TÜRKÇE
ENGLISH
Genel Bilgi
| Birim | SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ |
| FELSEFE VE DİN BİLİMLERİ (YL) (TEZLİ) | |
| Kod | FDB1702 |
| Ad | Dinî Epistemoloji |
| Dönem | 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Dönem | Bahar |
| Süre (T+U) | 3-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 6 AKTS |
| Yerel Kredi | 3 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Belirsiz |
| Tür | Normal |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Dr. Öğr. Üyesi Emine GÖÇER |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır.
|
Dersin Amacı / Hedefi
Bu ders, dinî inancın epistemik statüsünü, gerekçelendirme modellerini ve rasyonellik tartışmalarını analitik epistemoloji çerçevesinde inceleyerek öğrencinin dinî inanç, iman ve bilgi ilişkisini kavramsal olarak çözümleyebilmesini amaçlar. Öğrenci, klasik epistemik modellerden çağdaş iman teorilerine kadar uzanan tartışmaları eleştirel, tutarlı ve analitik argümanlarla değerlendirme becerisi kazanır.
Dersin İçeriği
Ders, bilgi, gerekçelendirme, inanç türleri, temelcilik, dışsalcılık, dinî deneyim, mucize, kötülük problemi, şüphecilik, epistemik ahlak ve tanıklık gibi epistemolojik konuları dinî inanç bağlamında sistematik olarak ele alır. Ayrıca epistemik iman, kişi merkezli iman, doksastik olmayan iman ve çeşitli fideizm türleri gibi çağdaş iman modelleri incelenerek dinî epistemolojinin güncel tartışmaları kapsamlı biçimde değerlendirilir.
Dersin Ön Koşulu
Dersin Ön Koşulu Yoktur.
Kaynaklar
1. Başdemir, Hasan Yücel. Epistemoloji Temel Metinler, Çorum: Hitit Yayınevi, 2011. 2. Mehdiyev, Nebi. Bir Bilme Teorisi. İstanbul: Dergâh Yayınları, 2019. 3. Mehdiyev, Nebi. Dinî Epistemolojiye Giriş: Tanrı İnancının Rasyonelliği. İstanbul: İSAM Yayınları, 2022. 4. Reçber, Mehmet Sait. Tanrı’yı Bilmenin İmkânı ve Mahiyeti, Ankara: Kitabiyat Yayınları, 2004. 5. Uslu, Ferit, Felsefi Açıdan İmanı Temellendirme, Ankara: Ankara Okulu Yayınları, 2017. 6. Yanık, Musa. Dinî Epistemoloji Nedir? Reform ve Erdem Epistemolojisi Açısından İslam İnancı. İstanbul: Düşün Yayınları, 2022. 7. Alston, William P. Perceiving God: The Epistemology of Religious Experience. Ithaca: Cornell University Press, 1991. 8. Audi, Robert. Epistemology: A Contemporary Introduction to the Theory of Knowledge. 3rd ed. London: Routledge, 2010. 9. Bishop, John. Believing by Faith: An Essay in the Epistemology and Ethics of Religious Belief. Oxford: Oxford University Press, 2007. 10. Chisholm, Roderick. Theory of Knowledge. 3rd ed. Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall, 1989. 11. Conee, Earl, and Richard Feldman. Evidentialism: Essays in Epistemology. Oxford: Oxford University Press, 2004. 12. Dougherty, Trent, and Chris Tweedt, eds. The Epistemology of Faith. Oxford: Oxford University Press, 2021. 13. Greco, John. Putting Skeptics in Their Place: The Nature of Skeptical Arguments and Their Role in Philosophical Inquiry. Cambridge: Cambridge University Press, 2000. 14. James, William. The Will to Believe and Other Essays in Popular Philosophy. New York: Longmans, Green, 1897. 15. Kierkegaard, Søren. Fear and Trembling. Translated by Alastair Hannay. London: Penguin, 1985.
Notlar
1. McDowell, John. Mind and World. Cambridge: Harvard University Press, 1994. 2. Plantinga, Alvin, and Nicholas Wolterstorff, eds. Faith and Rationality: Reason and Belief in God. Notre Dame: University of Notre Dame Press, 1983. 3. Plantinga, Alvin. Warranted Christian Belief. Oxford: Oxford University Press, 2000. 4. Pritchard, Duncan. Epistemic Luck. Oxford: Oxford University Press, 2005. 5. Swinburne, Richard. Faith and Reason. 2nd ed. Oxford: Oxford University Press, 2005.
