Genel Bilgi
| Birim | FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ |
| GIDA MÜHENDİSLİĞİ (YL) | |
| Kod | GM591 |
| Ad | Mikrobiyolojik Sayım ve Tanımlama Yöntemleri |
| Dönem | 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Dönem | Güz |
| Süre (T+U) | 3-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 6 AKTS |
| Yerel Kredi | 3 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Belirsiz |
| Tür | Normal |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Dr. Öğr. Üyesi Bilal AĞIRMAN |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır.
|
Dersin Amacı / Hedefi
Bu dersi başarıyla tamamlayan bir öğrenci; mikrobiyal sayım yöntemleri hakkında teknik bilgi sahibi olur ve farklı sayım yöntemleri arasından hangisini, hangi koşullarda seçeceğini öğrenir. Sayım tekniklerinin etki mekanizmalarını ve farklı teknikler arasındaki temel farkları kavrar. Ayrıca mikroorganizmaların fenotipik, morfolojik ve genetik özelliklerine dayalı tanımlama teknikleri hakkında kapsamlı bilgi edinir.
Dersin İçeriği
Bu ders kapsamında; mikrobiyal sayım ve tanımlama yöntemleri ile ilgili temel kavramlar, mikrobiyal sayım yöntemlerinin sınıflandırılması, direkt ve indirekt sayım yöntemleri, dilüsyon işlemi ve dilüentler, mikrobiyolojide hızlı sayım yöntemleri ile mikroorganizmaların fenotipik, morfolojik ve moleküler yöntemlerle tanımlama teknikleri yer almaktadır.
Dersin Ön Koşulu
Yok
Kaynaklar
- Ayhan Temiz. 2021. Genel Mikrobiyoloji Uygulama Teknikleri (7. Baskı), Hatiboğlu Yayıncılık, 273 s. - Velittin Gürgün, Kadir Halkman. (1990). Mikrobiyolojide Sayım Yöntemleri (2. Baskı). Gıda Teknolojisi Derneği, Yayın No 7, 146 s. - A. Kadir Halkman. (2005). Gıda Mikrobiyolojisi Uygulamaları. Başak Matbaacılık, 358 s. - Adnan Ünlütürk, Fulya Turantaş. (2015). Gıdaların Mikrobiyolojik Analizi (3. Baskı). Sidas Yayıncılık, 176s. - Adnan Ünlütürk, Fulya Turantaş. (2021). Gıda Mikrobiyolojisi (5. Baskı). Sidas Yayıncılık, 590s. - C. H. Collins, P. M. Lyne, J. M. Grange, J. O. Falkinham III. (2004). Collins and Lyne's Microbiological Methods, 8th Edition. Arnold (Hodder Headline Group), 480 p. - Y. Salfinger, M. L. Tortorello. (2015). Compendium of Methods for the Microbiological Examination of Foods, 5th Edition. APHA (American Public Health Association ) Press, 995p.
Notlar
Konuyla ilgili ulusal ve uluslararası literatür, makaleler, dijital veri tabanları, araştırma raporları, süreli yayınlar, akademik dergiler
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Mikroorganizmaların sayım tekniklerini genel olarak açıklar. |
| ÖÇ02 | Mikroorganizma sayım tekniklerini sınıflandırır ve teknikler arasındaki farkları açıklar. |
| ÖÇ03 | Mikroorganizmaların fenotipik, morfolojik ve genotipik yöntemlerle tanımlanma yöntemlerini genel olarak açıklar. |
| ÖÇ04 | Klasik ve modern tanımlama teknikleri arasındaki farkları açıklar, tekniklerin avantaj ve dezavantajlarını açısından karşılaştırır. |
| ÖÇ05 | Genomik DNA ekstraksiyonunda kullanılan hücre parçalama tekniklerini açıklar ve DNA kalitesi üzerine etkilerini inceler. |
| ÖÇ06 | Elde edilen DNA sekans dizisini biyoinformatik araçlar kullanarak işler ve veribankalarında tanımlar. |
| ÖÇ07 | Yeni nesil sekanslama tekniklerini genel olarak açıklar. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Lisans düzeyi yeterliliklerine dayalı Gıda Mühendsiliği alanlarında bilgilerini uzmanlık düzeyinde geliştirir ve derinleştirir. | 5 |
| PÖÇ02 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Gıda mühendisliğinde uzmanlaştığı alana ilişkin disiplinler arası ilişkiyi kavrar. | 3 |
| PÖÇ03 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Gıda mühendisliğinde uzmanlık düzeyindeki kuramsal ve uygulamalı bilgiyi kullanarak disiplinlerarası bilgileri sentezleyerek yorumlar ve yeni bilgi üretir. | |
| PÖÇ04 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Gıda ile ilgili sorunları araştırma yöntemlerini kullanarak ve neden-sonuç ilişkisi kurarak çözümler. | 4 |
| PÖÇ05 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Gıda mühendisliği alanı ile ilgili uzmanlık gerektiren çalışmayı bağımsız olarak yürütür. | |
| PÖÇ06 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Gıda mühendisliği alanındaki uygulamalarda karşılaşılan ve öngörülemeyen karmaşık sorunların çözümü için yeni yaklaşımlar geliştirir ve sorumluluk alarak çözüm üretir. | |
| PÖÇ07 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Gıda mühendisliği alanındaki sorunların çözümlenmesini gerektiren ortamlarda önderlik yapar. | |
| PÖÇ08 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Gıda mühendisliği alanındaki edindiği uzmanlık düzeyindeki bilgi ve becerileri eleştirisel bir yaklaşımla değerlendirir ve öğrenmesini yönlendirir. | |
| PÖÇ09 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Gıda mühendisliği alanındaki güncel gelişmeleri ve kendi çalışmalarını, nicel ve nitel veriler ile destekleyerek alanındaki ve alan dışındaki gruplara, yazılı, sözlü ve görsel olarak sistemli biçimde aktarır. | |
