TÜRKÇE
ENGLISH
Genel Bilgi
| Birim | FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ |
| TARLA BİTKİLERİ (YL) (TEZLİ) | |
| Kod | TB589 |
| Ad | Uçucu Yağlar ve Kullanım Alanları |
| Dönem | 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Dönem | Güz |
| Süre (T+U) | 3-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 6 AKTS |
| Yerel Kredi | 3 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Belirsiz |
| Tür | Normal |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Dr. Öğr. Üyesi MUZAFFER BARUT |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır.
|
Dersin Amacı / Hedefi
Bu dersin sonunda öğrenciler uçucu yağların kimyasal yapısını, biyosentezini, elde edilme yöntemlerini, kalite özelliklerini, biyolojik etkilerini ve güvenli kullanım ilkelerini açıklayabilecek; gıda, kozmetik, eczacılık, aromaterapi ve tarımsal uygulamalardaki kullanım alanlarını karşılaştırabilecektir. Ayrıca öğrenciler, uçucu yağların standardizasyonu, kalite kontrolü ve uygulama süreçlerinde karşılaşılan temel sorunları değerlendirebilecek ve bu sorunlara yönelik bilimsel temelli çözüm önerileri geliştirebilecektir.
Dersin İçeriği
Bu ders kapsamında uçucu yağların tanımı ve sınıflandırılması, uçucu yağ taşıyan bitkiler, biyosentez ve kimyasal bileşim, ekstraksiyon ve distilasyon yöntemleri, kalite kontrol ve standardizasyon, kromatografik analiz yaklaşımları, antioksidan ve antimikrobiyal etkiler, gıda koruma uygulamaları, kozmetik ve dermokozmetik kullanımlar, farmasötik ve aromaterapötik uygulamalar, toksisite ve güvenlik değerlendirmesi, mevzuat, endüstriyel kullanım alanları ve güncel araştırmalar hakkında bilgiler yer almaktadır.
Dersin Ön Koşulu
Ön koşul bulunmamaktadır.
Kaynaklar
Ders notu öğrencilerin maillerine gönderiliyor.
Notlar
Baser, K.H.C. ve Buchbauer, G. (eds.). Handbook of Essential Oils: Science, Technology, and Applications. Adams, R. P. (2012). Identification of essential oils by ion trap mass spectroscopy. Academic press.
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Uçucu yağların temel kavramlarını, sınıflandırılmasını ve kimyasal bileşenlerini açıklar. |
| ÖÇ02 | Uçucu yağların elde edilmesinde kullanılan başlıca yöntemleri karşılaştırır. |
| ÖÇ03 | Uçucu yağların kimyasal analizinde kullanılan temel enstrümantal teknikleri tanımlar. |
| ÖÇ04 | Uçucu yağların kalite kriterlerini ve standardizasyon ilkelerini değerlendirir. |
| ÖÇ05 | Uçucu yağların biyolojik aktivitelerini bilimsel veriler temelinde yorumlar. |
| ÖÇ06 | Uçucu yağların gıda, kozmetik, farmasötik ve tarımsal kullanım alanlarını örneklerle açıklar. |
| ÖÇ07 | Uçucu yağların güvenlik, toksisite ve dozaj açısından taşıdığı riskleri açıklar. |
| ÖÇ08 | Uçucu yağların sürdürülebilir üretimi ve bilinçli kullanımına yönelik bilimsel bakış açısı geliştirir. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Tarla Bitkileri alanında bilgilerini uzmanlık düzeyinde geliştirerek derinleştirme. | 2 |
| PÖÇ02 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Tarla Bitkilerinin ilişkili olduğu uzmanlaştığı alanlarda disiplinler arası etkileşimi kavrayabilme. | 3 |
| PÖÇ03 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Tarla Bitkileri alanında son gelişmeler ve temel bilgi kaynaklarına ulaşılabilir ve bunlardan konusu ile ilgili bilgileri alarak derleme mevcut çalışmaları değerlendirerek yeni bir bilgi ve senteze ulaşma bu bilgileri yönlendirilebilir, edindiği bilgileri sürekli kullanma ve mesleğinde sağlayacak uygulamaları takip etme. | 2 |
| PÖÇ04 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Tarla Bitkileri alanında uzmanlık düzeyindeki kuramsal ve uygulamalı bilgiyi kullanarak disiplinler arası bilgileri sentezleyerek yorumlayabilme ve yeni bilgi üretebilme. | |
| PÖÇ05 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Tarla Bitkileri ile ilgili sorunları araştırma yöntemlerini kullanarak ve neden-sonuç ilişkisi kurarak çözümleyebilme, liderlik yapabilme yetisi taşır. | |
| PÖÇ06 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Kendi alanında edindiği bilgileri farklı bilim dallarından gelen bilgilerle bütünleştirerek yorumlayabilme ve yeni bilgiler oluşturabilme, uzmanlık gerektiren sorunları bilimsel araştırma yöntemlerini kullanarak çözümleyebilmek. | |
