TÜRKÇE
ENGLISH
Genel Bilgi
| Birim | HUKUK FAKÜLTESİ |
| HUKUK PR. (Y) | |
| Kod | HKU208 |
| Ad | Yapay Zeka Ve İdare Hukuku |
| Dönem | 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Yarıyıl | 4. Yarıyıl |
| Süre (T+U) | 3-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 4 AKTS |
| Yerel Kredi | 3 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Belirsiz |
| Tür | Normal |
| Etiket | S Seçmeli |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Dr. Öğr. Üyesi Yasin SÖNMEZ |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır.
|
Dersin Amacı / Hedefi
Dersin amacı, yapay zekâ kavramı ile yapay zekânın idare hukukunda yol açmakta olduğu dönüşümü ve yol açabileceği sorunları genel hatlarıyla, idare hukuku ilke ve kuralları çerçevesinde incelemektir. Öğrencilerin bu interdisipliner alanda ortaya çıkan sorunları hukuki açıdan analiz etme ve çözme yeteneğine sahip olmaları amaçlanmaktadır.
Dersin İçeriği
Derste yapay zekâ kavramı; idare hukukunun temel ilkeleri ve kuralları ; yapay zekânın idari işlemlerin tesisinde kullanılması; kamu hizmetlerinin dijitalleşmesi ve yapay zekânın rolü; kolluk faaliyetlerinde yapay zekânın kullanılması ile yapay zekâ kullanımı ve idarenin sorumluluğu başlıca konular olarak ve genel hatlarıyla ele alınmaktadır.
Dersin Ön Koşulu
Dersin ön koşulu bulunmamaktadır.
Kaynaklar
1) Ahmet YAYLA, İdare Hukuku Bakımından Yapay Zekâ, Seçkin Yayıncılık, 2023. 2) Serkan SEYHAN, Yapay Zekâ Teknolojileri Kapsamında İdarenin Sorumluluğu, On İki Levha Yayıncılık, 2023.
Notlar
1) Ali ULUSOY, Türk İdare Hukuku, Yetkin Yayınevi, 2025. 2) Bahtiyar AKYILMAZ/Murat SEZGİNER/Cemil KAYA, İdare Hukuku, Seçkin Yayıncılık, 2026. 3)Onur KAPLAN, ‘İdari Kolluk Faaliyetlerinde Dijital Dönüşümün Etkileri ve Sınırları: İki Artı İki Beş Eder Mi?’ (2025) 7 (1) Bilişim Hukuku Dergisi.
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Yapay zekâ, makine öğrenmesi, derin öğrenme, algoritmik karar verme, robotik gibi temel kavramları idare hukuku ilkeleri açısından değerlendirir. |
| ÖÇ02 | Kamu idarelerinin yapay zekadan yararlanma biçimleri konusunda genel bir perspektife sahip olur. |
| ÖÇ03 | İdarenin dijitalleşme sürecinde yapay zekanın sağladığı avantajları ve doğurabileceği sorunları kavrar. |
| ÖÇ04 | Algoritmik karar verme süreçlerini idari işlem kuramı açısından analiz eder. |
| ÖÇ05 | İdarenin sorumluluğunu algoritmik yanlılık ve ayrımcılık riskleri açısından analiz eder. |
| ÖÇ06 | İdarenin takdir yetkisinin algoritmalara devredilmesinin sınırlarını sorgular. |
| ÖÇ07 | Etik ilkeler ve hukuk normları ışığında yapay zekanın idare tarafından kullanımıyla ilgili ideal bir mevzuatın genel ilkelerinin ne olması gerektiği konusunda fikir sahibi olur. |
| ÖÇ08 | Yapay zekâ ve idare hukuku ilişkisi ile ilgili akademik literatür taraması yapar. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Hukukun temel kavram ve ilkelerini açıklar. | 5 |
| PÖÇ02 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Hukuki problemleri teşhis eder. | 5 |
| PÖÇ03 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Hukuk biliminin araştırma, analiz ve yorum yöntemlerini kavrar. | |
| PÖÇ04 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Hukukun ve hukuk normlarının tarihsel ve sosyolojik gelişim süreçlerini tanır. | |
| PÖÇ05 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Temel hukuk disiplinlerini ve içeriklerini (her alana ilişkin yasal düzenlemeleri, yargı organlarının kararları ve bilimsel değerlendirmeleri) bilimsel yöntem ve teknikleri kullanarak değerlendirir. | |
| PÖÇ06 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Tespit edilen hukuki problemlere çözüm üretebilmek için uygun hukuki yorum yöntemlerini kullanır. | |
| PÖÇ07 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Edindiği bilgileri kullanarak karşılaştığı hukuki problemleri çözer. | 4 |
| PÖÇ08 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Hukuki problemlerin çözümlerini olan (de lege lata) ve olması gereken hukuk (de lege ferenda) bakımından ayrı ayrı ortaya koyar. | |
