TÜRKÇE
ENGLISH
Genel Bilgi
| Birim | ECZACILIK FAKÜLTESİ |
| ECZACILIK PR. | |
| Kod | ECS324 |
| Ad | Eser Elementler ve Analizleri |
| Dönem | 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Yarıyıl | 6. Yarıyıl |
| Süre (T+U) | 2-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 2 AKTS |
| Yerel Kredi | 2 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Belirsiz |
| Tür | Normal |
| Etiket | S Seçmeli |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Dr. Öğr. Üyesi SAMET POYRAZ |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır.
|
Dersin Amacı / Hedefi
Bu dersin amacı, eser elementlerin biyolojik sistemlerdeki rolünü, toksikolojik etkilerini ve klinik önemini kavratmak; ayrıca bu elementlerin biyolojik örneklerde tayininde kullanılan temel analitik yaklaşımlar hakkında öğrencilere bütüncül bir bakış açısı kazandırmaktır.
Dersin İçeriği
Eser elementlerin tanımı, sınıflandırılması ve biyolojik sistemlerdeki dağılımı; numune alma ve saklama koşulları; kontaminasyon kaynakları; biyolojik örneklerde eser element tayinine yönelik temel analitik yaklaşımlar; toksik ve esansiyel elementlerin biyolojik etkileri ve klinik önemi; eksiklik ve fazlalık durumlarının değerlendirilmesi; kurşun, cıva, arsenik, kadmiyum, çinko, bakır, selenyum, krom, nikel, manganez, alüminyum, vanadyum ve talyumun biyolojik ve analitik açıdan incelenmesi.
Dersin Ön Koşulu
Bu ders için ön koşul bulunmamaktadır. Ancak analitik kimya, genel kimya ve biyokimya konularına temel düzeyde hâkimiyet önerilir.
Kaynaklar
Ders notları, öğretim elemanı tarafından hazırlanan sunumlar, ders içi açıklamalar ve seçilmiş bilimsel kaynaklardan derlenen materyallerden oluşmaktadır. Herber, R. F. M. ve Stoeppler, M. (Ed.). Trace Element Analysis in Biological Specimens. Elsevier. Skoog, D. A., Holler, F. J. ve Crouch, S. R. Analitik Kimya İlkeleri. Skoog, D. A., Holler, F. J. ve Nieman, T. A. Enstrümantal Analiz İlkeleri. Gündüz, T. Enstrümantal Analiz. Gazi Kitabevi.
Notlar
Eser element analizi, klinik toksikoloji ve biyolojik örnek analizleriyle ilgili güncel bilimsel makaleler AAS, ICP-OES ve ICP-MS tekniklerine ilişkin güncel derleme çalışmaları Farmasötik analiz, klinik kimya ve toksikoloji alanındaki yardımcı kaynaklar ScienceDirect, PubMed ve Web of Science gibi uluslararası veri tabanları
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Eser elementleri esansiyel ve toksik özelliklerine göre sınıflandırır. |
| ÖÇ02 | Eser elementlerin biyolojik sistemlerdeki rollerini açıklar. |
| ÖÇ03 | Elementlerin eksiklik ve toksisite durumlarında ortaya çıkan klinik etkileri yorumlar. |
| ÖÇ04 | Biyolojik örneklerde eser element tayini için kullanılan temel analitik yöntemleri açıklar. |
| ÖÇ05 | Numune alma, saklama ve kontaminasyon kaynaklarını değerlendirir. |
| ÖÇ06 | Kurşun, cıva, arsenik ve kadmiyum gibi toksik elementlerin biyolojik etkilerini açıklar. |
| ÖÇ07 | Çinko, bakır ve selenyum gibi esansiyel elementlerin fizyolojik rollerini değerlendirir. |
| ÖÇ08 | Farklı eser elementlerin biyolojik dağılımı ve metabolizmasını karşılaştırır. |
| ÖÇ09 | Analiz amacına uygun örnek ve yöntem seçimini yapar. |
| ÖÇ10 | Eser element analiz sonuçlarını yorumlar ve klinik açıdan değerlendirir. |
| ÖÇ11 | Eser elementlerin farmasötik ve toksikolojik önemini açıklar. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Farmasötik alanda yeterli bilgiye sahip olur ve edindiği bilgileri geliştirir. | 4 |
| PÖÇ02 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Mevcut yasalar ve mevzuat doğrultusunda, etik sorumluluk ile mesleki bilgileri kavrar. | |
| PÖÇ03 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | İlaç konusunda edindiği bilgiler ile hastaya, topluma ve sağlık personeline danışmanlık hizmeti sunar, ileri düzeydeki bilgi ve becerisini eleştirel bir yaklaşımla değerlendirir. | 3 |
| PÖÇ04 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Eczacılık alanında tarihi ve güncel gelişmelere ulaşma, bilimsel ve kanıta dayalı verileri izleme, değerlendirme ve uygulama bilgisine sahip olur. | 4 |
| PÖÇ05 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Klinik eczacılık temelini öğrenerek, ilaç/hasta odaklı eczacılık uygulamalarının ve bireyselleşmiş farmasötik bakım hizmetinin sağlanmasına yardımcı olacak bilgi ve beceriye sahip olur. | |
