Genel Bilgi
| Birim | SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ |
| SERAMİK (YL) | |
| Kod | SRB763 |
| Ad | Sanat Okumaları |
| Dönem | 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Dönem | Bahar |
| Süre (T+U) | 3-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 6 AKTS |
| Yerel Kredi | 3 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Belirsiz |
| Tür | Normal |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Dr. Öğr. Üyesi Aytuna CORA |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır.
|
Dersin Amacı / Hedefi
Bu dersin amacı, öğrencilerin sanat düşüncesine yön veren temel ve güncel kuramsal yaklaşımları özgün metinler üzerinden incelemelerini, sanatın estetik, felsefi ve toplumsal boyutlarını eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirmelerini sağlamaktır. Ders kapsamında öğrencilerin sanat kuramlarına ilişkin kavramları çözümlemeleri, farklı düşünsel yaklaşımlar arasında ilişkiler kurmaları ve edindikleri kuramsal bilgileri seramik sanatının tarihsel ve çağdaş üretim pratikleriyle ilişkilendirmeleri hedeflenmektedir.
Dersin İçeriği
Bu ders, sanat felsefesi, estetik ve sanat kuramı alanlarında yazılmış temel metinlerin okunması, çözümlenmesi ve tartışılmasını kapsar. Sanatın doğası, temsil, estetik deneyim, sanat eseri, yaratıcılık, malzeme, üretim, teknik ve sanatın toplumsal bağlamı gibi kavramlar farklı düşünürlerin yaklaşımları üzerinden ele alınır. Okumalar, seramik sanatının malzeme, biçim, üretim ve kavramsal ifade olanaklarıyla ilişkilendirilerek değerlendirilir. Öğrencilerin kuramsal metinleri karşılaştırmaları, eleştirel yorumlar geliştirmeleri ve kendi sanatsal araştırma ve üretim süreçleriyle ilişkilendirmeleri üzerinde durulur.
Dersin Ön Koşulu
Dersin ön koşulu bulunmamaktadır.
Kaynaklar
Adnan Turani, Sanat Terimleri Sözlüğü, Remzi Kitabevi. Adnan Turani, Çağdaş Sanat Felsefesi, Remzi Kitabevi. İsmail Tunalı, Sanat Ontolojisi, Remzi Kitabevi. İsmail Tunalı, Tasarım Felsefesi, Fol Yayıncılık. Nejat Bozkurt, Sanat ve Estetik Kuramları, Sentez Yayıncılık. John Berger, Görme Biçimleri, Metis Yayınları. Juhani Pallasmaa, Düşünen El: Mimarlık ve Varoluşsal Bilgelik, İnkılap Kitabevi. Richard Sennett, Zanaatkar, Ayrıntı Yayınları. Sıtkı Erinç, Sanatın Boyutları, (yayınevi baskıya göre eklenebilir). Sıtkı Erinç, Sanat Psikolojisine Giriş, (yayınevi baskıya göre eklenebilir). Martin Heidegger, Sanat Eserinin Kökeni, Ütopya Yayınevi. Mehmet Yılmaz (Haz.), Sanatın Felsefesi / Felsefenin Sanatı, Ütopya Yayınevi. Rollo May (2013). Yaratma Cesareti (çev. A. Oysal). İstanbul: Metis Yayınları.
Notlar
Ders kapsamında temel kuramsal ve felsefi metinlerin yanı sıra, sanat düşüncesinin tarihsel ve güncel üretim pratikleriyle ilişkilendirilmesini sağlayan farklı yazılı, görsel ve işitsel kaynaklardan yararlanılır. Ulusal ve uluslararası sanat sergileri, bienaller, sergi katalogları, müze ve galeri yayınları, sanatçı monografileri, sanatçı söyleşileri ve röportajları, eleştiri yazıları, akademik makaleler, belgeseller ve dijital sanat arşivleri dersin tamamlayıcı kaynakları arasında yer alır. Çağdaş sanat ve seramik alanındaki güncel sergiler, sanatçı üretimleri ve küratoryal yaklaşımlar, ders kapsamında ele alınan kuramsal kavramlarla ilişkilendirilerek incelenir. Bu kaynaklar aracılığıyla öğrencilerin farklı sanatsal yaklaşımları karşılaştırmalı olarak değerlendirmeleri, eleştirel düşünme becerilerini geliştirmeleri ve kuramsal okumalarını güncel sanatsal pratiklerle ilişkilendirmeleri desteklenir.
