Genel Bilgi
| Birim | FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ |
| TARLA BİTKİLERİ (YL) (TEZLİ) | |
| Kod | TB578 |
| Ad | Soğanlı ve Yumrulu Tıbbi Bitkiler |
| Dönem | 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Dönem | Bahar |
| Süre (T+U) | 3-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 6 AKTS |
| Yerel Kredi | 3 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Yüksek Lisans Dersi |
| Tür | Normal |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Dr. Öğr. Üyesi MUZAFFER BARUT |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır.
|
Dersin Amacı / Hedefi
Bu ders soğanlı ve yumrulu tıbbi bitkilerin biyolojik ve tarımsal özelliklerini bilimsel temelde kavramalarını; bu bitkilerin yetiştiriciliği, çoğaltılması, kalite yönetimi ve ekonomik değerlendirilmesi konusunda uzmanlık düzeyinde bilgi edinmelerini sağlar.
Dersin İçeriği
Bu derste kapsamında soğanlı ve yumrulu tıbbi bitkilerin tanımı ve sınıflandırılması, morfolojik ve anatomik özellikleri, önemli türler, ekolojik istekleri, toprak ve iklim gereksinimleri, çoğaltma yöntemleri, yetiştirme teknikleri, gübreleme ve sulama uygulamaları, hastalık ve zararlılar, hasat ve hasat sonrası işlemler, drog kalitesi, etken madde birikimi, standardizasyon, pazarlama ve sürdürülebilir üretim yaklaşımları yer almaktadır.
Dersin Ön Koşulu
Ön koşul bulunmamaktadır.
Kaynaklar
Ders notu öğrencilerin maillerine gönderiliyor.
Notlar
Davis, P.H; Mill R.R; Kit, T. (1988), Flora of Turkey and The East Aegean Islands. University of Edinburgh, Edinburgh,10, s. 228. The Bulbous Plants of Turkey; Turhan Baytop, Brian Mathew Resmi gazete, 2019. DOĞAL ÇİÇEK SOĞANLARININ 2020 YILI İHRACAT LİSTESİ HAKKINDA TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2019/63 OGM. Odun dışı Orman Ürünleri. https://rip.tarimorman.gov.tr/Sayfa/Detay/669 (erişim 5.11.2022). TÜİK, Dış Ticaret ve Bitkisel Üretim İst. https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=92&locale=tr (erişim 5.11.2022) Fulya Öztaş & Haydar Öztaş – Gizemli Soğanlı Bitkiler: Tıbbi ve Biyolojik Özellikleri K. G. Ramawat & J.-M. Mérillon (ed.) – Bulbous Plants: Biotechnology
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Soğanlı ve yumrulu tıbbi bitkilerin temel botanik ve morfolojik özelliklerini açıklar. |
| ÖÇ02 | Bu bitkilerin sınıflandırılmasını, yayılış alanlarını ve ekonomik önemini değerlendirir. |
| ÖÇ03 | Türlerin ekolojik isteklerini ve uygun yetiştirme koşullarını açıklar. |
| ÖÇ04 | Çoğaltma materyali, dikim zamanı ve yetiştirme tekniklerini bilimsel ölçütlere göre planlar. |
| ÖÇ05 | Sulama, gübreleme, bakım ve kültürel işlemlerin verim ve kalite üzerine etkilerini yorumlar. |
| ÖÇ06 | Hasat, kurutma, depolama ve muhafaza süreçlerinin drog kalitesi açısından önemini açıklar. |
| ÖÇ07 | Etken madde, kalite ve standardizasyon ilişkisini değerlendirir. |
| ÖÇ08 | Soğanlı ve yumrulu tıbbi bitkilerde karşılaşılan hastalık, zararlı ve yetiştiricilik sorunlarına çözüm önerileri geliştirir. |
| ÖÇ09 | Sürdürülebilir üretim, doğadan toplama baskısı ve koruma-kullanma dengesi konularını tartışır. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Tarla Bitkileri alanında bilgilerini uzmanlık düzeyinde geliştirerek derinleştirme. | 3 |
| PÖÇ02 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Tarla Bitkilerinin ilişkili olduğu uzmanlaştığı alanlarda disiplinler arası etkileşimi kavrayabilme. | 2 |
| PÖÇ03 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Tarla Bitkileri alanında son gelişmeler ve temel bilgi kaynaklarına ulaşılabilir ve bunlardan konusu ile ilgili bilgileri alarak derleme mevcut çalışmaları değerlendirerek yeni bir bilgi ve senteze ulaşma bu bilgileri yönlendirilebilir, edindiği bilgileri sürekli kullanma ve mesleğinde sağlayacak uygulamaları takip etme. | 3 |
| PÖÇ04 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Tarla Bitkileri alanında uzmanlık düzeyindeki kuramsal ve uygulamalı bilgiyi kullanarak disiplinler arası bilgileri sentezleyerek yorumlayabilme ve yeni bilgi üretebilme. | |
| PÖÇ05 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Tarla Bitkileri ile ilgili sorunları araştırma yöntemlerini kullanarak ve neden-sonuç ilişkisi kurarak çözümleyebilme, liderlik yapabilme yetisi taşır. | |
| PÖÇ06 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Kendi alanında edindiği bilgileri farklı bilim dallarından gelen bilgilerle bütünleştirerek yorumlayabilme ve yeni bilgiler oluşturabilme, uzmanlık gerektiren sorunları bilimsel araştırma yöntemlerini kullanarak çözümleyebilmek. | |
