TÜRKÇE
ENGLISH
Genel Bilgi
| Birim | SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ |
| EKONOMETRİ (YL) (TEZLİ) | |
| Kod | IEM753 |
| Ad | Davranışsal Ekonometri |
| Dönem | 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Dönem | Güz ve Bahar |
| Süre (T+U) | 3-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 6 AKTS |
| Yerel Kredi | 3 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Belirsiz |
| Tür | Normal |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Dr. Öğr. Üyesi Çiğdem KOŞAR TAŞ |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır.
|
Dersin Amacı / Hedefi
Bu derste davranışsal ekonomi teorilerinin ekonometrik modelleme ile bütünleştirilmesi, bireysel karar alma süreçlerinin nicel olarak analiz edilebilmesi, anket ve deneysel veri üzerinden ekonometrik model kurulabilmesi, akademik düzeyde araştırma ve yayın üretme becerisinin kazandırılması amaçlanmaktadır.
Dersin İçeriği
Bu ders kapsamında davranışsal ekonomi temelleri, karar verme teorileri ve bilişsel önyargılar, ölçek geliştirme ve anket tasarımı, deneysel ve gözlemsel veri analizi, ayrık seçim modelleri (Discrete Choice Models), yapısal eşitlik modellemesi (SEM), davranışsal politika analizi (Nudge teorisi) konuları anlatılacaktır.
Dersin Ön Koşulu
Temel ekonometri ve istatistik bilgisi
Kaynaklar
Kahneman, D. (2011). Thinking, Fast and Slow. New York: Farrar, Straus and Giroux. Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2019). Multivariate Data Analysis (8th ed.). Harlow: Cengage Learning. Thaler, R. H., & Sunstein, C. R. (2008). Nudge: Improving Decisions About Health, Wealth, and Happiness. New Haven, CT: Yale University Press.
Notlar
Camerer, C. F. (2003). Behavioral Game Theory: Experiments in Strategic Interaction. Princeton, NJ: Princeton University Press. Greene, W. H. (2018). Econometric Analysis (8th ed.). New York: Pearson Education. Train, K. E. (2009). Discrete Choice Methods with Simulation (2nd ed.). Cambridge: Cambridge University Press.
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Davranışsal değişkenleri ölçmeye yönelik ölçekler geliştirir |
| ÖÇ02 | Davranışsal ekonomi teorilerini (TPB, TAM, Prospect Theory vb.) açıklar |
| ÖÇ03 | Anket verisi toplama ve veri seti oluşturma sürecini yönetir |
| ÖÇ04 | Gizil değişken modellerini kurar ve yorumlar (CFA, SEM) |
| ÖÇ05 | Davranışsal veri üzerinde uygun ekonometrik model seçimi yapar |
| ÖÇ06 | Analiz sonuçlarını akademik formatta raporlar |
| ÖÇ07 | Politika önerileri geliştirir (OECD, SDG perspektifi ile) |
| ÖÇ08 | Akademik düzeyde araştırma ve yayın üretme becerisi kazanır |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Ekonometri, İstatistik ve Yöneylem Araştırması alanında güncel kavramları açıklar | 3 |
| PÖÇ02 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Ekonometri, İstatistik ve Yöneylem Araştırması alanında sahip olduğu bilgiler arasındaki ilişkileri açıklar | |
| PÖÇ03 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Alanında sahip olduğu bilgilerin İktisat, İşletme ve diğer sosyal bilimlere nasıl uygulanacağını açıklar | |
| PÖÇ04 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Problemlere çözüm önerileri geliştirmek üzere kavramsal düzeyde analiz yapar | 4 |
| PÖÇ05 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Karşılaşılan problemleri matematik, istatistik ve ekonometri bilgisi ile modeller | 4 |
| PÖÇ06 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Modeli tahmin etmek için en uygun yöntemden elde ettiği sonuçları yorumlar | 5 |
| PÖÇ07 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Araştırma yaptığı alanda akademik kurallar çerçevesinde farklı kaynaklardan yararlanarak elde ettiği bilgileri sentezler | 4 |
| PÖÇ08 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Bir örgüt/kurum için vizyon, amaç ve hedef belirlemek amacıyla alanında öğrendiği bilgileri kullanır | |
| PÖÇ09 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Karşılaştığı problemleri çözmek üzere yeni yaklaşım ve yöntemler arar | |
| PÖÇ10 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Analiz sonuçlarını uygun bir şekilde sunar | 5 |
| PÖÇ11 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Amaca uygun bir şekilde veri toplar/analiz eder | 5 |
| PÖÇ12 | Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik | Bulgularını Türkçe veya yabancı bir dilde yüksek lisans tezine ya da mesleki bir rapora dönüştürür | 4 |
| PÖÇ13 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Ekonometri, İstatistik ve Yöneylem Araştırması yöntemlerini kullanarak kurumların ihtiyaç duyduğu çözüm önerilerini getirir | |
| PÖÇ14 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Ekonometri, İstatistik ve Yöneylem ile ilgili bir paket program kullanır/yeni bir bilgisayar kodu yazar | 4 |
