TÜRKÇE
ENGLISH
Genel Bilgi
| Birim | SPOR BİLİMLERİ FAKÜLTESİ |
| ANTRENÖRLÜK EĞİTİMİ PR. | |
| Kod | AEB311 |
| Ad | Spor Yaralanmaları |
| Dönem | 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Yarıyıl | 5. Yarıyıl |
| Süre (T+U) | 2-1 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 3 AKTS |
| Yerel Kredi | 2.5 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Belirsiz |
| Tür | Normal |
| Etiket | Z Zorunlu |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Dr. Öğr. Üyesi ERSAGUN KEPİR |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır.
|
Dersin Amacı / Hedefi
Sporcularda sık karşılaşılan yaralanmaların nedenlerini, oluş mekanizmalarını ve risk faktörlerini öğretmek; yaralanmalardan korunma stratejileri geliştirmek, yaralanma anında yapılacak acil müdahale (ilk yardım) yöntemlerini kavratmak ve rehabilitasyon sonrası spora dönüş sürecinde antrenör/spor bilimcinin rolünü tanımlamaktır.
Dersin İçeriği
Spor yaralanmalarının epidemiyolojisi, yaralanma mekanizmaları (akut ve kronik), yumuşak doku ve kemik yaralanmaları, bölgesel yaralanmalar (diz, omuz, ayak bileği vb.), spora özgü yaralanma tipleri, yaralanmalardan korunma yöntemleri (ısınma, germe, kuvvet), spor sahalarında acil müdahale (RICE/POLICE protokolleri), bandajlama ve spora dönüş kriterleridir.
Dersin Ön Koşulu
Dersin ön koşulu yoktur.
Kaynaklar
•Pietsch, S., & Pizzari, T. (2022). Risk Factors for Quadriceps Muscle Strain Injuries in Sport: A Systematic Review https://www.jospt.org/doi/10.2519/jospt.2022.10870 •Sundberg, A., Högberg, J., Tosarelli, F. et al. Sport-Specific Injury Mechanisms and Situational Patterns of ACL Injuries: A Comprehensive Systematic Review. Sports Med 55, 2489–2527 (2025). https://doi.org/10.1007/s40279-025-02271-w •Ergun, N., & Baltacı, G. (2011). Spor Yaralanmalarında Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Prensipleri.
Notlar
Sundberg, A., Högberg, J., Tosarelli, F., Buckthorpe, M., Della Villa, F., Hägglund, M., ... & Hamrin Senorski, E. (2025). Sport-Specific Injury Mechanisms and Situational Patterns of ACL Injuries: A Comprehensive Systematic Review: A. Sundberg et al. Sports Medicine, 55(10), 2489-2527.
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Spor yaralanmalarına zemin hazırlayan içsel ve dışsal risk faktörlerini listeler. |
| ÖÇ02 | Akut yaralanma anında uygulanacak acil yardım (RICE/POLICE) protokollerini doğru şekilde uygular. |
| ÖÇ03 | Tendon, ligament, kas ve kemik dokusu yaralanmalarının farklarını açıklar. |
| ÖÇ04 | Isınma, soğuma ve esneklik çalışmalarının yaralanmaları önlemedeki rolünü değerlendirir. |
| ÖÇ05 | Alt ve üst ekstremitede sık görülen yaralanmaların (ÖÇB kopması, omuz çıkığı vb.) oluş mekanizmasını tanımlar. |
| ÖÇ06 | Temel koruyucu bandajlama ve taping tekniklerini tanımlar. |
| ÖÇ07 | Yaralanma sonrası sahaya/spora dönüş süreçlerinde antrenörün sorumluluklarını kavrar. |
| ÖÇ08 | Çocuk ve genç sporcularda büyüme dönemine özgü yaralanma risklerini bilir. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Antrenörlüğün temel kavram ve ilkelerini tanımlar | |
| PÖÇ02 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Antrenörlük alanı ile ilgili gelişmeleri bilimsel yöntem ve teknikleri açıklar | |
| PÖÇ03 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Antrenörlük alanında edindiği ileri düzeydeki kuramsal ve uygulamalı yöntemleri listeler. | |
| PÖÇ04 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Antrenörlük alanında bilgileri kendi çabasıyla öğrenme becerisi kazanarak, öğrendiği bilgileri eleştirel bir yaklaşımla planlar. | |
| PÖÇ05 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Öğrenme sürecinin yaşam boyu olduğunu bilir ve ona göre planlar | |
| PÖÇ06 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Hem meslektaşları ile hem de alan dışı kişilerle etik ilişkiler kurar, bilgi ve iletişim teknolojilerini yönetir. Mesleki gelişiminin yanı sıra, ilgi ve yetenekleri doğrultusunda bilimsel, sosyal, kültürel ve sanatsal alanlarda öğrenme gereksinimlerini belirleyerek kendini sürekli geliştirir. | 5 |
