SD0812 Edebiyat ve Toplumsal Cinsiyet

3 AKTS - 2-0 Süre (T+U)- 0. Yarıyıl- 2 Yerel Kredi

Genel Bilgi

Birim REKTÖRLÜK
Alan Dışı Dersler Koordinatörlüğü
Kod SD0812
Ad Edebiyat ve Toplumsal Cinsiyet
Dönem 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı
Dönem Güz ve Bahar
Süre (T+U) 2-0 (T-U) (17 Hafta)
AKTS 3 AKTS
Yerel Kredi 2 Yerel Kredi
Eğitim Dil İngilizce
Seviye Üniversite Dersi
Etiket ÜOD Üniversite Ortak Ders
Öğretim Şekli Yüz Yüze Öğretim
Bilgi Paketi Koordinatörü Öğr. Gör. Dr. MUSTAFA KARA
Dersin Öğretim Elemanı Öğr. Gör. Dr. MUSTAFA KARA (Güz) (A Grubu) (Sor. Öğr. Ele.)


Dersin Amacı / Hedefi

Bu dersin amacı, öğrencilerin edebi metinlerde toplumsal cinsiyetin temsilini eleştirel bir bakış açısıyla incelemelerini sağlamak; edebiyatın kimlik, güç ilişkileri, toplumsal roller ve eşitlik gibi kavramların oluşumu ve sorgulanmasındaki rolünü kavratmaktır. Ders, öğrencilerin farklı dönem ve kültürlere ait edebi eserleri tarihsel ve toplumsal bağlamları içinde değerlendirme, metinleri analitik ve eleştirel biçimde yorumlama, edebiyat ile toplum arasındaki etkileşimi anlama ve farklı bakış açılarına saygı temelinde düşünme becerilerini geliştirmeyi amaçlamaktadır.

Dersin İçeriği

Bu ders, edebi metinlerde toplumsal cinsiyetin nasıl temsil edildiğini ve edebiyatın kadınlık, erkeklik, kimlik, güç, eşitlik ve toplumsal rollerin inşasındaki rolünü inceler. Roman, kısa öykü ve seçilmiş edebi metinler üzerinden toplumsal cinsiyet temsilleri tarihsel ve kültürel bağlamlarıyla değerlendirilir. Ders kapsamında farklı dönem ve coğrafyalardan yazarların eserleri ele alınarak kimlik, ötekilik, aile, beden, emek, özgürlük ve direniş gibi temalar tartışılır. Öğrencilerin edebi metinleri eleştirel bir bakış açısıyla yorumlama, toplumsal ve kültürel olguları edebiyat aracılığıyla değerlendirme ve farklı bakış açılarını karşılaştırma becerileri geliştirilir.

Dersin Ön Koşulu

Kaynaklar

Ders yürütücüsü tarafından hazırlanacak ders notları ve akademik çalışmalar ile aşağıda yer alan seçilmiş edebi metinler: Virginia Woolf – A Room of One's Own Margaret Atwood – The Handmaid's Tale Charlotte Perkins Gilman – The Yellow Wallpaper

Notlar

Beauvoir, S. de. (2011). The Second Sex. Translated by Constance Borde & Sheila Malovany-Chevallier. Vintage Books. Butler, J. (2006). Gender Trouble: Feminism and the Subversion of Identity. Routledge. Gilbert, S. M., & Gubar, S. (2000). The Madwoman in the Attic: The Woman Writer and the Nineteenth-Century Literary Imagination (2nd ed.). Yale University Press. Moi, T. (2002). Sexual/Textual Politics: Feminist Literary Theory. Routledge. Rooney, E. (Ed.). (2006). The Cambridge Companion to Feminist Literary Theory. Cambridge University Press. Showalter, E. (1977). A Literature of Their Own: British Women Novelists from Brontë to Lessing. Princeton University Press.