| PÖÇ15 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Bir problemi çözmek üzere Ekonometri, İstatistik ve Yöneylem ile ilgili bilgileri kullanarak bireysel çalışma yapar | 4 |
| PÖÇ16 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Bireysel olarak ve/veya ekip içinde sorumluluk alarak liderlik yapar | |
| PÖÇ17 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Yaşam boyu öğrenmenin gerekliliğinin bilincinde olarak alanıyla ilgili güncel gelişmeleri izleyerek kendini sürekli yeniler | |
| PÖÇ18 | Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik | İlgili kişilerin duygu, düşünce ve davranışlarını doğru bir şekilde yorumlar/kendisini yazılı ve sözlü olarak doğru bir şekilde ifade eder | |
| PÖÇ19 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Güncel konuları takip ederek iktisadi ve sosyal olaylara ilişkin verileri yorumlar | 3 |
| PÖÇ20 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Toplumsal, bilimsel ve mesleki etik değerleri uygular | 3 |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Derse giriş: Davranışsal Ekonometriye genel bakış, disiplinler arası yapı | Davranışsal ekonomi temel kavramlarını gözden geçirme | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 2 | Rasyonellik, sınırlı rasyonellik, heuristikler | Davranışsal ekonomi literatüründen temel okumalar | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Örnek Olay |
| 3 | Prospect Theory ve risk altında karar verme | Beklenen fayda teorisi ve alternatif yaklaşımlar ile ilgili okumalar | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 4 | Davranışsal modeller: TPB, TAM, UTAUT | İlgili teorik makalelerin incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Tartışma, Örnek Olay |
| 5 | Ölçek geliştirme ve anket tasarımı | Örnek anket formlarının incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Alıştırma ve Uygulama, Grup Çalışması |
| 6 | Veri türleri: anket, deneysel ve gözlemsel veri | Veri türleri ve ölçüm düzeyleri tekrarı | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Alıştırma ve Uygulama |
| 7 | Tutum, algı ve güven değişkenlerinin modellenmesi | Davranışsal değişkenler üzerine okumalar | Öğretim Yöntemleri: Tartışma, Alıştırma ve Uygulama |
| 8 | Ara Sınavlar | Ara sınava yönelik genel hazırlık | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
| 9 | Doğrulayıcı Faktör Analizi (CFA): Temel Kavramlar ve Ölçüm Modeli; Keşfedici vs. doğrulayıcı faktör analizi farkı Ölçüm modeli (measurement model) nedir? Gizil değişken (latent variable) ve gözlenen değişken ayrımı | Faktör analizi temel bilgisinin edinilmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 10 | Model Testi ve Uyum İyiliği; Uyum iyiliği indeksleri (CFI, TLI, RMSEA, SRMR), Faktör yükleri ve anlamlılık, Güvenilirlik ve geçerlilik (CR, AVE) | İlgili konuların incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Alıştırma ve Uygulama |
| 11 | Yapısal Eşitlik Modellemesi (SEM): Model Kurma; SEM nedir? (ölçüm modeli + yapısal model), Yol diyagramları (path diagrams), Hipotezlerin modele entegrasyonu | SEM temel kavramlarının incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 12 | Yapısal Eşitlik Modellemesi (SEM): Tahmin ve Analiz; Parametre tahmini (ML, PLS yaklaşımı), Doğrudan, dolaylı ve toplam etkiler, Aracılık (mediation) ve düzenleyici etki (moderation) | SEM ile ilgili tekrar yapma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Alıştırma ve Uygulama |
| 13 | Yapısal Eşitlik Modellemesi (SEM): Model Değerlendirme ve Raporlama; Model uyumunun genel değerlendirilmesi, Alternatif model karşılaştırmaları, Akademik raporlama (makale formatı) | Önceki iki haftanın tekrarı | Öğretim Yöntemleri: Gösterip Yaptırma, Alıştırma ve Uygulama |
| 14 | Davranışsal politika ve nudge teorisi, proje sunumları | Nudge literatürü okuması | Öğretim Yöntemleri: Tartışma, Soru-Cevap, Proje Temelli Öğrenme |
| 15 | Proje danışmanlığı / genel tekrar | Proje hazırlığı | Öğretim Yöntemleri: Proje Temelli Öğrenme , Tartışma, Soru-Cevap |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | final sınavına yönelik genel hazırlık | Ölçme Yöntemleri: Proje / Tasarım |
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | final sınavına yönelik genel hazırlık | Ölçme Yöntemleri: Proje / Tasarım |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 3 | 42 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 5 | 70 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 1 | 15 | 15 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 15 | 15 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 15 | 15 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 157 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 6,28 | ||
| AKTS | 6 AKTS | ||