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Sanat düşüncesine yön veren temel metinleri ve düşünürleri tanır, tarihsel bağlam içinde açıklar. |
| ÖÇ02 | Sanat kuramına ilişkin temel kavramları (mimesis, estetik yargı, temsil, hakikat, aura vb.) açıklar ve tartışır. |
| ÖÇ03 | Felsefi ve kuramsal metinleri analiz etme, yorumlama ve eleştirel değerlendirme becerisi kazanır. |
| ÖÇ04 | Farklı düşünürlerin sanat anlayışlarını karşılaştırmalı olarak değerlendirir. |
| ÖÇ05 | Okunan metinlerdeki kuramsal yaklaşımları sanat eserleri ve görsel örnekler üzerinden yorumlar. |
| ÖÇ06 | Kuramsal bilgileri kendi sanatsal üretimi ve araştırma süreçleriyle ilişkilendirir. |
| ÖÇ07 | Sanat alanında akademik tartışma yürütme ve yazılı/sözlü ifade becerisi geliştirir. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Sanat ve tasarım alanının temel kuramsal bilgilerine sahiptir. | 4 |
| PÖÇ02 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Seramik sanatı ve tasarımı alanına ilişkin ileri düzey kuramsal, tarihsel ve uygulamalı bilgiye sahiptir. | 4 |
| PÖÇ03 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Seramik sanatına ilişkin güncel yaklaşımları, sanat kuramlarını ve çağdaş sanat pratiklerini eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirir. | 2 |
| PÖÇ04 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Seramik malzeme, teknik ve üretim süreçlerine ilişkin uzmanlık düzeyindeki bilgi ve becerilerini sanatsal çalışmalarında kullanır. | |
| PÖÇ05 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Seramik sanatı alanında özgün fikirler geliştirir ve bu fikirleri sanatsal üretim süreçlerine dönüştürür. | |
| PÖÇ06 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Sanatsal araştırma ve üretim süreçlerinde farklı disiplinlerin bilgi, yöntem ve yaklaşımlarından yararlanır. | |
| PÖÇ07 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Seramik sanatı alanındaki problemleri tanımlar, araştırır ve yaratıcı çözüm önerileri geliştirir. | |
| PÖÇ08 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Sanatsal araştırmalarında bilimsel ve sanatsal araştırma yöntemlerini kullanarak bağımsız çalışmalar yürütür. | |
| PÖÇ09 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Kendi sanatsal üretimlerini ve diğer sanatçıların çalışmalarını estetik, kavramsal ve eleştirel bağlamda değerlendirir. | 4 |
| PÖÇ10 | Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik | Sanatsal çalışmalarını yazılı, sözlü ve görsel iletişim araçlarını kullanarak akademik ve sanatsal ortamlarda sunar. | 3 |
| PÖÇ11 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Seramik sanatı alanındaki ulusal ve uluslararası gelişmeleri takip eder ve mesleki gelişimini bağımsız olarak sürdürür. | |
| PÖÇ12 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Farklı disiplinlerden sanatçılar, tasarımcılarla ortak projeler üretir. | |
| PÖÇ13 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Geleneksel ve çağdaş seramik üretim yöntemlerini, malzeme ve yüzey araştırmalarını deneysel yaklaşımlarla bir araya getirerek sanatsal çalışmalar gerçekleştirir. |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Derse giriş: Sanat nedir? Sanat okumalarının kapsamı, kuramsal metinleri okuma ve analiz yöntemleri. | Dersin kapsamına ilişkin ön araştırma. | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 2 | Sanat kavramına giriş ve temel terminoloji: Sanat, estetik ve mimesis kavramlarının farklı kuramsal yaklaşımlar üzerinden