TÜRKÇE
ENGLISH
Genel Bilgi
| Birim | FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ |
| TARLA BİTKİLERİ (YL) (TEZLİ) | |
| Kod | TB594 |
| Ad | Tıbbi ve Aromatik Bitkilerde Kalite Özellikleri |
| Dönem | 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Dönem | Bahar |
| Süre (T+U) | 3-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 6 AKTS |
| Yerel Kredi | 3 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Belirsiz |
| Tür | Normal |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Dr. Öğr. Üyesi MUZAFFER BARUT |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır.
|
Dersin Amacı / Hedefi
Bu dersin sonunda öğrenciler tıbbi ve aromatik bitkilerde kalite kavramını çok boyutlu olarak açıklayabilecek, kaliteyi belirleyen temel ölçütleri tanımlayabilecek ve kalite üzerine etkili üretim, hasat, kurutma, depolama ve işleme faktörlerini değerlendirebilecektir. Ayrıca öğrenciler, kalite değerlendirmesine yönelik temel analiz ve standardizasyon yaklaşımlarını kullanabilecek, farmakopeler ve kalite güvence sistemleri çerçevesinde kalite kontrol süreçlerini yorumlayabilecek ve kalite iyileştirmeye yönelik öneriler geliştirir.
Dersin İçeriği
Bu ders tıbbi ve aromatik bitkilerin tanımı ve önemi, kalite kavramı, drog ve drog kalite kriterleri, primer ve sekonder metabolitler, etken madde içeriklerinin kalite ile ilişkisi, kaliteyi etkileyen genotip, ekoloji ve yetiştirme teknikleri, hasat zamanı, kurutma, depolama, ekstraksiyon öncesi işlemler, yabancı madde, nem, kül, uçucu yağ, etken madde miktarı, standardizasyon, farmakopeler, kalite kontrol yaklaşımları, iyi tarım ve iyi üretim uygulamaları ile kalite güvence süreçleri hakkında bilgiler içermektedir.
Dersin Ön Koşulu
Ön koşul bulunmamaktadır.
Kaynaklar
Ders notu öğrencilerin maillerine gönderiliyor.
Notlar
World Health Organization. (2011). Quality control methods for herbal materials. World Health Organization. Evans, W. C. (2009). Trease and Evans' pharmacognosy. Elsevier Health Sciences.
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Tıbbi ve aromatik bitkilerde kalite kavramını ve temel terminolojiyi açıklar. |
| ÖÇ02 | Drog kalitesini belirleyen fiziksel, kimyasal ve biyolojik ölçütleri açıklar. |
| ÖÇ03 | Birincil ve ikincil metabolitlerin kalite ile ilişkisini değerlendirir. |
| ÖÇ04 | Genotip, ekoloji ve yetiştirme tekniklerinin kalite üzerine etkilerini açıklar. |
| ÖÇ05 | Hasat zamanı, kurutma ve depolama koşullarının kaliteye etkisini açıklar. |
| ÖÇ06 | Tıbbi ve aromatik bitkilerde kullanılan başlıca kalite kontrol yöntemlerini açıklar. |
| ÖÇ07 | Uçucu yağ, etken madde, nem, kül ve yabancı madde gibi kalite parametrelerini açıklar. |
| ÖÇ08 | Farmakope, standart ve mevzuat temelli kalite değerlendirmelerini açıklar. |
| ÖÇ09 | Tıbbi ve aromatik bitkilerde kalite güvence ve standardizasyonun üretim zinciri açısından önemini açıklar. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Tarla Bitkileri alanında bilgilerini uzmanlık düzeyinde geliştirerek derinleştirme. | 2 |
| PÖÇ02 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Tarla Bitkilerinin ilişkili olduğu uzmanlaştığı alanlarda disiplinler arası etkileşimi kavrayabilme. | 3 |
| PÖÇ03 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Tarla Bitkileri alanında son gelişmeler ve temel bilgi kaynaklarına ulaşılabilir ve bunlardan konusu ile ilgili bilgileri alarak derleme mevcut çalışmaları değerlendirerek yeni bir bilgi ve senteze ulaşma bu bilgileri yönlendirilebilir, edindiği bilgileri sürekli kullanma ve mesleğinde sağlayacak uygulamaları takip etme. | 3 |
| PÖÇ04 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Tarla Bitkileri alanında uzmanlık düzeyindeki kuramsal ve uygulamalı bilgiyi kullanarak disiplinler arası bilgileri sentezleyerek yorumlayabilme ve yeni bilgi üretebilme. | 3 |
| PÖÇ05 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Tarla Bitkileri ile ilgili sorunları araştırma yöntemlerini kullanarak ve neden-sonuç ilişkisi kurarak çözümleyebilme, liderlik yapabilme yetisi taşır. | |
