Genel Bilgi
| Birim | GÜZEL SANATLAR FAKÜLTESİ |
| GASTRONOMİ VE MUTFAK SANATLARI PR. | |
| Kod | GMS103 |
| Ad | Beslenme İlkeleri |
| Dönem | 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Yarıyıl | 1. Yarıyıl |
| Süre (T+U) | 3-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 6 AKTS |
| Yerel Kredi | 3 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Belirsiz |
| Tür | Normal |
| Etiket | Z Zorunlu |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Prof. Dr. OYA BERKAY KARACA |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır.
|
Dersin Amacı / Hedefi
Bu dersin amacı; karbonhidrat, protein, lipit, vitamin ve minerallerin kimyasal yapıları, özellikleri, sınıflandırmaları, fonksiyonları, besinsel kaynakları, günlük alım önerileri ile yetersiz ve aşırı tüketimlerinin sağlık üzerindeki etkilerine ilişkin temel bilgileri kazandırmak; beslenme ile ilgili temel kavramları, yeterli ve dengeli beslenme ilkelerini, metabolizmayı, besin ögelerinin enerji değerlerini, pişirme sırasında meydana gelen besin ögesi kayıplarını ve beslenme-sağlık ilişkisini kavratmaktır.
Dersin İçeriği
Beslenme ile ilgili temel tanım ve kavramlar; yeterli ve dengeli beslenme ilkeleri; metabolizma ve enerji metabolizması; karbonhidratlar, proteinler ve yağlar; vitaminler ve mineraller; su, nükleik asitler, enzimler ve hormonlar; besin ögelerinin enerji değerleri ve pişirme sırasında meydana gelen besin ögesi kayıpları; besin grupları ve beslenme-sağlık ilişkisi.
Dersin Ön Koşulu
Yok
Kaynaklar
1. Beslenme İlkeleri ve Menü Planlama, 2009. Prof. Dr. Ayşe BAYSAL, Nazife KÜÇÜKASLAN, Ekin Basım Yayım Dağıtım, Bursa, 404 s. 2.Beslenme ve Besin Teknolojisi, Dr. Samiye Erdoğan,2009. Detay Yayıncılık, Ankara, 552s. 3. Beslenme İlkeleri ve Menü Planlama, 2013.Prof. Dr. Sıdıka Bulduk, Detay Yayıncılık, Ankara, 282s. 4. Baysal, A. 1990. Beslenme.Hacettepe Üniversitesi Yayınları: A/61, Ankara, 481s. 5. Beslenme Biyokimyası, Prof.Dr. Meral AKSOY. 2014. Alp Ofset Matbaacılık Ltd.Şti. Ankara, 680s.
Notlar
6. Konuyla İlgili Makaleler 7. Yayınlanmamış Ders Notu
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | 1. Beslenme ile ilgili temel kavramları ve yeterli-dengeli beslenme ilkelerini tanımlar. |
| ÖÇ02 | 2. Enerji metabolizmasını ve besin ögelerinin enerji değerlerini analiz eder. |
| ÖÇ03 | 3. Karbonhidrat, protein ve yağların yapılarını, çeşitlerini, görevlerini ve sağlık üzerindeki etkilerini karşılaştırır. |
| ÖÇ04 | 4. Vitaminlerin, minerallerin ve suyun insan beslenmesindeki işlevlerini ve yetersizlik durumlarını değerlendirir. |
| ÖÇ05 | 5. Besin ögesi kayıplarını azaltmaya yönelik uygun yemek hazırlama ve pişirme yöntemlerini uygular. |
| ÖÇ06 | 6. Temel besin gruplarını besin içerikleri ve beslenmedeki işlevleri bakımından sınıflandırır. |
| ÖÇ07 | 7. Beslenme ve sağlık arasındaki ilişkiyi değerlendirir. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | - | İngilizce okuma, anlama, konuşma ve yazma becerilerini gösterir. | |
| PÖÇ02 | - | Farklı kültürlerden insanlarla etkili iletişim kurar. | |
| PÖÇ03 | - | Alanıyla ilgili edindiği teorik ve pratik deneyimle; bilgiye ulaşma, analiz, sentez ve yorumlama, sorunlara çözüm üretme ve araştırma projesi geliştirme süreçlerini yönetir. | 5 |
| PÖÇ04 | - | Alanıyla ilgili bilgi ve iletişim teknolojilerini, yazılımları ve araç-gereçleri kullanır. | |
| PÖÇ05 | - | Alanı ile ilgili ulusal ve uluslararası hukuki düzenlemeleri, mesleki standartları ve etik ilkeleri temel düzeyde anlatır. | |
| PÖÇ06 | - | Yaşam boyu öğrenme bilinciyle kişisel ve mesleki donanımını sürekli geliştirerek değişen işletme ortamında yenilikçi bakış açısıyla çözümler üretir. | 3 |
| PÖÇ07 | - | Turizm sektörünün gerektirdiği kişisel bakım (temizlik, giyim, görünüm), hijyen ve sanitasyon kurallarını uygular. | |
| PÖÇ08 | - | Turizm alanındaki başlıca kuramları, olguları, kavramları ve ilkeleri anlatır. | |
| PÖÇ09 | - | Sorumluluk alarak ekip halinde veya bağımsız olarak çalışır. | |
| PÖÇ10 | - | Alanı ile ilgili ulusal ve uluslararası iş güvenliği, işçi sağlığı, çevre koruma, gıda güvenliği ve kalite kontrolü ile ilgili standartları anlatır. | 3 |
| PÖÇ11 | - | İşletme ve yönetim fonksiyonlarını kullanarak mutfak yönetimi, menü planlaması, yiyecek-içecek maliyet kontrolü ve analizi yapar. | 3 |
| PÖÇ12 | - | Alanıyla ilgili çalışmalarda estetik ve sanatsal beceriler gösterir, gıda maddelerinin duyusal analizlerini yapar. | 2 |
| PÖÇ13 | - | Yiyecek ve içeceklerin hazırlık, sunum ve servis edilme tekniklerini uygulamalı olarak anlatır. | 3 |
| PÖÇ14 | - | Klasik ve modern mutfak uygulamalarını ve pişirme yöntemlerini gösterir. | |
| PÖÇ15 | - | Gıdaların özelliklerini ve besin değerlerini bilerek hammaddenin seçiminden tüketilmesine kadar geçen ürün yaşam evlerinin tamamını başarılı bir şekilde yönetir. | 5 |