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Dinî epistemolojinin temel problemlerini, kavramlarını ve metodolojik çerçevesini açıklayarak dinî bilginin imkânına ilişkin tartışmaları analiz eder. |
| ÖÇ02 | Bilgi, gerekçelendirme, doğruluk ve inanç türleri (doxastik, pratik, varoluşsal, önermesel) arasındaki ayrımları kavramsal olarak çözümler. |
| ÖÇ03 | Temelselcilik, tutarlıkçılık ve güvenilircilik gibi klasik epistemik modelleri dinî inanç bağlamında karşılaştırır. |
| ÖÇ04 | Plantinga’nın reformcu epistemolojisini (temel inanç, güvence, sensus divinitatis) değerlendirerek dinî inançların dışsalcı gerekçelendirilmesini tartışır. |
| ÖÇ05 | Dinî deneyim, mucize, vahiy ve tanıklık gibi dinî iddiaların epistemik statüsünü kanıt, olasılık ve algısal modeller açısından yorumlar. |
| ÖÇ06 | Epistemik iman, kişi merkezli iman, doksastik olmayan iman ve farklı fideizm türlerini (ılımlı, katı, Wittgenstein’cı, şüpheci, pragmatik) analiz ederek iman–akıl ilişkisine dair çağdaş modelleri değerlendirir. |
| ÖÇ07 | Kötülük problemi, şüphecilik, epistemik ahlak, inançta sorumluluk ve bilim–din epistemolojisi karşılaşması gibi güncel tartışmaları eleştirel ve tutarlı argümanlarla değerlendirir |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Alanında temel bilgi ve yaklaşımları öğrenir. | 5 |
| PÖÇ02 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Alanı ile ilgili ulusal ve uluslararası düzeyde alanyazını inceleyerek değerlendirir. | |
| PÖÇ03 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | İncelediği alanyazına dayalı olarak araştırma önerileri geliştirir. | 4 |
| PÖÇ04 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Alanında ulusal ve uluslararası çalışmalar hakkında yeterli düzeyde birikim edinir. | 5 |
| PÖÇ05 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Alanında özgün araştırmalar yapar. | |
| PÖÇ06 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Geliştirdiği önerilerden bir konu belirler ve bu konu hakkında rapor hazırlar. | 4 |
| PÖÇ07 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Hazırladığı araştırma raporunu tartışır ve sunar. | 5 |
| PÖÇ08 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Ulusal ve uluslararası projelerde bireysel ve ekiple çalışma becerilerini kullanır. | |
| PÖÇ09 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Alanının temel kaynaklarını bilimsel çalışmalarda kullanacak düzeyde tanır. | 5 |
| PÖÇ10 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Alanla ilgili uluslararası alanyazını izleyecek düzeyde bir yabancı dili etkili kullanır. | |
| PÖÇ11 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Üst düzey düşünme becerilerini (eleştirel düşünme, problem çözme, yaratıcı düşünme, karar verme, yansıtma) kullanır. | |
| PÖÇ12 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Çalışmalarını bağımsız ve bir ekibin üyesi olarak yürütür. | 4 |
| PÖÇ13 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Çalışmalarında bilimsel araştırma becerilerini kullanır. | 5 |
| PÖÇ14 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Etik kurallara uyar. |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Giriş: Dinî Epistemolojinin Kapsamı ve Temel Soruları | İlgili ve Önerilen Kaynakların Edinilmesi ve Okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 2 | Klasik Epistemoloji: Bilgi, Gerekçelendirme, Doğruluk | İlgili ve Önerilen Kaynakların Edinilmesi ve Okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 3 | İnanç Türleri: Doxastik, Pratik, Varoluşsal ve Önermesel İman | İlgili ve Önerilen Kaynakların Edinilmesi ve Okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 4 | Klasik Temelselcilik | İlgili ve Önerilen Kaynakların Edinilmesi ve Okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 5 | Güvenilircilik Tutarlıkçılık ve Dışsalcı Epistemoloji | İlgili ve Önerilen Kaynakların Edinilmesi ve Okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 6 | Plantinga’nın Reformcu Epistemolojisi | İlgili ve Önerilen Kaynakların Edinilmesi ve Okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 7 | Dinî Deneyim ve Epistemik Değer | İlgili ve Önerilen Kaynakların Edinilmesi ve Okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 8 | Ara Sınavlar | Sınava Hazırlık | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
| 9 | İman Modelleri: Epistemik İman, Kişi Merkezli İman, Doksastik Olmayan İman | İlgili ve Önerilen Kaynakların Edinilmesi ve Okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 10 | Fideizm: Ilımlı, Katı, Wittgenstein’cı, Şüpheci ve Pragmatik İman Anlayışları, | İlgili ve Önerilen Kaynakların Edinilmesi ve Okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 11 | Vahiy, Kanıt ve Epistemik Gerekçelendirme | İlgili ve Önerilen Kaynakların Edinilmesi ve Okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 12 | Kötülük Problemi: Epistemik ve Teistik Tepkiler | İlgili ve Önerilen Kaynakların Edinilmesi ve Okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 13 | İnanç–Şüphe İlişkisi: Wittgenstein, Moore Paradoksu, Epistemik Tutarlılık | İlgili ve Önerilen Kaynakların Edinilmesi ve Okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 14 | Epistemik Ahlak: İnançta Sorumluluk ve Normatif Epistemoloji | İlgili ve Önerilen Kaynakların Edinilmesi ve Okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 15 | Tanıklık, Bilimsel Epistemoloji ve Dinî Epistemoloji Karşılaşması | İlgili ve Önerilen Kaynakların Edinilmesi ve Okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Sınava Hazırlık | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 3 | 42 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 4 | 56 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 3 | 10 | 30 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 6 | 6 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 16 | 16 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 150 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 6,00 | ||
| AKTS | 6 AKTS | ||