TÜRKÇE
ENGLISH
Genel Bilgi
| Birim | FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ |
| TARLA BİTKİLERİ (YL) (TEZLİ) | |
| Kod | TB598 |
| Ad | Kozmetik Bitkileri |
| Dönem | 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Dönem | Bahar |
| Süre (T+U) | 3-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 6 AKTS |
| Yerel Kredi | 3 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Belirsiz |
| Tür | Normal |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Dr. Öğr. Üyesi MUZAFFER BARUT |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır.
|
Dersin Amacı / Hedefi
Bu dersin sonunda, öğrenciler kozmetik amaçla kullanılan bitkilerin botanik, kimyasal ve fonksiyonel özelliklerini, etkin madde içeriklerini, kullanım alanlarını, kalite ve güvenlik ölçütlerini değerlendirir.
Dersin İçeriği
Bu ders kozmetikte kullanılan bitkilerin tanımı ve sınıflandırılması, başlıca sekonder metabolit grupları, bitkilerin etken madde içerikleri, cilt, saç ve ağız bakımında kullanılan önemli türler, bitkisel hammaddelerin kalite özellikleri, hasat, kurutma ve depolama koşulları, bitkisel drogların kozmetik amaçlı değerlendirilmesi, ekstrakt, uçucu yağ, sabit yağ ve hidrolatların elde edilmesi, bitkisel kaynaklı aktiflerin formülasyonda kullanımı, stabilite ve standardizasyon yaklaşımları, güvenlilik, etkinlik ve mevzuat açısından değerlendirilmesi hakkında bilgileri içermektedir.
Dersin Ön Koşulu
Ön koşul bulunmamaktadır.
Kaynaklar
Ders notu öğrencilerin maillerine gönderiliyor.
Notlar
Lall, N. (Ed.). (2022). Medicinal Plants for Cosmetics, Health and Diseases. CRC press. Gupta, R. K., Soni, P., Shrivastava, J., Rajput, P., Parashar, S., Kalpana, B., ... & Vikriti, E. (2018). Cosmeceutical role of medicinal plants/herbs: A review on commercially available cosmetic ingredients. Int. J. Innov. Sci. Technol, 3(5), 70-73. World Health Organization. (2015). WHO Quality Control Methods for Herbal Materials. Geneva; 2011.
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Kozmetik bitkilerinin temel kavramlarını, sınıflandırılmasını ve kullanım gerekçelerini açıklar. |
| ÖÇ02 | Kozmetik amaçla kullanılan başlıca bitkileri botanik ve farmakognozik özellikleri açısından tanımlar. |
| ÖÇ03 | Kozmetik bitkilerinde bulunan temel etkin bileşenleri ve biyolojik etkilerini açıklar. |
| ÖÇ04 | Bitkisel hammaddelerin ekstraksiyon, işleme ve standardizasyon yöntemlerini karşılaştırır. |
| ÖÇ05 | Kozmetik bitkilerinin cilt, saç ve kişisel bakım ürünlerindeki kullanım alanlarını değerlendirir. |
| ÖÇ06 | Bitkisel kozmetik hammaddelerin kalite kontrol ölçütlerini analiz eder. |
| ÖÇ07 | Kozmetik bitkilerinin güvenlilik, irritasyon, alerji ve toksisite açısından taşıdığı riskleri yorumlar. |
| ÖÇ08 | Bitkisel kozmetik ürün geliştirme süreçlerinde bilimsel, etik ve mevzuatsal açıklar. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Tarla Bitkileri alanında bilgilerini uzmanlık düzeyinde geliştirerek derinleştirme. | 2 |
| PÖÇ02 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Tarla Bitkilerinin ilişkili olduğu uzmanlaştığı alanlarda disiplinler arası etkileşimi kavrayabilme. | 4 |
| PÖÇ03 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Tarla Bitkileri alanında son gelişmeler ve temel bilgi kaynaklarına ulaşılabilir ve bunlardan konusu ile ilgili bilgileri alarak derleme mevcut çalışmaları değerlendirerek yeni bir bilgi ve senteze ulaşma bu bilgileri yönlendirilebilir, edindiği bilgileri sürekli kullanma ve mesleğinde sağlayacak uygulamaları takip etme. | |
| PÖÇ04 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Tarla Bitkileri alanında uzmanlık düzeyindeki kuramsal ve uygulamalı bilgiyi kullanarak disiplinler arası bilgileri sentezleyerek yorumlayabilme ve yeni bilgi üretebilme. | |
| PÖÇ05 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Tarla Bitkileri ile ilgili sorunları araştırma yöntemlerini kullanarak ve neden-sonuç ilişkisi kurarak çözümleyebilme, liderlik yapabilme yetisi taşır. | |
| PÖÇ06 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Kendi alanında edindiği bilgileri farklı bilim dallarından gelen bilgilerle bütünleştirerek yorumlayabilme ve yeni bilgiler oluşturabilme, uzmanlık gerektiren sorunları bilimsel araştırma yöntemlerini kullanarak çözümleyebilmek. | 3 |
