TÜRKÇE
ENGLISH
Genel Bilgi
| Birim | REKTÖRLÜK |
| Alan Dışı Dersler Koordinatörlüğü | |
| Kod | SD0831 |
| Ad | ORTA ÇAĞ’DA MÜZİK, TIP VE DOĞA BİLGİSİ |
| Dönem | 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Dönem | Güz |
| Süre (T+U) | 2-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 3 AKTS |
| Yerel Kredi | 2 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Üniversite Dersi |
| Etiket | ÜOD Üniversite Ortak Ders |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Prof. Dr. SERPİL DEMİRCİ KAYIRAN |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Prof. Dr. SERPİL DEMİRCİ KAYIRAN
(Güz)
(A Grubu)
(Sor. Öğr. Ele.)
|
Dersin Amacı / Hedefi
Dersin temel amacı, Orta Çağ’da müzik, tıp, doğa bilgisi ve farmasötik bilgi arasında kurulabilecek tarihsel ve düşünsel ilişkileri iki farklı uzmanlık alanının bakışıyla incelemektir. Bu doğrultuda öğrencilerin, günümüzde ayrı disiplinler olarak tanımlanan bilgi alanlarının tarihsel olarak nasıl kesişebildiğini kavramaları; müzikal üretim ile dönemin insan, beden, doğa ve sağlık anlayışları arasındaki ilişkileri eleştirel ve karşılaştırmalı bir bakışla değerlendirmeleri amaçlanmaktadır.
Dersin İçeriği
Günümüzde müzik, tıp, eczacılık ve doğa bilimleri birbirinden belirgin sınırlarla ayrılmış uzmanlık alanlarıdır. Orta Çağ’ın düşünsel dünyasında ise insan, doğa, beden, sağlık, sayı, ses ve kozmik düzen birbirinden bütünüyle bağımsız başlıklar olarak ele alınmamıştır. Bu nedenle dönemin müzikal düşüncesini anlamak, yalnızca müzik eserlerinin biçimsel özelliklerine; tıp ve eczacılık tarihini anlamak ise yalnızca tedavi maddelerine veya uygulamalarına odaklanmakla sınırlı değildir. Dönemin bilgi üretim biçimi, bu alanların birbirine temas ettiği daha bütüncül bir düşünce çevresini ortaya koymaktadır. Önerilen ders, sağlık alanındaki öğrencilere Orta Çağ’daki tıp, doğal maddeler, bitkiler ve materia medica geleneğini farklı bir entelektüel alanla ilişkilendirerek değerlendirme olanağı sunmayı amaçlamaktadır. Müzik tarafında ise öğrencilerin önce müziğin kökenine, işlevine ve bilimler sistemi içindeki konumuna ilişkin tarihsel düşüncelerle tanışması; ardından bu düşüncelerin beden, doğa ve sağlık anlayışlarıyla hangi ortak kavramsal zeminde buluştuğunu görmesi hedeflenmektedir.
Dersin Ön Koşulu
Kaynaklar
Nancy G. Siraisi – Medieval and Early Renaissance Medicine: An Introduction to Knowledge and Practice University of Chicago Press, 1990. Bruce W. Holsinger – Music, Body, and Desire in Medieval Culture: Hildegard of Bingen to Chaucer Mohammad Sadegh Ansari – The Science of Music
Notlar
Öğretim elemanları tarafından hazırlanan ders notları.
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Orta Çağ’ın bilgi dünyasında müzik, tıp, doğa ve beden kavramlarının nasıl konumlandırıldığını açıklar |
| ÖÇ02 | Orta Çağ’ın entelektüel dünyasında müzik, tıp, doğa ve beden kavramlarının nasıl bir yer tuttuğunu açıklar |
| ÖÇ03 | Orta Çağ tıp ve eczacılık geleneğinde doğal maddeler, bitkiler ve materia medica yaklaşımının yerini değerlendirir. |
| ÖÇ04 | Müziğin Orta Çağ’daki bilimler sistemi içindeki konumunu ve bunun dönemsel düşünce üzerindeki etkisini tartışır. |
| ÖÇ05 | Farklı disiplinlere ait tarihsel kaynak ve kavramları karşılaştırmalı biçimde okuyabilir. |
| ÖÇ06 | Bir tarihsel olguyu tek bir uzmanlık alanına indirgemeden disiplinlerarası bakışla yorumlayabilir. |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Orta Çağ’ın Bilgi Dünyasına Giriş | ön hazırlık | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 2 | Müziğin Kökeni Üzerine Antik Yaklaşımlar | Ön hazırlık | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 3 | Antik Tıp ve Materia Medica Mirası | Ön hazırlık | Öğretim Yöntemleri: Soru-Cevap, Anlatım |
| 4 | Sayı, Oran, Harmonia ve Evren | Ön hazırlık | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 5 | Beden, Doğa ve Denge | Ön hazırlık | Öğretim Yöntemleri: Soru-Cevap, Tartışma |
| 6 | Orta Çağ’da Müzik Bir Bilim Olarak | Ön hazırlık | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 7 | Orta Çağ’da İlaç, Bitki ve Doğal Maddeler Bilgisi | Ön hazırlık | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 8 | Ara Sınavlar | Sınav hazırlık | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
| 9 | Orta Çağ’da Ses, Beden ve Doğa Tasavvuru | Ön hazırlık | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 10 | Orta çağda tarihsel ve entelektüel çevre; çok yönlü üretiminin müzik, doğa ve sağlık bilgisi bağlamında konumlandırılması. | Ön hazırlık | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 11 | Bitkiler, doğal maddeler, beden ve sağlık üzerine bilgi dünyasının eczacılık tarihi ve farmasötik gelenek açısından değerlendirilmesi. | Ön hazırlık | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 12 | Hildegard von Bingen örneği: Bestecilik anlayışı, metin-müzik ilişkisi, repertuvarından seçilmiş örneklerin dinlenmesi ve tarihsel bağlam içinde çözümlenmesi. | Ön hazırlık | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 13 | Hildegard örneğinde iki bilgi alanının ortak kavram, imge ve dünya görüşleri üzerinden karşılaştırılması; doğrudan nedensellik yerine tarihsel bağlamın sorgulanması. | Ön hazırlık | |
| 14 | Ders boyunca ele alınan örneklerin sentezi; modern disiplin sınırları ile tarihsel bilgi üretiminin karşılaştırılması ve öğrenci değerlendirmeleri. | Ön hazırlık | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 15 | Genel değerlendirme. | Ön hazırlık | Öğretim Yöntemleri: Soru-Cevap, Tartışma |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Sınava hazırlık | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Sınava hazırlık | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 15 | 2 | 30 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 7 | 3 | 21 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 7 | 3 | 21 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 1 | 1 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 74 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 2,96 | ||
| AKTS | 3 AKTS | ||