöntemleri: Ödev |
|
| 9 | Ölçme ve Değerlendirme I: Soru Havuzu Oluşturma | Kazanımlara uygun çoktan seçmeli, doğru-yanlış ve boşluk doldurma soruları yazdırma. | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 10 | Ölçme ve Değerlendirme II: Rubrik ve Geri Bildirim | Performans ödevleri için detaylı rubrik (dereceli puanlama anahtarı) yazdırma. | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 11 | Yapay Zekayı Sokratik Bir Öğretmen Gibi Kullanmak | Öğrenciye doğrudan cevabı değil, ipucunu veren komutlar hazırlayıp öğrenciye kullandırma. | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 12 | İdari İş Yükünü Hafifletmek | Veli toplantısı notları, resmi e-postalar ve kulüp faaliyet raporları hazırlama. | Öğretim Yöntemleri: Gösterip Yaptırma |
| 13 | Yapay Zeka Okuryazarlığı ve Öğrencilere Yönelik Rehberlik | Öğrencilere yapay zekanın "ödev yapıcı" değil "çalışma arkadaşı" olduğunun anlatılması. | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 14 | Sınıf İçi YZ Politikaları, İntihal ve Akademik Dürüstlük | Kopya/İntihal tespiti zorlukları ve değerlendirme yöntemlerini sürece (sonuca değil) odaklayacak şekilde değiştirme. | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 15 | Dönem Sonu Proje Sunumları | Her öğretmenin kendi branşında tam entegre bir "Yapay Zeka Destekli Ünite" sunumu. | Öğretim Yöntemleri: Alıştırma ve Uygulama, Bireysel Çalışma |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
|
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Ödev |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 3 | 42 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 3 | 42 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 1 | 24 | 24 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 24 | 24 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 24 | 24 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 156 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 6,24 | ||
| AKTS | 6 AKTS | ||