| PÖÇ07 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Kendi alanındaki bir sorunu, bağımsız olarak ortaya koymak, çözüm yöntemi geliştirmek, çözmek, sonuçları değerlendirmek ve gerektiğinde uygulayabilmek. | |
| PÖÇ08 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Tarla Bitkileri alanındaki sorunların çözümlenmesini gerektiren ortamlarda önderlik yapabilme. | |
| PÖÇ09 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Kendi alanında edindiği uzmanlık düzeyindeki bilgi ve becerileri eleştirel bir yaklaşımla analiz edip öğrenmesine yön verebilme ve ileri düzey çalışmaları bağımsız olarak yürütebilmek. | |
| PÖÇ10 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Tarla Bitkileri alanındaki kaynaklara ulaşarak güncel gelişmeleri takip ederek, kendi çalışmalarını, nicel ve nitel veriler ile destekleyerek alanındaki ve alan dışındaki gruplara, yazılı, sözlü ve görsel olarak sistemli biçimde aktarabilme. | |
| PÖÇ11 | Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik | Sosyal ilişkileri ve bu ilişkileri yönlendiren normları eleştirel bir bakış açısı ile inceleyebilme, geliştirebilme ve gerektiğinde değiştirmek üzere harekete geçebilme. | |
| PÖÇ12 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Bir yabancı dili, yabancı dilde yazılmış bir makaleyi anlayacak ve çevirebilecek düzeyde bilmek. | |
| PÖÇ13 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Kendi alanı ile ilgili konularda strateji, politika ve uygulama planları geliştirebilme ve elde edilen sonuçları, kalite süreçleri çerçevesinde değerlendirebilme. |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Kozmetik bitkilerine giriş; temel kavramlar ve sınıflandırma I | Temel kaynakları okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 2 | Kozmetik bitkilerine giriş; temel kavramlar ve sınıflandırma II | Temel kaynakları okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 3 | Kozmetik bitkilerinin botanik ve farmakognozik özellikleri | Seçilen bitki türlerini inceleme | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 4 | Kozmetikte önemli sekonder metabolitler ve etkin bileşenler | Fitokimya ile ilgili makale okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 5 | Cilt bakımında kullanılan bitkiler | İlgili literatürü inceleme | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 6 | Saç bakımında ve saçlı deri uygulamalarında kullanılan bitkiler | Ürün örneklerini inceleme | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 7 | Uçucu yağ, sabit yağ ve ekstre içeren kozmetik bitkileri | Kaynak okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 8 | Ara Sınavlar | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
|
| 9 | Ekstraksiyon yöntemleri, standardizasyon ve kalite kontrol | Yöntem karşılaştırmalı okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 10 | Antioksidan, antimikrobiyal ve antiinflamatuvar etkiler | Makale inceleme | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 11 | Anti-aging ve dermokozmetik uygulamalarda kullanılan bitkiler | Makale inceleme | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 12 | Bitkisel kozmetik hammaddelerde güvenlilik, alerji ve toksisite | Güvenlik verilerini inceleme | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 13 | Bitkisel kozmetik ürün formülasyonlarında kullanım ilkeleri | Formülasyon örnekleri inceleme | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 14 | Mevzuat, etiketleme ve kalite güvencesi | Mevzuat metinlerini okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 15 | Endüstriyel uygulamalar ve güncel araştırma eğilimleri | Güncel yayın tarama | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
|
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 3 | 42 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 5 | 70 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 0 | 0 | 0 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 15 | 15 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 30 | 30 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 157 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 6,28 | ||
| AKTS | 6 AKTS | ||