Genel Bilgi
| Birim | FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ |
| BİYOLOJİ (DR) | |
| Kod | BY772 |
| Ad | Hastalık ve Sağlıkta Ekstrasellülar Matriks |
| Dönem | 2025-2026 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Dönem | Bahar |
| Süre (T+U) | 3-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 6 AKTS |
| Yerel Kredi | 3 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Doktora Dersi |
| Tür | Normal |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Dr. Öğr. Üyesi ÖZGECAN KAYALAR |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Dr. Öğr. Üyesi ÖZGECAN KAYALAR
(Bahar)
(A Grubu)
(Sor. Öğr. Ele.)
|
Dersin Amacı / Hedefi
Ekstrasellüler matrisin yapısal unsurlarını ayrıntılı olarak öğrenmek. Matriselüler proteinler ve bazal membranın fonksiyonel rollerini anlamak. Ekstrasellüler matrisin yeniden şekillenme mekanizmalarını ve bu süreçlerin işlevselliğini kavramak. Matrisi değiştiren enzimlerin nasıl düzenlendiğini ve çalıştığını öğrenmek. Ekstrasellüler matrisin dahil olduğu kritik patolojik süreçleri analiz etmek. Ekstrasellular modifikasyonların üç boyutlu hastalık modellerinin oluşturulmasında kullanımını öğrenmek. Ekstrasellular matriks çalışmalarında kullanılan yöntemler öğrenmek.
Dersin İçeriği
Ekstrasellüler matrikse giriş, Kollagen ve Elastinin yapı ve fonksiyonu, adezif glikoproteinler, matriks proteoglikanları, Bazal membran, Ekstrasellüler matriks remodellemesi ve çevrimi, Matriks Metalloproteinazları; inhibitörleri, aktivatörleri ve sinyallemesi, Yara iyileşmesi ve Ekstrasellüler matriks, Fibrosis ve ekstrasellüler matriks, Tumör invazyonu ve metaztazı. Ekstrasellülar matriks modifikasyonlarıyla oluşturulan üç boyutlu hastalık modellerinin incelenmesi, Ekstrasellular matriks çalışmalarında kullanılan yöntemler
Dersin Ön Koşulu
Yok
Kaynaklar
Güncel literatürler
Notlar
1-Mecham, R. P. (ed.) The Extracellular Matrix: an Overview (Springer, 2011). 2-Hynes, R. O. & Yamada, K. M. (eds) Extracellular Matrix Biology (Cold Spring Harbor Lab. Press, 2012). 3. Konuyla ilişkili güncel literatürler
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Ekstrasellüler matriks, Kollagen ve Elastinin yapı ve fonksiyonu hakkında bilgi sahibi olur. |
| ÖÇ02 | Adezif glikoproteinler ve Matriks proteoglikanları hakkında bilgi sahibi olur. |
| ÖÇ03 | Matrisellülar proteinler ve enzimleri öğrenir |
| ÖÇ04 | Bazal membran, Matriks Metalloproteinazları, Ekstrasellüler matriks remodellemesi ve çevrimi ile ilgili bilgi sahibi olur |
| ÖÇ05 | Yara iyileşmesi ve Ekstrasellüler matriks ilişkisini öğrenir. |
| ÖÇ06 | Fibrosis ve ekstrasellüler matriks hakkında bilgi sahibi olur |
| ÖÇ07 | Tumör invazyonu ve metaztazı esnasında ekstrasellüler matriksin rolünü öğrenir |
| ÖÇ08 | Üç boyutlu hastalık modellerinin oluşturulmasında ekstrasellular matriks modifikasyonları hakkında bilgi sahibi olur. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Yüksek lisans yeterliliklerine dayalı olarak alanındaki güncel ve ileri düzeydeki bilgileri özgün düşünce ve/veya araştırma ile uzmanlık düzeyinde geliştirir, derinleştirir ve alanına yenilik getirecek özgün tanımlara ulaşır. | |
| PÖÇ02 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Alanındaki yeni bilgileri sistematik bir yaklaşımla değerlendirir, kullanır ve aktarır. | 2 |
| PÖÇ03 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Alanına yenilik getiren, yeni bir düşünce, yöntem, tasarım ve/veya uygulama geliştirir ya da bilinen bir düşünce, yöntem, tasarım ve/veya uygulamayı farklı bir alana uygular, özgün bir konuyu araştırır, kavrar, tasarlar, uyarlar ve uygular. | 3 |
| PÖÇ04 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Alanı ile ilgili çalışmalarda araştırma yöntemlerini kullanabilmede üst düzey beceriler kazanmış olur. | 3 |
| PÖÇ05 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Yeni ve karmaşık düşüncelerin eleştirel analizini, sentezini ve değerlendirmesini yapar. | 4 |
| PÖÇ06 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Alanı ile ilgili en az bir bilimsel makaleyi ulusal ve/veya uluslar arası hakemli dergilerde yayınlayarak ve/veya özgün bir yapıt üreterek ya da yorumlayarak alanındaki bilginin sınırlarını genişletir. | 2 |
| PÖÇ07 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Sosyal ilişkileri ve bu ilişkileri yönlendiren normları eleştirel bir bakış açısıyla inceler, geliştirir ve gerektiğinde değiştirmeye yönelik eylemleri yönetir. | |