| PÖÇ10 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Sosyal ilişkileri ve bu ilişkileri yönlendiren normları eleştirel bir bakış açısıyla inceler, geliştirir ve gerektiğinde değiştirmek üzere harekete geçer. | |
| PÖÇ11 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Bir yabancı dili en az Avrupa Dil Portföyü B2 Genel Düzeyi´nde kullanarak sözlü ve yazılı iletişim kurar. | |
| PÖÇ12 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Alanının gerektirdiği düzeyde bilgisayar yazılımı ile birlikte bilişim ve iletişim teknolojilerini ileri düzeyde kullanır. | |
| PÖÇ13 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Gıda mühendisliği alanı ile ilgili verilerin toplanması, yorumlanması, uygulanması ve duyurulması aşamalarında toplumsal, bilimsel, kültürel ve etik değerleri gözeterek denetler ve bu değerleri öğretir. | |
| PÖÇ14 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Gıda mühendisliği alanı ile ilgili konularda strateji, politika ve uygulama planları geliştirir ve elde edilen sonuçları, kalite süreçleri çerçevesinde değerlendirir. | |
| PÖÇ15 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Gıda mühendisliği alanında özümsedikleri bilgiyi, problem çözme ve/veya uygulama becerilerini, disiplinlerarası çalışmalarda kullanır. | 4 |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Mikrobiyolojik sayım ve tanımlama yöntemlerine giriş | Önerilen kaynakların incelenmesi ve literatür tarama | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 2 | Mikroorganizma analiz yöntemleri, besiyerleri ve örnek alma | Önerilen kaynakların incelenmesi ve literatür tarama | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 3 | Dilüsyon, dilüsyon sıvıları, ekim ve inkübasyon | Önerilen kaynakların incelenmesi ve literatür tarama | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 4 | Direkt sayım yöntemleri, kültürel sayım yöntemleri | Önerilen kaynakların incelenmesi ve literatür tarama | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 5 | Direkt mikroskobik sayım yöntemleri, flow sitometri | Önerilen kaynakların incelenmesi ve literatür tarama | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 6 | İndirekt sayım yöntemleri, standarda dayalı sayım yöntemleri, metabolizmaya dayalı sayım yöntemleri | Önerilen kaynakların incelenmesi ve literatür tarama | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 7 | Diğer sayım yöntemleri (hızlı sayım yöntemleri) ve petrifilm çeşitleri | Önerilen kaynakların incelenmesi ve literatür tarama | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 8 | Ara Sınavlar | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav, Sözlü Sınav |
|
| 9 | Mikroorganizmaların izolasyon ve tanımlama esasları | Önerilen kaynakların incelenmesi ve literatür tarama | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 10 | Morfolojik analizler, koloni morfolojisi (makroskobik morfoloji), hücre morfolojisi (mikroskobik morfoloji) | Önerilen kaynakların incelenmesi ve literatür tarama | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 11 | Biyokimyasal tanımlama testleri | Önerilen kaynakların incelenmesi ve literatür tarama | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 12 | Mikroorganizma Tanımlamaya Giriş ve DNA Ekstraksiyon Stratejileri, Genomik DNA Ekstraksiyonu, Hücre Parçalama Teknikleri (mekanik, kimyasal, enzimatik) ve DNA miktar ve kalitesinin belirlenmesi | Önerilen kaynakların incelenmesi ve literatür tarama | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 13 | Hedef Gen Amplifikasyonu (PCR) ve Sekanslama, 16S rRNA Geni, 18S rRNA ve ITS Bölgeleri, Sanger Sekanslama | Önerilen kaynakların incelenmesi ve literatür tarama | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 14 | Biyoinformatik ve Filogenetik Analiz, Sekans İşleme ve Genomik Veri Tabanı Taraması (NCBI (GenBank), EMBL ve DDBJ) | Önerilen kaynakların incelenmesi ve literatür tarama | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 15 | Yeni Nesil Sekanslama (Next-Generation Sequencing - NGS), Metabarkodlama, Tüm genom sekanslama (Whole Genome Sequencing, WGS), Moleküler Parmak İzi Analizi (RAPD, AFLP ve Rep-PCR), MALDI-TOF MS ve Gelecek Trendleri (üçüncü nesil dizileme: Oxford Nanopore, PacBio) | Önerilen kaynakların incelenmesi ve literatür tarama | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
|
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 3 | 42 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 5 | 70 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 0 | 0 | 0 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 15 | 15 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 30 | 30 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 157 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 6,28 | ||
| AKTS | 6 AKTS | ||