| PÖÇ09 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Hukuk uygulamasında karşılaşılan problemler karşısında çözüm geliştirmek için ekibin bir üyesi olarak sorumluluk alır. | |
| PÖÇ10 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Toplumsal sorumluluk bilinci ile sosyal ve hukuki sorunlara karşı duyarlı olur. | 4 |
| PÖÇ11 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Kendi kendine öğrenme becerisi kazanarak, öğrendiği bilgileri eleştirel bir yaklaşımla değerlendirir. | |
| PÖÇ12 | Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik | Teknik hukuk bilgisini gerek Türkçe gerek İngilizce olarak sözlü veya yazılı şekilde kullanır. | |
| PÖÇ13 | Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik | Belirli bir hukuki meseleye ilişkin kişisel görüş ve değerlendirmesini sözlü ya da yazılı olarak ikna edici şekilde anlatır. | |
| PÖÇ14 | Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik | Hukukla ilgili bilgi ve iletişim teknolojilerini etkili bir şekilde kullanır. | |
| PÖÇ15 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Evrensel hukuk ilkeleri doğrultusunda hukukçu olmanın gerektirdiği dürüstlük, adalet ve etik anlayışını içselleştirir. | |
| PÖÇ16 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Hukuki gelişmeleri ulusal ve uluslararası düzeyde takip eder. | |
| PÖÇ17 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devletini benimser. |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Giriş: Yapay zekâ kavramının tanımı | İlgili eserlerin okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 2 | Yapay zekâ ve kamu hizmetinde dijital dönüşüm | İlgili eserlerin okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 3 | İdarenin yapay zekâ sistemlerinden yararlanması | İlgili eserlerin okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 4 | Yapay zekâ ve kolluk | İlgili eserlerin okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 5 | Yapay zekânın idari işlem tesisinde kullanılması | İlgili eserlerin okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 6 | Algoritmik Karar Verme : İdari işlemlerin yetki unsuru | İlgili eserlerin okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 7 | Algoritmik Karar Verme : İdari işlemlerin şekil unsuru | İlgili eserlerin okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 8 | Ara Sınavlar | İlgili eserlerin okunması | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
| 9 | Algoritmik Karar Verme : İdari işlemlerin sebep unsuru | İlgili eserlerin okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 10 | Algoritmik Karar Verme : İdari işlemlerin konu unsuru | İlgili eserlerin okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 11 | Algoritmik Karar Verme : İdari işlemlerin amaç unsuru | İlgili eserlerin okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 12 | Yapay zekâ sistemlerinin kullanımı ve idarenin sorumluluğu -nedensellik bağı | İlgili eserlerin okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 13 | Yapay zekâ sistemlerinin kullanımı ve idarenin sorumluluğu – hizmet kusuru | İlgili eserlerin okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 14 | Yapay zekâ sistemlerinin kullanımı ve idarenin sorumluluğu – kusursuz sorumluluk | İlgili eserlerin okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 15 | Genel Değerlendirme | İlgili eserlerin okunması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Beyin Fırtınası, Örnek Olay |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | İlgili eserlerin okunması | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | İlgili eserlerin okunması | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 3 | 42 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 2 | 28 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 0 | 0 | 0 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 15 | 15 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 25 | 25 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 110 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 4,40 | ||
| AKTS | 4 AKTS | ||