| PÖÇ07 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Kendi alanındaki bir sorunu, bağımsız olarak ortaya koymak, çözüm yöntemi geliştirmek, çözmek, sonuçları değerlendirmek ve gerektiğinde uygulayabilmek. | |
| PÖÇ08 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Tarla Bitkileri alanındaki sorunların çözümlenmesini gerektiren ortamlarda önderlik yapabilme. | |
| PÖÇ09 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Kendi alanında edindiği uzmanlık düzeyindeki bilgi ve becerileri eleştirel bir yaklaşımla analiz edip öğrenmesine yön verebilme ve ileri düzey çalışmaları bağımsız olarak yürütebilmek. | |
| PÖÇ10 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Tarla Bitkileri alanındaki kaynaklara ulaşarak güncel gelişmeleri takip ederek, kendi çalışmalarını, nicel ve nitel veriler ile destekleyerek alanındaki ve alan dışındaki gruplara, yazılı, sözlü ve görsel olarak sistemli biçimde aktarabilme. | |
| PÖÇ11 | Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik | Sosyal ilişkileri ve bu ilişkileri yönlendiren normları eleştirel bir bakış açısı ile inceleyebilme, geliştirebilme ve gerektiğinde değiştirmek üzere harekete geçebilme. | |
| PÖÇ12 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Bir yabancı dili, yabancı dilde yazılmış bir makaleyi anlayacak ve çevirebilecek düzeyde bilmek. | |
| PÖÇ13 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Kendi alanı ile ilgili konularda strateji, politika ve uygulama planları geliştirebilme ve elde edilen sonuçları, kalite süreçleri çerçevesinde değerlendirebilme. |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Uçucu yağların tanımı, tarihçesi ve temel kavramlar | Temel kavramlara ilişkin kaynak okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 2 | Uçucu yağ içeren bitkiler ve botanik kaynaklar | Seçilmiş bitki türlerinin incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 3 | Uçucu yağların kimyasal bileşenleri ve biyosentezi | Terpenler ve fenilpropanoidler üzerine okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 4 | Ekstraksiyon ve distilasyon yöntemleri | Hidrodistilasyon ve buhar distilasyonu hakkında okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 5 | Çözücü ekstraksiyonu, süperkritik akışkan ekstraksiyonu ve yeni teknikler | Güncel yöntemleri karşılaştıran makale okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 6 | Uçucu yağlarda kalite, saflık, standardizasyon ve adulterasyon | Kalite kriterleri tablosu hazırlama | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 7 | Analitik değerlendirme: GC, GC-MS ve temel yorumlama yaklaşımları | Analiz çıktısı örneklerinin incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 8 | Ara Sınavlar | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
|
| 9 | Uçucu yağların antimikrobiyal ve antioksidan etkileri | İlgili makalelerin okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 10 | Gıda endüstrisinde kullanım alanları | Gıda koruma uygulamalarına ilişkin örnek inceleme | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 11 | Kozmetik, dermokozmetik ve aromaterapi uygulamaları | Kullanım örnekleri ve ürün etiketlerinin incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 12 | Farmasötik kullanım alanları, biyoyararlanım ve formülasyon yaklaşımları | Makale okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 13 | Toksisite, güvenlik, doz ve mevzuat | Güvenlik veri notlarının incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 14 | Uçucu yağlarda sürdürülebilirlik, ekonomik değer ve güncel araştırma eğilimleri | Güncel yayın taraması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 15 | Genel tekrar | Dönem sonu tekrar | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
|
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 3 | 42 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 5 | 70 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 0 | 0 | 0 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 15 | 15 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 30 | 30 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 157 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 6,28 | ||
| AKTS | 6 AKTS | ||