| PÖÇ16 | - | Türk ve dünya mutfaklarının farklılıklarını ve benzerliklerini karşılaştırarak ulusal ve uluslararası reçeteleri hazırlar. |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Beslenme ile İlgili Tanım ve Kavramlar | Kitaplarda ilgili bölümler, ders notu, konuyla ilgili makaleler, sunular, ödevler, web içeriği, örnek sorular | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma, Beyin Fırtınası |
| 2 | Yeterli ve Dengeli Beslenme, Yetersiz ve Dengesiz Beslenme, Zararları, Sağlık İlişkisi | Kitaplarda ilgili bölümler, ders notu, konuyla ilgili makaleler, sunular, ödevler, web içeriği, örnek sorular | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Beyin Fırtınası |
| 3 | Metabolizma (Anabolizma, Katabolizma) | Kitaplarda ilgili bölümler, ders notu, konuyla ilgili makaleler, sunular, ödevler, web içeriği, örnek sorular | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Alıştırma ve Uygulama |
| 4 | Karbonhidratlar (Yapısı, Fonksiyonları, Sindirimi, Depolanması, Karbonhidrat Açısından Zengin Gıdalar, Vücut çalışmasındaki görevleri, Yetersizliğinde görülen bozukluklar, Fazlalığı, Günlük gereksinimi) | Kitaplarda ilgili bölümler, ders notu, konuyla ilgili makaleler, sunular, ödevler, web içeriği, örnek sorular | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Beyin Fırtınası, Problem Çözme |
| 5 | Proteinler (Yapısı, Fonksiyonları, Sindirimi, Depolanması, Protein Açısından Zengin Gıdalar, Vücut çalışmasındaki görevleri, Yetersizliğinde görülen bozukluklar, Fazlalığı, Günlük gereksinim) | Kitaplarda ilgili bölümler, ders notu, konuyla ilgili makaleler, sunular, ödevler, web içeriği, örnek sorular | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Alıştırma ve Uygulama |
| 6 | Yağlar (Yapısı, Fonksiyonları, Sindirimi, Depolanması, Yağ Açısından Zengin Gıdalar, Vücut çalışmasındaki görevleri, Yetersizliğinde görülen bozukluklar, Fazlalığında görülen sonuçlar, Günlük gereksinim) | Kitaplarda ilgili bölümler, ders notu, konuyla ilgili makaleler, sunular, ödevler, web içeriği, örnek sorular | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Beyin Fırtınası |
| 7 | Enerji Metabolizması | Kitaplarda ilgili bölümler, ders notu, konuyla ilgili makaleler, sunular, ödevler, web içeriği, örnek sorular | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 8 | Ara Sınavlar | Sınava hazırlık | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
| 9 | Vitaminler (Yağda Eriyen Vitaminler: A, D, E, K) | Kitaplarda ilgili bölümler, ders notu, konuyla ilgili makaleler, sunular, ödevler, web içeriği, örnek sorula | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Beyin Fırtınası |
| 10 | Vitaminler (Suda Eriyen Vitaminler: B grubu vitaminleri ve C vitamini) | Kitaplarda ilgili bölümler, ders notu, konuyla ilgili makaleler, sunular, ödevler, web içeriği, örnek sorular | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Beyin Fırtınası |
| 11 | Mineraller (Kalsiyum, Fosfor, Demir, Sodyum, Potasyum) | Kitaplarda ilgili bölümler, ders notu, konuyla ilgili makaleler, sunular, ödevler, web içeriği, örnek sorular | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Beyin Fırtınası |
| 12 | Mineraller (Magnezyum, Bakır, İyod, Çinko, Krom, Selenyum) | Kitaplarda ilgili bölümler, ders notu, konuyla ilgili makaleler, sunular, ödevler, web içeriği, örnek sorular | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Beyin Fırtınası |
| 13 | Su (önemi, su dengesizliği sorunları), Nükleik Asitler, Enzimler, Hormonlar | Kitaplarda ilgili bölümler, ders notu, konuyla ilgili makaleler, sunular, ödevler, web içeriği, örnek sorular | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Beyin Fırtınası |
| 14 | Besin Grupları (Kuru Baklagiller, Etler, Yumurta, Süt ve Süt Ürünleri ) | Kitaplarda ilgili bölümler, ders notu, konuyla ilgili makaleler, sunular, ödevler, web içeriği, örnek sorular | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Beyin Fırtınası |
| 15 | Besin Grupları (Tahıllar, Sebze ve Meyveler, Şeker ve Şekerli Yiyecekler, Yağlar) | Kitaplarda ilgili bölümler, ders notu, konuyla ilgili makaleler, sunular, ödevler, web içeriği, örnek sorular | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Beyin Fırtınası |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Sınava hazırlık | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Sınava hazırlık | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 3 | 42 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 5 | 70 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 0 | 0 | 0 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 15 | 15 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 30 | 30 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 157 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 6,28 | ||
| AKTS | 6 AKTS | ||