OÖ844 Eleştirel Pedagoji

Genel Bilgi

Dersin Amacı / Hedefi

Bu dersin amacı, eğitimi yalnızca bilgi aktarımına dayalı teknik bir süreç olarak değil; toplumsal, kültürel, siyasal ve etik boyutları bulunan dönüştürücü bir pratik olarak ele almak ve öğrencilerin eleştirel pedagojinin kuramsal temellerini çağdaş tartışmalarla birlikte kavramalarını sağlamaktır. Ders kapsamında hali hazırda baskın olan neoliberal akımların etkisi, “Ezilenlerin Pedagojisi” ekseninde geliştirilen özgürleştirici eğitim yaklaşımı; diyalog, bilinçlenme, praxis, baskı mekanizmaları ve demokratik katılım kavramları üzerinden incelenmektedir. Bununla birlikte feminist kuram ve feminist pedagoji perspektifleri aracılığıyla toplumsal cinsiyet, cinsiyet adaleti, temsil, etik ve sınıf içi güç ilişkileri sorgulanarak, eğitim ortamlarının kapsayıcılığı ve bilimsel araştırmalarda ele alınan temel odaklar yansıtıcı bir şekilde yeniden inşa edilmektedir.

Dersin İçeriği

Eleştirel pedagojinin temel kavramlarını, tarihsel gelişimini ve başlıca kuramsal yaklaşımlarını açıklayabilir. Paulo Freire’nin özgürleştirici eğitim anlayışını, diyalog, bilinçlenme ve praxis kavramları çerçevesinde değerlendirebilir. Ezilenlerin Pedagojisi bağlamında eğitim süreçlerinde baskı, tahakküm ve eşitsizlik mekanizmalarını analiz edebilir. Feminist kuramın temel kavramlarını eğitim alanına uyarlayarak toplumsal cinsiyet, temsil, deneyim ve güç ilişkilerini tartışabilir. Feminist pedagojinin sınıf içi katılım, ses, bakım etiği ve kapsayıcılık ilkelerini yorumlayabilir. Öğrenci, müfredatın, bilgi üretiminin ve ölçme-değerlendirme süreçlerinin ideolojik boyutlarını eleştirel bir bakış açısıyla inceleyebilir. Eğitim kurumlarında sınıf, ırk, etnisite, dil, kültür ve kimlik temelli eşitsizlikleri kesişimsel bir perspektifle değerlendirebilir. Dekolonyal yaklaşımlar doğrultusunda bilgi hiyerarşilerini ve epistemik adalet meselelerini tartışabilir. Neoliberal eğitim politikalarının okul, üniversite ve öğretmen emeği üzerindeki etkilerini çözümleyebilir. Dijitalleşme, algoritmalar ve yapay zekâ uygulamalarının eğitim ortamlarında ortaya çıkardığı etik ve pedagojik sorunları değerlendirebilir. Eleştirel ve feminist pedagojik ilkeler doğrultusunda alternatif ders planları, öğrenme etkinlikleri ve değerlendirme araçları geliştirebilir. Akademik tartışmalara sözlü ve yazılı olarak eleştirel katkı sunabilir. Eğitim alanında toplumsal dönüşüm ve özgürleşme perspektifiyle araştırma ya da uygulama projeleri geliştirebilir.

Dersin Ön Koşulu

Yok

Kaynaklar

Freire, P. (2001). Pedagogy Of Freedom: Ethics, Democracy, And Civic Courage. Maryland: Rowman And Littlefield Publishers, Inc. Freire, P. (2017). Ezilenlerin Pedagojisi. (Çev.D. Hattatoğlu & E. Özbek). İstanbul: Ayrıntı Yayınları. Gıbson, R. (1999). Paulo Freire And Pedagogy For Social Justice. Theory & Research İn Social Education, 27(2), 129-159. Giroux, H. A. (1988). Teachers As İntellectuals: Toward A Critical Pedagogy Of Learning. Massachusetts: Bergin & Garvey Publishers, Inc. Giroux, H. A. (2009). Dil/Kültürel İncelemeler Alanında Eleştirel Pedagojinin Bir Rolü Var Mıdır? Eleştirel Pedagoji Söyleşileri. (Çev. E. Ç. Babaoğlu). İstanbul: Kalkedon Yayınları. Gramsci, A. (1997). Hapishane Defterleri. (Çev. A. Cemgil). İstanbul: Belge Yayınları.

Notlar

Illich, I. (2016). Okulsuz Toplum. (Çev. C. Öner). İstanbul: Roman Oda Yayınları. Jay J. K. & Johnson, K.L. (2002). Capturing Complexity: A Typology Of Reflective Practice For Teacher Education. Teaching And Teacher Education, 18, 73-85. Kellner, D. (2006). Critical Theory. In Randall Curren (Ed.), A Companion to the Philosophy of Education, (pp.161-175). Malden, Mass: Blackwell Publishing.

Dersin Öğrenme Çıktıları

Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi

Haftalık Akış

Öğrenci İş Yükü - AKTS