TÜRKÇE
ENGLISH
Genel Bilgi
| Birim | SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ |
| REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK (YL) (TEZLİ) | |
| Kod | PDR730 |
| Ad | Çeşitlilik ve Eş Terapisi I |
| Dönem | 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Dönem | Güz ve Bahar |
| Süre (T+U) | 3-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 6 AKTS |
| Yerel Kredi | 3 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Belirsiz |
| Tür | Normal |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Doç. Dr. METEHAN ÇELİK |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır.
|
Dersin Amacı / Hedefi
Bu dersin amacı; öğrencilerin farklı sosyokültürel bağlamlarda (toplumsal cinsiyet, kültür, dezavantajlı gruplar vb.) çift ilişkilerini anlayabilmelerini ve bu bağlamlara duyarlı şekilde eş terapisi uygulayabilmelerini sağlamaktır. Ayrıca ders; • Çift terapisi kuramlarını öğrenme • Dezavantajlı ve farklı çiftlerle çalışma becerisi geliştirme • Kültürel duyarlılık ve etik farkındalık kazandırma hedeflerini içerir
Dersin İçeriği
Bu ders genel olarak şu temalar etrafında yapılandırılır: • Çift ve aile terapisine giriş • Çeşitlilik ve kültürel duyarlılık • Toplumsal cinsiyet rolleri ve ilişkiler • Dezavantajlı çiftler (göçmen, engelli, düşük sosyoekonomik düzey vb.) • Çift terapisi kuramları (sistemik, duygusal odaklı, Gottman vb.) • Çiftlerde iletişim ve çatışma • Değerlendirme ve müdahale teknikleri • Etik ve profesyonel sınırlar Bu içerik, mevcut yüksek lisans derslerinde yer alan: • “çift terapisi kuramları ve uygulamaları” • “farklı yapılardaki çiftlerle çalışma” • “toplumsal cinsiyet ve dezavantajlı gruplar” başlıklarıyla uyumludur
Dersin Ön Koşulu
Yüksek lisansı kazanmak
Kaynaklar
• Gladding, S. T. – Aile Terapisi: Tarih, Kuram ve Uygulama • Nichols, M. P. – Aile Terapisi: Kavramlar ve Yöntemler • Dattilo, F. & Jongsma, A. – Aile Terapisi Tedavi Planlayıcısı
Notlar
Gottman, J. – The Seven Principles for Making Marriage Work • Johnson, S. – Emotionally Focused Couple Therapy • Sue & Sue – Multicultural Counseling • McGoldrick – Ethnicity and Family Therapy
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | 1. Çift terapisi kuramlarını açıklayabilir |
| ÖÇ02 | 2. Çeşitlilik ve kültürel faktörlerin çift ilişkilerine etkisini analiz edebilir |
| ÖÇ03 | 3. Dezavantajlı çiftlerle çalışmada uygun danışma becerileri kullanabilir |
| ÖÇ04 | 5. Vaka analizi yapabilir |
| ÖÇ05 | 6. Terapötik ilişkiyi etik çerçevede sürdürebilir |
| ÖÇ06 | 7. Farklı terapi yaklaşımlarını karşılaştırabilir |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Psikolojik Danışma ve Rehberlik lisans düzeyi yeterliliklerine dayalı olarak, aynı alandaki bilgilerini uzmanlık düzeyinde geliştirir. | 3 |
| PÖÇ02 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Bir problemin çok boyutlu nedenlerini kavrayarak, problemi bir bütünlük içerisinde değerlendirir | 3 |
| PÖÇ03 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Psikolojik Danışma ve Rehberlik alanındaki bilimsel bir makaleyi inceler | |
| PÖÇ04 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Psikolojik Danışma ve Rehberlik alanında edindiği uzmanlık düzeyindeki kuramsal ve uygulamalı bilgileri kullanır | 3 |
| PÖÇ05 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Bireyi tanıma teknik ve araçlarını uygular ve geliştirir | 4 |
| PÖÇ06 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Psikolojik Danışma ve Rehberlik kapsamındaki bir problemi bilimsel bir bakış açısıyla çözer. | 3 |
| PÖÇ07 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Uzmanlık eğitiminin sağladığı bilgi ve deneyimler çerçevesinde Psikolojik Danışma ve Rehberlik alanından mezun olan bireylere rehberlik eder. | |
| PÖÇ08 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Uzmanlık alanını eğitim ortamında işlevsel hale getirebilecek uygulamalar konusunda bilgi ve deneyim kazanır. | |
| PÖÇ09 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Psikolojik Danışma ve Rehberlik alanı kapsamındaki kuramsal bilgiyi uygulama alanı ile bütünleştirir. | |
| PÖÇ10 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Psikolojik Danışma ve Rehberlik uygulamalarında yerel ve ulusal düzeyde yaşanan sorunların çözümünde sorumluluk alır. | 2 |
| PÖÇ11 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Alanı ile ilgili yurtdışı kaynakları takip edebilecek düzeyde yabancı dil bilir. | 3 |
| PÖÇ12 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Uzmanlık alanı ile ilgili süreçler ve ulaştığı sonuçlar konusunda meslektaşlarını bilgilendirir. | 3 |
| PÖÇ13 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Uzmanlık alanında gereksinim duyduğu farklı istatistiksel teknikleri ve bilgi-iletişim teknolojilerini etkili bir şekilde kullanır. | 4 |
