TÜRKÇE
ENGLISH
Genel Bilgi
| Birim | GÜZEL SANATLAR FAKÜLTESİ |
| GASTRONOMİ VE MUTFAK SANATLARI PR. | |
| Kod | GMS105 |
| Ad | Gastronomiye Giriş |
| Dönem | 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Yarıyıl | 1. Yarıyıl |
| Süre (T+U) | 3-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 6 AKTS |
| Yerel Kredi | 3 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Belirsiz |
| Tür | Normal |
| Etiket | Z Zorunlu |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Öğr. Gör. Sema Nur TECİMEN |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır.
|
Dersin Amacı / Hedefi
Bu dersin amacı öğrencilerin gastronomi kavramının tanımı ve gastronominin diğer disiplinler ile ilişkisi hakkında fikir sahibi olmalarını sağlamak ve toplumların yeme-içme alışkanlıklarının antik çağlardan günümüze olan yolculuğunu öğretmektir.
Dersin İçeriği
Gastronominin temel kavramları, gastronomi tarihi, gastronominin disiplinlerarası ilişkileri, antik çağlardan günümüze yemeğin evrimi ve dünya mutfaklarının sınıflandırması hakkında bilgi verilecektir.
Dersin Ön Koşulu
Dersin ön koşulu bulunmamaktadır.
Kaynaklar
1)Lezzetin Fizyolojisi – Jean-Anthelme Brillat-Savarin 2)Çiğ ve Pişmiş (Mitologica I) – Claude Lévi-Strauss 3)Yemek, Mutfak, Sınıf: Karşılaştırmalı Sosyoloji Üzerine Bir İnceleme – Jack Goody 4)Avrupa'da Yemeğin Tarihi (Açlık ve Bolluk) – Massimo Montanari 5)Yemek ve Kültür: Bir Antropoloji Okuması – Carole Counihan & Penny Van Esterik 6)Slow Food Devrimi: Yeni Bir Lezzet ve Yaşam Kültürü – Carlo Petrini 7)Akdeniz'in Lezzeti: Bir Mutfağın Tarihi – Massimo Montanari
Notlar
Bereketi Bol Anadolu: Türkiye'nin Mutfak Tarihi – Priscilla Mary IşınAntik Çağ'da Beslenme – İnci Delemen Osmanlı Mutfak İmparatorluğu – Marianna Yerasimos
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Gastronomi kavramını tanımlar ve açıklar. |
| ÖÇ02 | Gastronominin diğer bilim dallarıyla arasında olan ilişkiyi tartışır. |
| ÖÇ03 | Antik çağlardan günümüze gastronominin gelişimini ve dönüşümünü anlatır. |
| ÖÇ04 | Mutfak hiyerarşisi ve mutfak organizasyonunu açıklar. |
| ÖÇ05 | Gastronomi ve mutfak sanatları alanının dinamiklerini göz önünde bulundurarak yiyecek içecek sektörünün geleceğini yorumlar. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | - | İngilizce okuma, anlama, konuşma ve yazma becerilerini gösterir. | |
| PÖÇ02 | - | Farklı kültürlerden insanlarla etkili iletişim kurar. | |
| PÖÇ03 | - | Alanıyla ilgili edindiği teorik ve pratik deneyimle; bilgiye ulaşma, analiz, sentez ve yorumlama, sorunlara çözüm üretme ve araştırma projesi geliştirme süreçlerini yönetir. | 5 |
| PÖÇ04 | - | Alanıyla ilgili bilgi ve iletişim teknolojilerini, yazılımları ve araç-gereçleri kullanır. | |
| PÖÇ05 | - | Alanı ile ilgili ulusal ve uluslararası hukuki düzenlemeleri, mesleki standartları ve etik ilkeleri temel düzeyde anlatır. | |
| PÖÇ06 | - | Yaşam boyu öğrenme bilinciyle kişisel ve mesleki donanımını sürekli geliştirerek değişen işletme ortamında yenilikçi bakış açısıyla çözümler üretir. | 5 |
| PÖÇ07 | - | Turizm sektörünün gerektirdiği kişisel bakım (temizlik, giyim, görünüm), hijyen ve sanitasyon kurallarını uygular. | |
| PÖÇ08 | - | Turizm alanındaki başlıca kuramları, olguları, kavramları ve ilkeleri anlatır. | |
| PÖÇ09 | - | Sorumluluk alarak ekip halinde veya bağımsız olarak çalışır. | |
| PÖÇ10 | - | Alanı ile ilgili ulusal ve uluslararası iş güvenliği, işçi sağlığı, çevre koruma, gıda güvenliği ve kalite kontrolü ile ilgili standartları anlatır. | |
| PÖÇ11 | - | İşletme ve yönetim fonksiyonlarını kullanarak mutfak yönetimi, menü planlaması, yiyecek-içecek maliyet kontrolü ve analizi yapar. | 4 |
| PÖÇ12 | - | Alanıyla ilgili çalışmalarda estetik ve sanatsal beceriler gösterir, gıda maddelerinin duyusal analizlerini yapar. | |
