TÜRKÇE
ENGLISH
Genel Bilgi
| Birim | SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ |
| FELSEFE VE DİN BİLİMLERİ (YL) (TEZLİ) | |
| Kod | FDB1704 |
| Ad | Zihin Beden ve Metafizik |
| Dönem | 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Dönem | Güz |
| Süre (T+U) | 3-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 6 AKTS |
| Yerel Kredi | 3 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Belirsiz |
| Tür | Normal |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Dr. Öğr. Üyesi Emine GÖÇER |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır.
|
Dersin Amacı / Hedefi
Bu ders, zihin–beden problemi, bilinç, kişisel özdeşlik ve ölüm sonrası hayat gibi temel metafizik meseleleri analitik felsefenin kavramsal araçlarıyla inceleyerek öğrencinin bu tartışmaların din felsefesi açısından taşıdığı teorik ağırlığı değerlendirebilmesini amaçlar. Öğrenci, çağdaş zihin felsefesi modellerinin dinî iddiaların tutarlılığı, imkânı ve rasyonelliği üzerindeki etkilerini kavramsal bir titizlikle analiz etmeyi öğrenir.
Dersin İçeriği
Ders, dualizmden fizikselciliğe, kişisel özdeşlikten modaliteye, bilinç fenomeninden yapay zekâ bilincine uzanan çağdaş tartışmaları sistematik biçimde ele alarak bu metafizik modellerin dinî deneyim, ölümsüzlük ve ölüm sonrası hayat gibi konularla ilişkisini analitik bir çerçevede inceler. Zihin, benlik ve varlık anlayışlarının din felsefesindeki temel argümanları nasıl şekillendirdiği gösterilerek öğrencinin kavramsal çözümleme ve eleştirel değerlendirme becerileri güçlendirilir.
Dersin Ön Koşulu
Dersin Ön Koşulu Yoktur.
Kaynaklar
1. Koç, Turan. Ölümsüzlük Düşüncesi. İstanbul: İz Yayıncılık, 2005. 2. Güven, Özgüç. Çağdaş Zihin Felsefesi Tartışmaları. İstanbul: Vakıfbank Kültür Yayınları, 2024. 3. Demircioğlu, Erhan (ed.). Zihin Felsefesi Antolojicisi. İstanbul: Doruk Yayınları, 2025. 4. Heil, John. Zihin Felsefesi: Çağdaş Bir Giriş. Çev. Merve Bilgili, İstanbul: Küre Yayınları, 2020. 5. Swinburne, Richard. Beden Miyiz, Ruh Muyuz?. Çev. Arif Ozan Altun, İstanbul: İz Yayıncılık, 2024. 6. Bailey, Andrew. Zihin Felsefesi. Çev. Füsun Doruker, İstanbul: Fol Kitap, 2019. 7. Alston, William. Perceiving God: The Epistemology of Religious Experience. Ithaca: Cornell University Press, 1991. 8. Aquinas, Thomas. Summa Theologiae, I.75–76. 9. Aristotle. De Anima. Translated by C. D. C. Reeve. Indianapolis: Hackett, 2017. 10. Brian P. McLaughlin and Jonathan Cohen (ed.). Contemporary Debates in the Philosophy of Mind, Oxford: Blackwell, 2007. 11. Descartes, Rene. Metafizik Düşünceler, Çev. M. Karasan, İstanbul: M.E.B. Yayınları, 1998. 12. Foster, John. The Immaterial Self: A Defence of the Cartesian Conception of the Mind, London: Routledge, 1991. 13. Gellman, Jerome. Experience of God and the Rationality of Theistic Belief. Ithaca: Cornell University Press, 1997. 14. Heil, John (ed.). Philosophy of Mind, London: Routledge, 2004. 15. Hick, John. Death and Eternal Life. Louisville: Westminster John Knox Press, 1994. 16. Hume, David. A Treatise of Human Nature. Edited by David Fate Norton and Mary J. Norton. Oxford: Oxford University Press, 2000. 17. Jaworski, William. Philosophy of Mind: A Comprehensive Introduction. Chichester: Wiley-Blackwell, 2011. 18. Lewis, David. On the Plurality of Worlds. Oxford: Blackwell, 1986. 19. Locke, John. An Essay Concerning Human Understanding. Edited by Peter H. Nidditch. Oxford: Clarendon Press, 1975. 20. Nagel, Thomas. “What Is It Like to Be a Bat?” Philosophical Review 83, no. 4 (1974): 435–450.
Notlar
1. Oderberg, David S. Real Essentialism. London: Routledge, 2007. 2. Perry, John, ed. Personal Identity. Berkeley: University of California Press, 1975. 3. Plantinga, Alvin. The Nature of Necessity. Oxford: Clarendon Press, 1974. 4. Plato. Phaedo, İngilizceye çev. D. Gallop, Oxford: Clarendon Press, 1975. 5. Rea, Michael, ed. Analytic Theology: New Essays in the Philosophy of Theology. Oxford: Oxford University Press, 2009. 6. Reid, Thomas. Essays on the Intellectual Powers of Man. Cambridge: MIT Press, 1969. 7. Stump, Eleonore. Wandering in Darkness: Narrative and the Problem of Suffering. Oxford: Oxford University Press, 2010. 8. Swinburne, Richard. The Evolution of the Soul. Oxford: Oxford University Press, 1997. 9. van Inwagen, Peter. “The Possibility of Resurrection.” International Journal for Philosophy of Religion 9, no. 2 (1978): 114–121. 10. Zimmerman, Dean. “The Compatibility of Materialism and Survival: “The Falling Elavator” Model” Faith and Philosophy 16, no. 2 (1999): 194–212.
