Genel Bilgi
| Birim | REKTÖRLÜK |
| Alan Dışı Dersler Koordinatörlüğü | |
| Kod | SD0821 |
| Ad | Yapay Zeka ve Akıllı Gıda Sistemleri |
| Dönem | 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Dönem | Güz ve Bahar |
| Süre (T+U) | 2-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 3 AKTS |
| Yerel Kredi | 2 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Üniversite Dersi |
| Etiket | ÜOD Üniversite Ortak Ders |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Öğr. Gör. BETÜL KILINÇLI |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Öğr. Gör. BETÜL KILINÇLI
(Güz)
(A Grubu)
(Sor. Öğr. Ele.)
|
Dersin Amacı / Hedefi
Bu dersin genel amacı, gıda mühendisliği alanında akıllı gıda sistemleri ve yapay zeka uygulamalarına yönelik temel kavramları tanımlamak, gıda üretim süreçlerinden elde edilen verileri uygun yöntemlerle toplamak ve düzenlemek, sensör ve izleme sistemlerinin kullanımını açıklamak, elde edilen verileri basit analizlerle değerlendirmek, sonuçları grafik ve tablolarla sunmak ve gıda kalite ve güvenliği bağlamında yorumlamaktır.
Dersin İçeriği
Akıllı gıda sistemlerinin tanımı ve kapsamı, gıda sektöründe dijital dönüşüm ve Gıda 4.0 yaklaşımı, yapay zekanın temel kavramları ve gıda mühendisliğindeki uygulama alanları, gıda verisi türleri ve veri toplama yöntemleri, sensör teknolojileri ve gerçek zamanlı izleme sistemleri, akıllı ambalajlama uygulamaları, IoT tabanlı gıda sistemleri, görüntü işleme tekniklerinin gıda kalite değerlendirmede kullanımı, gıda kalite kontrol uygulamaları ve kusur tespiti, gıda güvenliği uygulamaları ve risk izleme sistemleri, gıda endüstrisinde yapay zeka uygulamalarına ilişkin örnekler, güncel bilimsel çalışmaların incelenmesi ve değerlendirilmesidir.
Dersin Ön Koşulu
Kaynaklar
Hassoun, A. (Ed.). (2024). Food Industry 4.0: Emerging trends and technologies in sustainable food production and consumption. Academic Press. Donis-Gonzalez, I. (2024). Sensors and real-time monitoring in food processing. Springer.
Notlar
Artificial Intelligence and IoT-Based Technologies for Sustainable Farming and Smart Agriculture Kılınç, İ., & Durak, M. (Ed.). (2023). Gıda endüstrisinde dijital dönüşüm ve Gıda 4.0. Nobel Akademik Yayıncılık. Devadas, M. R., Hiremani, V., Jagannath, P. G., Ambreen, L., Patrick, H. A., Devadas, M. R. (2025). Sustainable Agriculture Applications Using Large Language Models. Bentham Science Publishers.
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Akıllı gıda sistemlerinin temel bileşenlerini ve çalışma prensiplerini açıklar. |
| ÖÇ02 | Yapay zekanın (makine öğrenmesi, derin öğrenme) gıda mühendisliğindeki uygulama alanlarını tanımlar. |
| ÖÇ03 | Gıda üretim süreçlerinde veri toplama, işleme ve analiz yöntemlerini uygular. |
| ÖÇ04 | Sensör teknolojileri ve gerçek zamanlı izleme sistemlerini yorumlar. |
| ÖÇ05 | Gıda kalite ve güvenliği problemlerine yönelik yapay zeka tabanlı çözüm yaklaşımlarını analiz eder. |
| ÖÇ06 | Görüntü işleme tekniklerini kullanarak kalite sınıflandırma ve kusur tespiti yapar. |
| ÖÇ07 | Gıda proseslerinin optimizasyonu için veri odaklı modeller oluşturur. |
| ÖÇ08 | IoT tabanlı akıllı gıda sistemlerinin çalışma yapısını açıklar. |
| ÖÇ09 | Güncel bilimsel literatürü analiz eder ve eleştirel değerlendirme yapar. |
| ÖÇ10 | Disiplinler arası bir bakış açısıyla gıda mühendisliği problemlerine yenilikçi çözümler önerir. |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Derse giriş ve genel kavramlar | Ders notları ve sunu | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 2 | Gıda 4.0 ve dijital dönüşüm | Ders notları ve sunu | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 3 | Yapay zekaya giriş | Ders notları ve sunu | Öğretim Yöntemleri: Soru-Cevap, Anlatım, Tartışma |
| 4 | Gıda mühendisliğinde yapay zeka uygulamaları | Ders notları ve sunu | Öğretim Yöntemleri: Soru-Cevap, Anlatım, Tartışma |
| 5 | Gıda verisi ve veri türleri | Ders notları ve sunu | Öğretim Yöntemleri: Soru-Cevap, Anlatım, Tartışma |
| 6 | Veri toplama yöntemleri | Ders notları ve sunu | Öğretim Yöntemleri: Soru-Cevap, Anlatım, Tartışma |
| 7 | Veri düzenleme ve temel analiz | Ders notları ve sunu | Öğretim Yöntemleri: Soru-Cevap, Anlatım, Tartışma |
| 8 | Ara Sınavlar | Ders notları ve sunu | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
| 9 | Sensör teknolojileri | Ders notları ve sunu | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma, Soru-Cevap |
| 10 | Akıllı ambalajlama sistemleri | Ders notları ve sunu | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 11 | IoT ve akıllı gıda sistemleri | Ders notları ve sunu | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 12 | Görüntü işleme temelleri | Ders notları ve sunu | Öğretim Yöntemleri: Soru-Cevap, Tartışma, Anlatım, Alıştırma ve Uygulama |
| 13 | Gıda güvenliği uygulamaları | Ders notları ve sunu | Öğretim Yöntemleri: Alıştırma ve Uygulama, Gösteri, Soru-Cevap, Anlatım, Tartışma |
| 14 | Gıda kalite kontrol uygulamaları | Ders notları ve sunu | Öğretim Yöntemleri: Soru-Cevap, Anlatım, Tartışma, Alıştırma ve Uygulama |
| 15 | Endüstride yapay zeka uygulamaları | Ders notları ve sunu | Öğretim Yöntemleri: Soru-Cevap, Tartışma, Alıştırma ve Uygulama, Anlatım |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ders notları ve sunu | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ders notları ve sunu | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 2 | 28 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 2 | 28 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 0 | 0 | 0 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 6 | 6 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 10 | 10 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 72 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 2,88 | ||
| AKTS | 3 AKTS | ||