| PÖÇ13 | - | Yiyecek ve içeceklerin hazırlık, sunum ve servis edilme tekniklerini uygulamalı olarak anlatır. | |
| PÖÇ14 | - | Klasik ve modern mutfak uygulamalarını ve pişirme yöntemlerini gösterir. | |
| PÖÇ15 | - | Gıdaların özelliklerini ve besin değerlerini bilerek hammaddenin seçiminden tüketilmesine kadar geçen ürün yaşam evlerinin tamamını başarılı bir şekilde yönetir. | |
| PÖÇ16 | - | Türk ve dünya mutfaklarının farklılıklarını ve benzerliklerini karşılaştırarak ulusal ve uluslararası reçeteleri hazırlar. | 5 |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Dersin amacı, kapsamı, işleyişi, değerlendirme sistemi ve dönem planının tanıtılması | Ders notları ve konuyla ilgili makaleler | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Beyin Fırtınası |
| 2 | Gastronomi kavramının tanımı, kapsamı ve tarihsel süreç içerisindeki gelişimi | Ders notları ve konuyla ilgili makaleler | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Beyin Fırtınası |
| 3 | Gastronominin diğer bilim dallarıyla ilişkisi | Ders notları ve konuyla ilgili makaleler | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Beyin Fırtınası |
| 4 | Gastronominin tarihçesi | Ders notları ve konuyla ilgili makaleler | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Beyin Fırtınası |
| 5 | Mutfak kültürlerinin evrimi ve beslenme antropolojisi | Ders notları ve konuyla ilgili makaleler | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Beyin Fırtınası |
| 6 | Tat ve lezzet algısının fizyolojisi | Ders notları ve konuyla ilgili makaleler | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Beyin Fırtınası |
| 7 | Profesyonel mutfağa giriş ve temel ilkeler | Ders notları ve konuyla ilgili makaleler | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Beyin Fırtınası |
| 8 | Ara Sınavlar | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
|
| 9 | Dünya mutfakları (Avrupa mutfakları, Asya ve Uzak Doğu mutfakları, Amerika mutfakları, Orta Doğu ve Kuzey Afrika mutfakları) | Ders notları ve konuyla ilgili makaleler | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Beyin Fırtınası |
| 10 | Klasik Fransız mutfağı, klasik Fransız mutfağının temel teknikleri ve dünya gastronomisi ile ilişkisi | Ders notları ve konuyla ilgili makaleler | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Beyin Fırtınası |
| 11 | Orta Asya'dan Anadolu'ya Türk mutfak kültürünün tarihsel gelişimi, saray mutfağı ile halk mutfağı arasındaki etkileşimler, Anadolu'nun yöresel mutfak zenginlikleri | Ders notları ve konuyla ilgili makaleler | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Beyin Fırtınası |
| 12 | Moleküler gastronomi ve modernist mutfak yaklaşımları | Ders notları ve konuyla ilgili makaleler | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Beyin Fırtınası |
| 13 | Michelin Rehberi, The World’s 50 Best, Gault&Millau gibi derecelendirme sistemleri ve gastronomi eleştirmenliği | Ders notları ve konuyla ilgili makaleler | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Beyin Fırtınası |
| 14 | Gastronomi ve Mutfak Sanatları alanında kariyer planlaması | Ders notları ve konuyla ilgili makaleler | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Beyin Fırtınası |
| 15 | Dönem sonu genel değerlendirme ve ödevlerin teslimi | Ders notları ve konuyla ilgili makaleler | Ölçme Yöntemleri: Ödev |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
|
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 3 | 42 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 6 | 84 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 1 | 20 | 20 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 2 | 2 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 2 | 2 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 150 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 6,00 | ||
| AKTS | 6 AKTS | ||