| PÖÇ06 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Eczacılık meslek ve eğitiminin gelişimine ait olay ve olguları araştırma, değerlendirme ve çözümlemede rol alır. | 4 |
| PÖÇ07 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Eczacılık meslek bilgilerini, farklı disiplinlerden gelen bilgilerle bütünleştirip geliştirir ve edinmiş olduğu bilgileri toplumun sağlık düzeyinin ve yaşam kalitesinin yükseltilmesi için kullanır. | 3 |
| PÖÇ08 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Temel bilimler ve temel tıp bilimlerinin kavram ve uygulamalarını ilaç ve eczacılık alanında etkili bir şekilde kullanılır, yaşam boyu öğrenme ilkesi ile bilgilerini doğru bilgi kaynakları ile günceller. | 5 |
| PÖÇ09 | Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik | Sözlü ve yazılı olarak etkili iletişim kurar. | 2 |
| PÖÇ10 | Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik | Atatürk İlke ve İnkılaplarına bağlı evrensel bilgi ile donanmış, Türkçeyi doğru kullanan en az bir yabancı dil bilen eczacı olarak bilgi birikimini kullanarak mesleğini yürütür. | |
| PÖÇ11 | Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik | Dış görünüm, tavır, tutum ve davranışları, profesyonel kimliği ile meslektaşlarına rol model ve topluma örnek olur. | |
| PÖÇ12 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Toplumun sağlık düzeyinin ve kalitenin yükseltilmesine yönelik sağlık politikaları ve sağlık ekonomisi, eczane yönetimi konularında bilgi sahibi olur ve farmasötik alandaki problemleri tanımlar. | |
| PÖÇ13 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Güncel sağlık ve tedavi sorunları hakkında bilgileri kavrar, bu konularda ulusal ve uluslararası toplantılara katılır ve toplum sağlığı konusunda etkin rol oynar. | 3 |
| PÖÇ14 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Hastalıklar ile ilgili temel bilgileri edinir, tedavide kullanılan ilaçlar hakkında akılcı ilaç kullanımına uygun kararlar verir. | 3 |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Giriş | Eser elementlerin tanımı ve sınıflandırılması hakkında okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 2 | Örnekleme ve Kontaminasyon | Numune alma ve kontaminasyon kaynakları hakkında okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 3 | Numune Hazırlama | Numune hazırlama teknikleri hakkında okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 4 | Analitik Teknikler | AAS ve ICP teknikleri hakkında okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 5 | Kurşun (Pb) | Kurşunun toksik etkileri hakkında okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 6 | Cıva (Hg) | Cıvanın biyolojik etkileri hakkında okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 7 | Arsenik (As) | Arsenik toksisitesi hakkında okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 8 | Ara Sınavlar | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
|
| 9 | Kadmiyum (Cd) | Kadmiyumun biyolojik etkileri hakkında okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 10 | Çinko (Zn) | Çinkonun biyolojik rolü hakkında okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 11 | Bakır (Cu) | Bakır metabolizması hakkında okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 12 | Selenyum (Se) | Selenyumun biyolojik etkileri hakkında okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 13 | Krom (Cr) ve Nikel (Ni) | Krom ve nikel hakkında okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 14 | Manganez (Mn) ve Alüminyum (Al) | Manganez ve alüminyumun biyolojik etkileri hakkında okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 15 | Vanadyum (V), Talyum (Tl) ve Genel Değerlendirme | Önceki konuların tekrar edilmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
|
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 2 | 28 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 1 | 14 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 0 | 0 | 0 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 4 | 4 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 4 | 4 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 50 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 2,00 | ||
| AKTS | 2 AKTS | ||