| PÖÇ07 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Kendi alanındaki bir sorunu, bağımsız olarak ortaya koymak, çözüm yöntemi geliştirmek, çözmek, sonuçları değerlendirmek ve gerektiğinde uygulayabilmek. | |
| PÖÇ08 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Tarla Bitkileri alanındaki sorunların çözümlenmesini gerektiren ortamlarda önderlik yapabilme. | |
| PÖÇ09 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Kendi alanında edindiği uzmanlık düzeyindeki bilgi ve becerileri eleştirel bir yaklaşımla analiz edip öğrenmesine yön verebilme ve ileri düzey çalışmaları bağımsız olarak yürütebilmek. | 4 |
| PÖÇ10 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Tarla Bitkileri alanındaki kaynaklara ulaşarak güncel gelişmeleri takip ederek, kendi çalışmalarını, nicel ve nitel veriler ile destekleyerek alanındaki ve alan dışındaki gruplara, yazılı, sözlü ve görsel olarak sistemli biçimde aktarabilme. | |
| PÖÇ11 | Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik | Sosyal ilişkileri ve bu ilişkileri yönlendiren normları eleştirel bir bakış açısı ile inceleyebilme, geliştirebilme ve gerektiğinde değiştirmek üzere harekete geçebilme. | |
| PÖÇ12 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Bir yabancı dili, yabancı dilde yazılmış bir makaleyi anlayacak ve çevirebilecek düzeyde bilmek. | |
| PÖÇ13 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Kendi alanı ile ilgili konularda strateji, politika ve uygulama planları geliştirebilme ve elde edilen sonuçları, kalite süreçleri çerçevesinde değerlendirebilme. |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Soğanlı ve yumrulu tıbbi bitkilerin genel özellikleri | İlgili temel kaynakların incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 2 | Soğan, yumru, rizom, korm gibi yer altı organlarının morfolojisi ve anatomisi | Kaynak araştırması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 3 | Soğanlı ve yumrulu tıbbi bitkilerin sınıflandırılması, yayılış alanları ve ekonomik önemi | Kaynak araştırması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 4 | Önemli türler I: safran, zencefil, zerdeçal ve benzeri türlerin botanik ve kullanım özellikleri | Kaynak araştırması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 5 | Önemli türler II: salep orkidesi, sarımsak, soğan ve diğer türlerin değerlendirilmesi | Kaynak araştırması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 6 | Ekolojik istekler: iklim, sıcaklık, ışık, nem ve toprak özellikleri | Kaynak araştırması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 7 | Çoğaltma yöntemleri, dikim materyali seçimi, dikim zamanı ve dikim teknikleri | Kaynak araştırması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 8 | Ara Sınav | Sınava hazırlanma | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
| 9 | Yetiştirme teknikleri: toprak hazırlığı, gübreleme, sulama ve bakım işlemleri | Kaynak araştırması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 10 | Hastalıklar, zararlılar ve yabancı ot yönetimi | Kaynak araştırması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 11 | Hasat zamanı, hasat yöntemleri ve hasat sonrası işlemler | Kaynak araştırması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 12 | Kurutma, depolama, muhafaza ve drog kalitesi | Kaynak araştırması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 13 | Etken madde, kalite kriterleri, standardizasyon ve kalite kontrol | Kaynak araştırması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 14 | Sürdürülebilir üretim, doğadan toplama, koruma-kullanma dengesi ve mevzuat | Kaynak araştırması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 15 | Tür bazında yetiştiricilik ve araştırma planı | Kaynak araştırması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Sınava hazırlanma | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Sınava hazırlanma | Ölçme Yöntemleri: Proje / Tasarım |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 3 | 42 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 5 | 70 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 0 | 0 | 0 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 15 | 15 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 30 | 30 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 157 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 6,28 | ||
| AKTS | 6 AKTS | ||