| PÖÇ14 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Psikolojik Danışma ve Rehberlik uygulamalarının başarıya ulaşmasına kurum çalışanlarının desteğini (işbirliğini) sağlar. | 3 |
| PÖÇ15 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Öğrencilerle, öğretmenlerle okul yönetimi, aileler ve çalışma grubundaki bireylerle etkili ve sağlıklı iletişim kurar. | 3 |
| PÖÇ16 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Psikolojik Danışma ve Rehberlik alanındaki sorunların kaynaklarını tespit ederek, sorunların çözümüne katkıda bulunur. | 2 |
| PÖÇ17 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Eğitim ortamındaki tüm paydaşlara uzmanlık alanının gerekliliğini ifade ederek onların işbirliğini sağlar. | 3 |
| PÖÇ18 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Uzmanlık alanı ile ilgili uygulamalarında ortaya çıkan gereksinimleri eleştirel bir gözle değerlendirir. | |
| PÖÇ19 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Uzmanlık alanı/ ilişkili olduğu disiplinlerde özümsediği bilgiyi uzmanlık düzeyinde geliştirir. | 2 |
| PÖÇ20 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Uzmanlık alanına dönük uygulamalarında paydaş davranışları konusunda bir öngörü geliştirir. | 2 |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | • Ders tanıtımı • Çift terapisine giriş • Temel kavramlar • Çift terapisi nedir? • Psikolojik danışmadan farkı • Türkiye’de çift terapisi | Yapılan bilimsel makaleleri inceleme ve tarama | Öğretim Yöntemleri: Soru-Cevap, Tartışma, Alıştırma ve Uygulama, Anlatım |
| 2 | • Kültür nedir? • Kültürel şema ve ilişkiler • Bireycilik vs kolektivizm • Kültürel körlük vs kültürel duyarlılık | Bilimsel makaleleri tarama ve inceleme | Öğretim Yöntemleri: Soru-Cevap, Tartışma, Alıştırma ve Uygulama, Anlatım |
| 3 | • Toplumsal cinsiyet rolleri • Güç ve kontrol • Ataerkillik ve ilişkiler • Türkiye bağlamı | Bilimsel makaleleri tarama ve inceleme | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Alıştırma ve Uygulama |
| 4 | • Sistemik yaklaşım • Bağlanma teorisi • İlişki döngüleri | Bilimsel makaleleri taram ve inceleme | Öğretim Yöntemleri: Soru-Cevap, Tartışma, Alıştırma ve Uygulama |
| 5 | • Aile sistemi • Döngüsel nedensellik • Üçgenleme | Bilimsel makaleleri tarama ve inceleme | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Alıştırma ve Uygulama |
| 6 | • Bağlanma temelli yaklaşım • Negatif döngüler • Duygusal yeniden yapılandırma | Bilimsel makaleleri tarama ve inceleme | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Alıştırma ve Uygulama |
| 7 | • 4 atlı (eleştiri, aşağılama vb.) • İlişki evi modeli • Müdahale teknikleri | Bilimsel makaleleri tarama ve inceleme | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Alıştırma ve Uygulama |
| 8 | Ara Sınavlar | Ölçme Yöntemleri: Ödev, Performans Değerlendirmesi |
|
| 9 | • Etkili iletişim • Çatışma türleri • Onarım girişimleri | Bilimsel makaleleri tarama ve inceleme | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Alıştırma ve Uygulama |
| 10 | Çift görüşmesi • Klinik formülasyon | Bilimsel makaleleri tarama ve inceleme | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Alıştırma ve Uygulama |
| 11 | • Azınlık stres modeli • Ayrımcılık • Terapötik hassasiyet | Bilimsel makaleleri tarama ve inceleme | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Alıştırma ve Uygulama |
| 12 | Travma ve İlişkiler • Bağlanma travması • Şiddet • İhanet | Bilimsel makaleleri tarama ve inceleme | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Alıştırma ve Uygulama |
| 13 | Etik • Gizlilik • Tarafsızlık • Çoklu ilişki riski | Bilimsel makaleleri tarama ve inceleme | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Alıştırma ve Uygulama |
| 14 | Vaka Analizi • Gerçek vaka çözümleme • Süpervizyon tartışması | Bilimsel makaleleri tarama ve inceleme | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Alıştırma ve Uygulama |
| 15 | Vaka Analizi II • Gerçek vaka çözümleme • Süpervizyon tartışması | Bilimsel makaleleri tarama ve inceleme | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Alıştırma ve Uygulama |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Ödev, Performans Değerlendirmesi |
|
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Ödev, Performans Değerlendirmesi |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 3 | 42 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 4 | 4 | 16 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 5 | 4 | 20 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 6 | 6 | 36 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 6 | 6 | 36 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 150 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 6,00 | ||
| AKTS | 6 AKTS | ||