TÜRKÇE
ENGLISH
Genel Bilgi
| Birim | FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ |
| MİMARLIK (YL) | |
| Kod | MM517 |
| Ad | Entegre Net-Sıfır Karbon Bina Tasarımı |
| Dönem | 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Dönem | Güz |
| Süre (T+U) | 3-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 6 AKTS |
| Yerel Kredi | 3 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Yüksek Lisans Dersi |
| Tür | Normal |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Öğr. Gör. Dr. Ahadollah AZAMI |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır.
|
Dersin Amacı / Hedefi
Bu dersin temel amacı, öğrencilerin net-sıfır karbon bina tasarımı ilkelerini bütüncül bir yaklaşımla kavramalarını sağlamaktır. Ders kapsamında; enerji verimliliği, yenilenebilir enerji entegrasyonu (özellikle BIPV sistemleri), iklim duyarlı tasarım stratejileri ve yaşam döngüsü karbon analizleri ele alınacaktır. Öğrenciler, farklı iklim bölgelerine uygun tasarım kararları geliştirme, performans simülasyon araçlarını kullanma ve sürdürülebilir mimari çözümleri optimize etme becerisi kazanacaktır. Ders, teorik bilgi ile uygulamalı analizleri birleştirerek, öğrencilerin gerçek dünya projelerinde net-sıfır karbon hedeflerine ulaşabilecek donanıma sahip olmalarını hedeflemektedir.
Dersin İçeriği
Bu ders, net-sıfır karbon bina tasarımını entegre yaklaşımla ele alır. Enerji verimliliği, yenilenebilir enerji sistemleri, karbon azaltımı ve yaşam döngüsü değerlendirmesi incelenir. Öğrenciler, iklim duyarlı tasarım stratejileri geliştirir, performans analizleri yapar ve sürdürülebilir, düşük karbonlu bina çözümleri üretir.
Dersin Ön Koşulu
Yok
Kaynaklar
Haftalık Program PPS Sunumlar
Notlar
• Edward Mazria (2018). Architecture 2030: The Role of the Built Environment in Achieving Carbon Neutrality. Architecture 2030. • Norbert Lechner (2015). Heating, Cooling, Lighting: Sustainable Design Methods for Architects (4th ed.). Wiley. • David J. Sailor (2014). A Review of Methods for Estimating Anthropogenic Heat and Moisture Emissions in the Urban Environment. International Journal of Climatology. • International Energy Agency (2021). Net Zero by 2050: A Roadmap for the Global Energy Sector. IEA. • U.S. Green Building Council (2023). LEED v4.1 for Building Design and Construction. USGBC. • Passive House Institute (2019). Passive House Planning Package (PHPP) Guidebook. PHI. • Intergovernmental Panel on Climate Change (2022). Climate Change 2022: Mitigation of Climate Change. Cambridge University Press. • Mark Z. Jacobson (2020). 100% Clean, Renewable Energy and Storage for Everything. Cambridge University Press.
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Net-sıfır karbon bina tasarımının temel ilkelerini ve güncel küresel yaklaşımlarını eleştirel bir bakış açısıyla analiz edebilecektir. |
| ÖÇ02 | Farklı iklim bölgelerine uygun, iklim duyarlı mimari tasarım stratejileri geliştirebilecektir. |
| ÖÇ03 | Bina performans simülasyon araçlarını (örn. enerji ve PV sistemleri) kullanarak tasarım alternatiflerini değerlendirebilecektir. |
| ÖÇ04 | Yaşam döngüsü karbon analizi (LCA) ve enerji performansı verilerini yorumlayarak optimize edilmiş tasarım kararları üretebilecektir. |
| ÖÇ05 | Net-sıfır karbon hedeflerine ulaşan entegre mimari projeler geliştirme ve profesyonel düzeyde sunma becerisi kazanacaktır. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Mimarlık kuramı, tarihi ve pratiği ile bunlarla ilişkili diğer sanatlar, teknolojiler ve insan bilimleri hakkında sahip olduğu bilgiyi uzmanlık düzeyinde geliştirerek derinleştirir. | 4 |
| PÖÇ02 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Mimarlık, kentsel tasarım ve planlama konularında edindiği bilgiyi tasarım pratiği ya da kuramsal çalışmalarda özgün bir şekilde kullanır. | 5 |
| PÖÇ03 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Bir araştırma süreci içinde araştırma ve değerlendirmeye ilişkin yöntemlerden amacına uygun olanını seçerek kullanır. | |
| PÖÇ04 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Mimarlık konu alanı içinde bilginin doğası, kaynakları, bilgi üretimi ve bilginin sınanmasına ilişkin sorunlar konusunda eleştirel düşünce geliştirir. | |
| PÖÇ05 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Sürdürülebilir tasarım, çevresel koruma ve iyileştirme hakkında sahip olduğu bilgiyi uzmanlık düzeyinde geliştirir. | |
| PÖÇ06 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | İnsan ve yaşadığı çevre arasındaki ilişkiyi yapısal, işlevsel, teknik veya estetik bakış açısıyla, disiplinler arası bilgiyle ele alarak yorumlar. | |
| PÖÇ07 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Kuram ve uygulama alanında yetkin, estetik, teknik, ekolojik vb. gereksinmeleri karşılayacak ortamlar oluşturabilmek amacıyla, yaratıcı, analitik, yenilikçi düşünceyle bilgiyi kullanır. | |