| PÖÇ08 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Uzman kişiler ile alanındaki konuların tartışılmasında özgün görüşlerini savunur ve alanındaki yetkinliğini gösteren etkili bir iletişim kurar. | 3 |
| PÖÇ09 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Alanındaki bilimsel, teknolojik, sosyal veya kültürel ilerlemeleri tanıtarak, yaşadığı toplumun bilgi toplumu olma ve bunu sürdürebilme sürecine katkıda bulunur. | |
| PÖÇ10 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Alanı ile ilgili konularda karşılaşılan toplumsal, bilimsel, kültürel ve etik sorunların çözümüne katkıda bulunur ve bu değerlerin gelişimini destekler. | |
| PÖÇ11 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Yaratıcı ve eleştirel düşünme, sorun çözme ve karar verme gibi üst düzey zihinsel süreçleri kullanarak alanı ile ilgili yeni düşünce ve yöntemler geliştirir. | 3 |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Hücreler arası (Ekstrasellüler) matrikse giriş | güncel ders notları ve ilgili makalelerin okunması, internet araştırması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 2 | Kollagen ve Elastinin yapı ve fonksiyonu | güncel ders notları ve ilgili makalelerin okunması, internet araştırması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 3 | Adezif glikoproteinler | güncel ders notları ve ilgili makalelerin okunması, internet araştırması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 4 | Matriks proteoglikanları | güncel ders notları ve ilgili makalelerin okunması, internet araştırması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 5 | Matrisellülar proteinler ve enzimler | güncel ders notları ve ilgili makalelerin okunması, internet araştırması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 6 | Bazal membran | güncel ders notları ve ilgili makalelerin okunması, internet araştırması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 7 | Ekstrasellüler matriks remodellemesi ve çevrimi | güncel ders notları ve ilgili makalelerin okunması, internet araştırması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 8 | Ara Sınavlar | genel tekrar | Ölçme Yöntemleri: Sözlü Sınav, Performans Değerlendirmesi, Ödev |
| 9 | Matriks Metalloproteinazları | güncel ders notları ve ilgili makalelerin okunması, internet araştırması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 10 | Matriks Düzenleyici Diğer Enzimler ve kofaktörlerin rolü | güncel ders notları ve ilgili makalelerin okunması, internet araştırması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 11 | Yara iyileşmesi ve Ekstrasellüler matriks | güncel ders notları ve ilgili makalelerin okunması, internet araştırması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 12 | Fibrosis ve ekstrasellüler matriks | güncel ders notları ve ilgili makalelerin okunması, internet araştırması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 13 | Tumör invazyonu ve metaztazı | güncel ders notları ve ilgili makalelerin okunması, internet araştırması | Öğretim Yöntemleri: Soru-Cevap, Anlatım |
| 14 | Ekstrasellular Matriks modefikasyonları ve 3 boyutlu kültür modelleri | güncel ders notları ve ilgili makalelerin okunması, internet araştırması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Alıştırma ve Uygulama |
| 15 | Ekstrasellular matriks çalışmalarında kullanılan yöntemler | güncel ders notları ve ilgili makalelerin okunması, internet araştırması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Alıştırma ve Uygulama |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | genel tekrar | Ölçme Yöntemleri: Sözlü Sınav, Yazılı Sınav, Performans Değerlendirmesi |
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | sözlü/yazılı sınav | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav, Sözlü Sınav, Performans Değerlendirmesi |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 3 | 42 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 5 | 70 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 0 | 0 | 0 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 15 | 15 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 30 | 30 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 157 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 6,28 | ||
| AKTS | 6 AKTS | ||