Genel Bilgi
| Birim | FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ |
| BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ (YL) (TEZLİ) (İNGİLİZCE) | |
| Kod | CENG522 |
| Ad | IoT Security and Privacy |
| Dönem | 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Dönem | Bahar |
| Süre (T+U) | 3-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 6 AKTS |
| Yerel Kredi | 3 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | İngilizce |
| Seviye | Belirsiz |
| Tür | Normal |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Dr. Öğr. Üyesi SEDAT BİLGİLİ |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır.
|
Dersin Amacı / Hedefi
Bu dersin amacı, Nesnelerin İnterneti sistemlerinde ortaya çıkan güvenlik ve mahremiyet problemlerini tanıtmak ve bu sistemlere yönelik tehditleri analiz edebilme becerisi kazandırmaktır. Ders, IoT cihaz güvenliği, kablosuz iletişim güvenliği, kimlik doğrulama, veri gizliliği, mahremiyet riskleri, saldırı türleri, güvenli protokol kullanımı ve IoT güvenlik mimarileri konularını kapsamaktadır.
Dersin İçeriği
IoT güvenliğine giriş, IoT tehdit modeli, cihaz güvenliği, gömülü sistemlerde güvenlik kısıtları, kablosuz ağ güvenliği, IEEE 802.15.4 güvenliği, 6LoWPAN ve RPL güvenlik problemleri, CoAP ve MQTT güvenliği, kimlik doğrulama ve yetkilendirme, veri gizliliği, mahremiyet riskleri, botnet saldırıları, firmware güvenliği, güvenli güncelleme mekanizmaları, IoT güvenlik standartları ve vaka analizleri.
Dersin Ön Koşulu
Ön koşul bulunmamaktadır.
Kaynaklar
1. Brian Russell, Drew Van Duren, Practical Internet of Things Security, Packt Publishing 2. Arshdeep Bahga, Vijay Madisetti, Internet of Things: A Hands-On Approach, Universities Press, 2014
Notlar
1. ENISA IoT Security dokümanları 2. IETF IoT Security RFC dokümanları
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | IoT sistemlerindeki temel güvenlik problemlerini açıklar |
| ÖÇ02 | IoT cihazlarına yönelik tehditleri ve saldırı türlerini analiz eder |
| ÖÇ03 | Kimlik doğrulama, yetkilendirme ve veri gizliliği mekanizmalarını değerlendirir |
| ÖÇ04 | IoT güvenliği için temel koruma yaklaşımlarını önerir |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Lisans düzeyinde kazanılan yetkinlikler temelinde Bilgisayar Mühendisliği temel alanında özgün çalışmalar için gerekli temeli sağlayan ileri düzeyde bilgi ve kavrayışa sahiptir. | |
| PÖÇ02 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Mühendislik alanında bilimsel araştırma yaparak bilgiye genişlemesine ve derinlemesine ulaşır, bilgiyi değerlendirir, yorumlar ve uygular. | |
| PÖÇ03 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Mesleğinin yeni ve gelişmekte olan uygulamalarının farkında olup, gerektiğinde bunları inceler ve öğrenir. | |
| PÖÇ04 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Mühendislik problemlerini kurgular, çözmek için yöntem geliştirir ve çözümlerde yenilikçi yöntemler uygular. | 3 |
| PÖÇ05 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Analitik, modelleme ve deneysel esaslı araştırmaları tasarlar ve uygular, bu süreçte karşılaşılan karmaşık durumları çözümler ve yorumlar. | |
| PÖÇ06 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Yeni ve/veya özgün fikir ve yöntemler geliştirir, sistem, parça veya süreç tasarımlarında yenilikçi çözümler geliştirir. | |
| PÖÇ07 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Öğrenme becerilerine sahip olur. | |
| PÖÇ08 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Bilgisayar Mühendisliğinin yeni ve gelişmekte olan uygulamalarının farkında olup gerektiğinde bunları inceler ve öğrenir. | 4 |
| PÖÇ09 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Çalışmalarının süreç ve sonuçlarını Bilgisayar Mühendisliği alanındaki veya alan dışındaki ulusal ve uluslararası ortamlarda açık bir şekilde yazılı veya sözlü olarak aktarır. | |
| PÖÇ10 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Bilgisayar Mühendisliğinde uygulanan güncel teknik ve yöntemler ile bunların kısıtları hakkında kapsamlı bilgiye sahip olur. | 3 |
| PÖÇ11 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Bilgisayar Mühendisliğinin gerektirdiği düzeyde bilgisayar yazılımı ile birlikte bilişim ve iletişim teknolojilerini ileri düzeyde etkileşimli olarak kullanır. | |
| PÖÇ12 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Mesleki tüm etkinliklerde toplumsal, bilimsel ve etik değerleri gözetir. | 3 |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | IoT Güvenliği ve Mahremiyetine Giriş | Ders notunun ilgili bölümünü okumak | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 2 | IoT Tehdit Modeli ve Saldırı Yüzeyi | Ders notunun ilgili bölümünü okumak | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 3 | IoT Cihaz Güvenliği | Ders notunun ilgili bölümünü okumak | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 4 | Gömülü Sistemlerde Güvenlik Kısıtları | Ders notunun ilgili bölümünü okumak | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 5 | Kablosuz IoT Ağlarında Güvenlik | Ders notunun ilgili bölümünü okumak | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 6 | IEEE 802.15.4 Güvenliği | Ders notunun ilgili bölümünü okumak | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 7 | 6LoWPAN ve RPL Güvenlik Problemleri | Ders notunun ilgili bölümünü okumak | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 8 | Ara Sınavlar | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
|
| 9 | CoAP and MQTT Security | Ders notunun ilgili bölümünü okumak | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 10 | Authentication and Authorization | Ders notunun ilgili bölümünü okumak | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 11 | Veri Gizliliği ve Şifreleme | Ders notunun ilgili bölümünü okumak | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 12 | IoT Mahremiyeti ve Kişisel Veri Riskleri | Ders notunun ilgili bölümünü okumak | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 13 | IoT Botnetleri ve DDoS Saldırıları | Ders notunun ilgili bölümünü okumak | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 14 | Firmware Güvenliği ve Güvenli Güncelleme | Ders notunun ilgili bölümünü okumak | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 15 | IoT Güvenlik Standartları ve Vaka Analizleri | Ders notunun ilgili bölümünü okumak | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
|
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 3 | 42 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 5 | 70 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 0 | 0 | 0 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 15 | 15 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 30 | 30 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 157 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 6,28 | ||
| AKTS | 6 AKTS | ||