| PÖÇ06 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Kendi alanında edindiği bilgileri farklı bilim dallarından gelen bilgilerle bütünleştirerek yorumlayabilme ve yeni bilgiler oluşturabilme, uzmanlık gerektiren sorunları bilimsel araştırma yöntemlerini kullanarak çözümleyebilmek. | 3 |
| PÖÇ07 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Kendi alanındaki bir sorunu, bağımsız olarak ortaya koymak, çözüm yöntemi geliştirmek, çözmek, sonuçları değerlendirmek ve gerektiğinde uygulayabilmek. | |
| PÖÇ08 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Tarla Bitkileri alanındaki sorunların çözümlenmesini gerektiren ortamlarda önderlik yapabilme. | |
| PÖÇ09 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Kendi alanında edindiği uzmanlık düzeyindeki bilgi ve becerileri eleştirel bir yaklaşımla analiz edip öğrenmesine yön verebilme ve ileri düzey çalışmaları bağımsız olarak yürütebilmek. | 3 |
| PÖÇ10 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Tarla Bitkileri alanındaki kaynaklara ulaşarak güncel gelişmeleri takip ederek, kendi çalışmalarını, nicel ve nitel veriler ile destekleyerek alanındaki ve alan dışındaki gruplara, yazılı, sözlü ve görsel olarak sistemli biçimde aktarabilme. | |
| PÖÇ11 | Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik | Sosyal ilişkileri ve bu ilişkileri yönlendiren normları eleştirel bir bakış açısı ile inceleyebilme, geliştirebilme ve gerektiğinde değiştirmek üzere harekete geçebilme. | |
| PÖÇ12 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Bir yabancı dili, yabancı dilde yazılmış bir makaleyi anlayacak ve çevirebilecek düzeyde bilmek. | |
| PÖÇ13 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Kendi alanı ile ilgili konularda strateji, politika ve uygulama planları geliştirebilme ve elde edilen sonuçları, kalite süreçleri çerçevesinde değerlendirebilme. |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Kalite kavramına giriş | İlgili temel kaynakların incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 2 | Tıbbi ve aromatik bitkilerin sınıflandırılması ve ekonomik önemi | Önerilen kaynakların okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 3 | Tıbbi ve aromatik bitkilerde kalite kavramı ve kalite kriterleri | Makale okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 4 | Drog tanımı, drog kalitesi, farmakope ve standardizasyon | İlgili kaynakların incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 5 | İkincil metabolitler ve kalite ile ilişkileri | Makale okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 6 | Genotip ve ekolojik faktörlerin kaliteye etkisi | Literatür taraması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 7 | Yetiştirme teknikleri ve kalite ilişkisi | Makale okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 8 | Ara Sınavlar | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
|
| 9 | Hasat zamanı ve hasat sonrası işlemlerin kaliteye etkisi | Önerilen kaynakların okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 10 | Kurutma yöntemleri, depolama koşulları ve kalite kayıpları | Literatür inceleme | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 11 | Fiziksel ve kimyasal kalite analizleri: nem, kül, yabancı madde, ekstrakt | Kaynak okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 12 | Uçucu yağ ve etken madde analizlerinin kalite açısından değerlendirilmesi | Makale inceleme | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 13 | Mikrobiyolojik kalite, kontaminasyon, kalıntı ve güvenilirlik | Güncel mevzuat inceleme | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 14 | İyi tarım uygulamaları ve kalite güvence sistemleri | Literatür inceleme | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 15 | Genel değerlendirme | Kaynak okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
|
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 3 | 42 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 5 | 70 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 0 | 0 | 0 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 15 | 15 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 30 | 30 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 157 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 6,28 | ||
| AKTS | 6 AKTS | ||