değerlendirilmesi. | Adnan Turani, Sanat Terimleri Sözlüğü; Nimet Keser, Sanat Sözlüğü. | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 3 | Sanatın tanımı, kapsamı ve taklit kavramı: Sıtkı Erinç ve Platon'un sanat anlayışlarının değerlendirilmesi. | Sıtkı Erinç, Sanatın Boyutları; Platon, Devlet, VII. ve X. kitaplardan seçilmiş bölümler. | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 4 | Sanatın işlevi ve temsil: Aristoteles'in sanat ve mimesis anlayışı. | Aristoteles, Poetika. | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 5 | Görme, algı ve temsil: John Berger'in görme biçimleri üzerine düşünceleri. | John Berger, Görme Biçimleri. Seçilmiş sanat eserleri ve sergi görsellerinin incelenmesi. | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 6 | Sanat eserinin varlığı ve ontolojik yapısı: İsmail Tunalı'nın sanat ontolojisi yaklaşımı. | İsmail Tunalı, Sanat Ontolojisi. | Öğretim Yöntemleri: Soru-Cevap, Anlatım, Tartışma |
| 7 | Zanaat, malzeme, üretim ve deneyim: Richard Sennett'in zanaatkârlık anlayışının sanatsal üretimle ilişkilendirilmesi. | Richard Sennett, Zanaatkâr. Seramik sanatından üretim örneklerinin incelenmesi. | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 8 | Ara Sınavlar | Ara sınav ödevinin hazırlanması. | Ölçme Yöntemleri: Ödev |
| 9 | Sanat ve hakikat: Martin Heidegger'in sanat eserinin kökenine ilişkin yaklaşımı. | Martin Heidegger, Sanat Eserinin Kökeni. | Öğretim Yöntemleri: Soru-Cevap, Anlatım, Tartışma |
| 10 | Sanat, teknoloji ve yeniden üretim: Walter Benjamin'in sanat eserinin özgünlüğüne ilişkin yaklaşımı. | Walter Benjamin, Teknik Olarak Yeniden Üretilebilirlik Çağında Sanat Yapıtı. | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 11 | Modern sanat kuramları ve estetik yaklaşımlar: Sanat düşüncesindeki dönüşümlerin değerlendirilmesi. | Nejat Bozkurt, Sanat ve Estetik Kuramları. Seçilmiş sergi kataloglarının incelenmesi. | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 12 | Temsil, dil ve imge: Michel Foucault'nun sanat ve temsil ilişkisine yaklaşımı. | Michel Foucault, Bu Bir Pipo Değildir. | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 13 | Sanat ve psikoloji: Sanatsal algı, deneyim ve üretimin psikolojik boyutları. | Sıtkı Erinç, Sanat Psikolojisine Giriş. | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 14 | Sanat ve yaratıcılık: Rollo May'in yaratıcı süreç ve sanatçıya ilişkin yaklaşımı. | Rollo May, Yaratma Cesareti. | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 15 | Çağdaş sanat düşüncesine genel bakış: Kuramsal metinler ile güncel sanat ve seramik üretimleri arasındaki ilişkilerin değerlendirilmesi. | Ders boyunca incelenen metinlerin gözden geçirilmesi. | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları Final değerlendirmesi: Kuramsal metinlere dayalı araştırma ödevlerinin teslimi ve değerlendirilmesi. | Final ödevinin hazırlanması. | Ölçme Yöntemleri: Ödev |
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Final ödevinin hazırlanması | Ölçme Yöntemleri: Ödev |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 3 | 42 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 6 | 84 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 1 | 8 | 8 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 3 | 3 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 3 | 3 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 140 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 5,60 | ||
| AKTS | 6 AKTS | ||