| PÖÇ07 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Antrenörlük alanında gelişmeleri izleyecek düzeyde mesleki bilgiye ulaşır, Antrenörlük mesleği ile ilgili planlama becerisini kullanarak program hazırlar ve etkinlikleri yönetir. | 5 |
| PÖÇ08 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Bireysel gelişimin önemini bilir ve mesleği ile ilgili yaşam boyu öğrenme tutum davranış geliştirir, buna uygun koşulları benimser. | 5 |
| PÖÇ09 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Antrenörlük alanındaki gelişmeleri izler, öğrenir ve toplumsal etik açısından diğer paydaşları ile etkili iletişim kurar . | 5 |
| PÖÇ10 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Farklı spor faaliyetleri aracılığıyla kendilerini ifade etmelerine imkan sağlayacak antrenman ortamı yaratır ve etkinlikler düzenler. | 5 |
| PÖÇ11 | Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik | Sporculara fırsatlar yaratarak, spor ortamında liderlik ve takım çalışması becerileri kazandırır ve sporun sosyal, kültürel ve ekonomik değerini anlamalarını sağlar, yenilikçi antrenman yöntemlerini dahil ederek etkinlikler düzenler ve uygular. | 5 |
| PÖÇ12 | Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik | Antrenör olarak, görev yaptığı kurum ve kulübün, çalıştığı çevrenin, içinde yaşadığı toplumun ve günümüz şartlarına uygun bireysel ve grup çalışmalarına yönelik çözüm için uğraş verir |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Spor Yaralanmalarına Giriş ve Temel Kavramlar | Ders notlarını okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 2 | Yaralanma Mekanizmaları: Akut vs. Kronik (Aşırı Kullanım) | Bölüm okuma | Öğretim Yöntemleri: Soru-Cevap, Tartışma, Beyin Fırtınası |
| 3 | Yumuşak Doku Yaralanmaları (Kas, Tendon, Ligament) | İlgili görselleri inceleme | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Gösteri |
| 4 | Kemik Yaralanmaları, Kırıklar ve Stres Kırıkları | Vaka İncelemesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 5 | Sahada Acil Müdahale ve İlk Yardım (RICE, PRICE, POLICE) | İlk yardım rehberi | Öğretim Yöntemleri: Gösterip Yaptırma, Grup Çalışması, Problem Çözme |
| 6 | Diz Yaralanmaları (Ön Çapraz Bağ, Menisküs, Yan Bağlar) | Anatomi tekrarı | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Gösteri, Tartışma |
| 7 | Ayak Bileği ve Ayak Yaralanmaları | Örnek vakalar | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 8 | Ara Sınavlar | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
|
| 9 | Omuz ve Dirsek Yaralanmaları | Örnek vakalar | Öğretim Yöntemleri: Tartışma, Soru-Cevap |
| 10 | Bel ve Omurga Sağlığı, Sporcularda Fıtık Riskleri | Postür analizi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 11 | Yaralanmalardan Korunma Stratejileri (Isınma, Pliometrik, Eksantrik vb) | Protokol inceleme | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Alıştırma ve Uygulama |
| 12 | Koruyucu Ekipmanlar ve Bandajlama (Taping) Teknikleri | Malzeme hazırlığı | Öğretim Yöntemleri: Gösterip Yaptırma, Grup Çalışması, Alıştırma ve Uygulama |
| 13 | Çocuk, Kadın ve Yaşlı Sporcularda Yaralanma Riskleri | Literatür taraması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 14 | Spora Dönüş Kriterleri ve Fonksiyonel Testler | Test protokolleri inceleme | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Örnek Olay |
| 15 | Yaralanma Psikolojisi ve Sporcunun Spora Dönüşe Uyumu | Makale okuma | Öğretim Yöntemleri: Tartışma, Beyin Fırtınası |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Ödev |
|
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 2 | 28 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 20 | 2 | 40 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 1 | 4 | 4 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 2 | 2 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 2 | 2 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 76 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 3,04 | ||
| AKTS | 3 AKTS | ||