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Zihin-beden probleminin temel teorilerini (dualizm, fizikselcilik, hylemorfizm) açıklar. |
| ÖÇ02 | Benlik ve kişisel özdeşlik tartışmalarını dinî bağlamda değerlendirir. |
| ÖÇ03 | Ruhun ölümsüzlüğü ve ölüm sonrası hayatın imkânına ilişkin metafizik modelleri karşılaştırır. |
| ÖÇ04 | Bilinç, qualia ve fenomenal deneyim kavramlarını dinî tecrübe bağlamında analiz eder. |
| ÖÇ05 | Modalite, mümkün dünyalar ve zorunluluk kavramlarını din felsefesine uygular. |
| ÖÇ06 | Özcülük ve insan doğası tartışmalarını klasik ve çağdaş perspektiflerden yorumlar. |
| ÖÇ07 | Nöroteoloji ve bilişsel din biliminin dinî tecrübe üzerindeki açıklayıcı gücünü değerlendirir. |
| ÖÇ08 | Yapay zekâ bilinci ve dinî bilinç tartışmalarını eleştirel biçimde analiz eder. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Alanında temel bilgi ve yaklaşımları öğrenir. | 5 |
| PÖÇ02 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Alanı ile ilgili ulusal ve uluslararası düzeyde alanyazını inceleyerek değerlendirir. | 4 |
| PÖÇ03 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | İncelediği alanyazına dayalı olarak araştırma önerileri geliştirir. | 5 |
| PÖÇ04 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Alanında ulusal ve uluslararası çalışmalar hakkında yeterli düzeyde birikim edinir. | 3 |
| PÖÇ05 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Alanında özgün araştırmalar yapar. | |
| PÖÇ06 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Geliştirdiği önerilerden bir konu belirler ve bu konu hakkında rapor hazırlar. | |
| PÖÇ07 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Hazırladığı araştırma raporunu tartışır ve sunar. | |
| PÖÇ08 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Ulusal ve uluslararası projelerde bireysel ve ekiple çalışma becerilerini kullanır. | |
| PÖÇ09 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Alanının temel kaynaklarını bilimsel çalışmalarda kullanacak düzeyde tanır. | 5 |
| PÖÇ10 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Alanla ilgili uluslararası alanyazını izleyecek düzeyde bir yabancı dili etkili kullanır. | |
| PÖÇ11 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Üst düzey düşünme becerilerini (eleştirel düşünme, problem çözme, yaratıcı düşünme, karar verme, yansıtma) kullanır. | |
| PÖÇ12 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Çalışmalarını bağımsız ve bir ekibin üyesi olarak yürütür. | |
| PÖÇ13 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Çalışmalarında bilimsel araştırma becerilerini kullanır. | 5 |
| PÖÇ14 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Etik kurallara uyar. |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Giriş: Zihin–Beden Problemi ve Din Felsefesi | İlgili ve Önerilen Kaynakların Edinilmesi ve Okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 2 | Benlik ve Gerçekçilik | İlgili ve Önerilen Kaynakların Edinilmesi ve Okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 3 | Dualizm, Platon ve Descartes | İlgili ve Önerilen Kaynakların Edinilmesi ve Okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 4 | Aristoteles, Aquinas ve Hume | İlgili ve Önerilen Kaynakların Edinilmesi ve Okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 5 | Fizikselcilik, Davranışçılık, İşlevselcilik ve Epifenomenalizm | İlgili ve Önerilen Kaynakların Edinilmesi ve Okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 6 | Kişisel Özdeşlik I | İlgili ve Önerilen Kaynakların Edinilmesi ve Okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 7 | Kişisel Özdeşlik II | İlgili ve Önerilen Kaynakların Edinilmesi ve Okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 8 | Ara Sınavlar | Sınava Hazırlık | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
| 9 | Ruhun Ölümsüzlüğü: Diriliş, Reenkarnasyon, Bedenin Dönüşümü | İlgili ve Önerilen Kaynakların Edinilmesi ve Okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 10 | Dinî Deneyim ve Bilinç: Qualia ve Fenomenal Deneyim | İlgili ve Önerilen Kaynakların Edinilmesi ve Okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 11 | Modalite ve Mümkün Dünyalar: Zorunluluk ve İmkân | İlgili ve Önerilen Kaynakların Edinilmesi ve Okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 12 | Özcülük ve İnsan Doğası | İlgili ve Önerilen Kaynakların Edinilmesi ve Okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 13 | Zihin Bilimleri ve Din: Nöroteoloji ve Bilişsel Din Bilimi | İlgili ve Önerilen Kaynakların Edinilmesi ve Okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 14 | Yapay Zekâ ve Dinî Bilinç | İlgili ve Önerilen Kaynakların Edinilmesi ve Okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 15 | Genel Değerlendirme, Kavramsal Analiz ve Öğrenci Sunumları | İlgili ve Önerilen Kaynakların Edinilmesi ve Okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Sınava Hazırlık | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Sınava Hazırlık | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 3 | 42 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 4 | 56 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 3 | 10 | 30 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 12 | 12 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 16 | 16 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 156 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 6,24 | ||
| AKTS | 6 AKTS | ||