| PÖÇ08 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Konu alanında elde edilen veri, bilgi ve bulguları düzenlemek, yorumlamak ve sunmak için uygun analiz yöntemlerini, bilgisayar teknolojilerini ve sunum tekniklerini seçerek kullanır. | |
| PÖÇ09 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Sorumluluk alarak, bağımsız biçimde veya grup içinde uyumlu olarak bir çalışmayı teorik ve pratik yönleriyle yürütür. | |
| PÖÇ10 | Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik | Toplum yararını gözeterek seçilen bir konu alanı ya da belirlenen bir problem konusunda araştırma etiği ve bilimsel etik çerçevesinde, derinlemesine araştırma yapmak veya çözüm üretmek amacıyla, uygun yöntemleri kullanarak verilere ulaşıp sonuçları yorumlayarak çeşitli ortamlarda duyurur. | |
| PÖÇ11 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Mimari süreçlerde ilgili bilgileri bireysel olarak edinerek seçme, değerlendirme, kayıt etme ve çeşitli uygulamalarla deneysel olarak bilgiyi üretir. | 3 |
| PÖÇ12 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Alana özgü kavramları ve terminolojiyi bilerek, toplantı ve kongrelere katılarak sunum yaparak uygun iletişim araçlarını kullanarak düşünce ve görüşlerini toplum yararına ve etik kurallar içinde ifade eder. | |
| PÖÇ13 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Mimarlık alanı ile ilgili konularda yenilikçi etik, çevresel ve toplumsal değerleri gözeterek strateji, politika ve uygulama planları geliştirerek çalışma sonuçlarını kalite süreçleri çerçevesinde değerlendirir. | |
| PÖÇ14 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Alana özgü yurtiçi ve yurtdışında görülen güncel gelişmeleri yabancı dil bilgisini de kullanarak yayınlardan takip ederek yorumlar. | 2 |
| PÖÇ15 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Mimarlık disiplini ile ilişkili olan bilgiyi, problem çözme ve/veya uygulama becerilerini, disiplinler-arası çalışmalarda kullanarak disiplinler arası etkileşimle bilgiyi yorumlar. |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Net-sıfır karbon kavramına giriş ve küresel hedefler | Bulunmamaktadır | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 2 | İklim değişikliği, karbon emisyonları ve yapı sektörü | İlgili Okuma ve Araştırma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 3 | İklim duyarlı mimari tasarım prensipleri | İlgili Okuma ve Araştırma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Alıştırma ve Uygulama |
| 4 | Bina enerji performansı ve temel hesaplama yöntemleri | İlgili Okuma ve Araştırma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Alıştırma ve Uygulama |
| 5 | Pasif tasarım stratejileri (gölgeleme, doğal havalandırma) | İlgili Okuma ve Araştırma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 6 | Aktif sistemler ve enerji verimliliği teknolojileri | İlgili Okuma ve Araştırma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 7 | Yenilenebilir enerji sistemleri (BIPV odaklı) | İlgili Okuma ve Araştırma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 8 | Ara Sınavlar | İlgili Okuma ve Araştırma | Ölçme Yöntemleri: Ödev |
| 9 | Bina performans simülasyon araçlarına giriş (Energy / PV) | İlgili Okuma ve Araştırma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Beyin Fırtınası |
| 10 | Yaşam döngüsü analizi (LCA) ve karbon hesaplama | İlgili Okuma ve Araştırma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 11 | Net-sıfır karbon bina örnekleri (uluslararası + Türkiye) | İlgili Okuma ve Araştırma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Alıştırma ve Uygulama |
| 12 | Tasarım optimizasyonu ve parametrik yaklaşımlar | İlgili Okuma ve Araştırma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 13 | Net-sıfır enerji vs. net-sıfır karbon: Kavramsal farklar | İlgili Okuma ve Araştırma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 14 | Entegre tasarım süreci ve disiplinlerarası yaklaşım | İlgili Okuma ve Araştırma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 15 | İnceleme/Tartışma/Önerilerin Değerlendirilmesi | İlgili Okuma ve Araştırma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Proje Teslimi | Ölçme Yöntemleri: Ödev |
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Proje Teslimi | Ölçme Yöntemleri: Ödev |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 3 | 42 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 5 | 70 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 5 | 4 | 20 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 6 | 6 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 12 | 12 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 150 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 6,00 | ||
| AKTS | 6 AKTS | ||