Dersin Öğrenme Çıktıları

Sıra Dersin Öğrenme Çıktıları
ÖÇ01 Toplumsal cinsiyet ile ilgili temel kavramları ve yaklaşımları açıklar.
ÖÇ02 Edebi metinlerde toplumsal cinsiyet temsillerini eleştirel bir bakış açısıyla analiz eder.
ÖÇ03 Farklı dönem ve kültürlere ait edebi eserlerde kadınlık, erkeklik, kimlik ve güç ilişkilerinin nasıl kurgulandığını değerlendirir.
ÖÇ04 Edebiyat ile toplumsal ve kültürel yapılar arasındaki etkileşimi yorumlar.
ÖÇ05 Edebi metinleri feminist edebiyat eleştirisinin temel kavramları doğrultusunda inceler.
ÖÇ06 Toplumsal cinsiyet, eşitlik ve temsil konularına ilişkin farklı bakış açılarını karşılaştırır ve tartışır.
ÖÇ07 Edebi metinleri yazılı ve sözlü olarak akademik bir yaklaşımla yorumlar ve değerlendirir.
ÖÇ08 Eleştirel okuma, analitik düşünme ve etkili iletişim becerilerini geliştirir.


Haftalık Akış

Hafta Konu Ön Hazırlık Yöntemler
1 Dersin tanıtımı, toplumsal cinsiyet kavramı ve edebiyata giriş Ders izlencesini inceleme; Simone de Beauvoir'dan seçilmiş bölüm Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Tartışma
2 Feminist edebiyat eleştirisine giriş Elaine Showalter'dan seçilmiş bölüm Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Tartışma
3 The Yellow Wallpaper I: Kadınlık, ev içi yaşam ve patriyarka Charlotte Perkins Gilman, The Yellow Wallpaper (ilk bölüm) Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Tartışma
4 The Yellow Wallpaper II: Delilik, kimlik ve direniş The Yellow Wallpaper (tamamı) Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Tartışma
5 A Room of One's Own I: Kadın yazarlığı ve edebiyat Virginia Woolf, A Room of One's Own (Bölüm 1–3) Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Tartışma
6 A Room of One's Own II: Mekân, eğitim ve ekonomik bağımsızlık Virginia Woolf, A Room of One's Own (Bölüm 4–6) Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Tartışma
7 Üç eser üzerinden genel değerlendirme ve ara sınav hazırlığı Önceki haftaların tekrar edilmesi Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Tartışma, Soru-Cevap
8 Ara Sınavlar Ders notlarını gözden geçirmek Ölçme Yöntemleri:
Yazılı Sınav
9 The Handmaid's Tale I: Distopya ve toplumsal cinsiyet Margaret Atwood, The Handmaid's Tale (Bölüm 1–15) Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Tartışma
10 The Handmaid's Tale II: İktidar, beden ve denetim The Handmaid's Tale (Bölüm 16–30) Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Tartışma
11 The Handmaid's Tale III: Direniş, hafıza ve anlatı The Handmaid's Tale (kalan bölümler) Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Tartışma
12 Feminist edebiyat eleştirisi ışığında metin çözümlemeleri Judith Butler'dan seçilmiş bölüm Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Tartışma
13 Toplumsal cinsiyet, temsil ve çağdaş edebiyat ers notları ve seçilmiş makaleler Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Tartışma
14 Karşılaştırmalı metin çözümlemesi: The Yellow Wallpaper, A Room of One's Own ve The Handmaid's Tale Üç eserin gözden geçirilmesi ve ders notlarının okunması Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Tartışma
15 Genel tekrar ve ders değerlendirmesi Dönem boyunca işlenen metinlerin tekrar edilmesi Öğretim Yöntemleri:
Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma
16 Yarıyıl Sonu Sınavları Ders notlarını gözden geçirmek Ölçme Yöntemleri:
Yazılı Sınav
17 Yarıyıl Sonu Sınavları Ders notlarını gözden geçirmek Ölçme Yöntemleri:
Yazılı Sınav


Öğrenci İş Yükü - AKTS

Çalışmalar Sayısı Süresi (Saat) İş Yükü (Saat)
Ders ile İlgili Çalışmalar
Ders (Sınav haftaları dahil değildir) 14 2 28
Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) 14 2 28
Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar
Ödev, Proje, Diğer 0 0 0
Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) 1 8 8
Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı 1 16 16
Toplam İş Yükü (Saat) 80
Toplam İş Yükü / 25 (s) 3,20
AKTS 3 AKTS

Güncelleme Zamanı: 04.08.2026 07:09