TÜRKÇE
ENGLISH
Genel Bilgi
| Birim | SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ |
| SANAT VE TASARIM (YL) (TEZLİ) | |
| Kod | STA1739 |
| Ad | Sanat Okumaları |
| Dönem | 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Dönem | Bahar |
| Süre (T+U) | 3-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 6 AKTS |
| Yerel Kredi | 3 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Belirsiz |
| Tür | Normal |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Dr. Öğr. Üyesi Aytuna CORA |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır.
|
Dersin Amacı / Hedefi
Bu dersin amacı, sanat ve tasarım alanında yüksek lisans öğrencilerine, sanat düşüncesinin tarihsel gelişimini temel metinler üzerinden inceleyerek, sanatın ne olduğu, nasıl anlamlandırıldığı ve farklı dönemlerde nasıl yorumlandığına dair eleştirel bir bakış kazandırmaktır. Ders kapsamında öğrencilerin, Platon’dan başlayarak modern ve çağdaş düşünürlere uzanan metinleri okuyup analiz ederek, sanat kavramına ilişkin farklı teorik yaklaşımları karşılaştırmaları ve bu yaklaşımları kendi sanatsal pratikleriyle ilişkilendirmeleri hedeflenmektedir.
Dersin İçeriği
Bu ders, sanat düşüncesinin temel metinler üzerinden incelenmesini amaçlayan bir okuma ve tartışma dersidir. Antik Yunan’dan günümüze uzanan seçilmiş metinler aracılığıyla sanatın doğası, işlevi ve anlamı tartışılır. Ders kapsamında mimesis, estetik yargı, temsil, hakikat ve simülasyon gibi temel kavramlar ele alınır. Öğrencilerin metin analizi yapmaları, kuramsal yaklaşımları karşılaştırmaları ve bu yaklaşımları kendi sanatsal üretimleriyle ilişkilendirmeleri beklenir.
Dersin Ön Koşulu
Dersin ön koşulu bulunmamaktadır.
Kaynaklar
Adnan Turani, Sanat Terimleri Sözlüğü, Remzi Kitabevi. Adnan Turani, Çağdaş Sanat Felsefesi, Remzi Kitabevi. İsmail Tunalı, Sanat Ontolojisi, Remzi Kitabevi. İsmail Tunalı, Tasarım Felsefesi, Fol Yayıncılık. Nejat Bozkurt, Sanat ve Estetik Kuramları, Sentez Yayıncılık. John Berger, Görme Biçimleri, Metis Yayınları. Juhani Pallasmaa, Düşünen El: Mimarlık ve Varoluşsal Bilgelik, İnkılap Kitabevi. Richard Sennett, Zanaatkar, Ayrıntı Yayınları. Sıtkı Erinç, Sanatın Boyutları, (yayınevi baskıya göre eklenebilir). Sıtkı Erinç, Sanat Psikolojisine Giriş, (yayınevi baskıya göre eklenebilir). Martin Heidegger, Sanat Eserinin Kökeni, Ütopya Yayınevi. Mehmet Yılmaz (Haz.), Sanatın Felsefesi / Felsefenin Sanatı, Ütopya Yayınevi. Rollo May (2013). Yaratma Cesareti (çev. A. Oysal). İstanbul: Metis Yayınları.
Notlar
Bu ders kapsamında yararlanılacak kaynaklar yalnızca yazılı metinlerle sınırlı olmayıp, güncel sanatsal üretimleri ve araştırmaları kapsayan çok yönlü bir içerik sunar. Ulusal ve uluslararası sergiler, bienaller, sanatçı konuşmaları, sempozyumlar ve atölye çalışmaları dersin önemli referans alanlarını oluşturur. Ayrıca güncel sanat dergileri, çevrimiçi sanat platformları, müze ve galeri arşivleri ile sanatçı portfolyoları üzerinden yürütülen incelemeler, öğrencilerin çağdaş sanatsal pratikleri takip etmelerini destekler.
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Sanat kuramına ilişkin temel kavramları (mimesis, estetik yargı, temsil, hakikat, aura vb.) açıklar ve tartışır. |
| ÖÇ02 | Sanat düşüncesine yön veren temel metinleri ve düşünürleri tanır, tarihsel bağlam içinde açıklar. |
| ÖÇ03 | Felsefi ve kuramsal metinleri analiz etme, yorumlama ve eleştirel değerlendirme becerisi kazanır. |
| ÖÇ04 | Farklı düşünürlerin sanat anlayışlarını karşılaştırmalı olarak değerlendirir. |
| ÖÇ05 | Okunan metinlerdeki kuramsal yaklaşımları sanat eserleri ve görsel örnekler üzerinden yorumlar. |
| ÖÇ06 | Kuramsal bilgileri kendi sanatsal üretimi ve araştırma süreçleriyle ilişkilendirir. |
| ÖÇ07 | Sanat alanında akademik tartışma yürütme ve yazılı/sözlü ifade becerisi geliştirir. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Sanat ve tasarım alanının temel kuramsal bilgilerine sahiptir. | 4 |
| PÖÇ02 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Uzmanlaştığı tasarım alanının geleneksel ve güncel teknolojisi hakkında bilgi sahibidir. | |
| PÖÇ03 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Görsel sanatların farklı disiplinlerinin teknikleri ve yöntemleri konusunda bilgi sahibidir. | |
| PÖÇ04 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Sanat akımlarının ve tasarım yaklaşımlarının özelliklerini, temsilcilerini ve önemli eserlerini bilir. | 4 |
| PÖÇ05 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Farklı malzeme, teknik ve ifade biçimlerinin denenmesinin, etkileşimsel süreçlerin önemini kavrar. | |
| PÖÇ06 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Alanıyla ilgili farklı deneyimleri yaratıcı uygulamalarda kullanır | |
| PÖÇ07 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Farklı malzeme teknik ve anlatım biçimlerini araştırır ve uygular | |
| PÖÇ08 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Farklı disiplinlerden sanatçılar, tasarımcılarla ortak projeler üretir. | |
| PÖÇ09 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Bilimsel ve uygulama alanlarına yönelik kuramsal yaklaşım ve kavramları açıklar. | 3 |
| PÖÇ10 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Alanıyla ilgili çözüm üretici düşünce ve yöntem geliştirir. | |
| PÖÇ11 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Disiplinlerarası ilişkileri geliştirir, çok disiplinli çalışmalar tasarlar. | 2 |
| PÖÇ12 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Özgün yapıt ve tasarımlar planlar, uygular ve sergiler. | |
| PÖÇ13 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Belirlediği bir probleme ilişkin özgün düşüncelerini sözlü ve görsel veriler kullanarak paylaşır. | |
| PÖÇ14 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Kültürel değerlerin korunması ve tanıtılması süreçlerine katkıda bulunur. | |
| PÖÇ15 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Kültürel, toplumsal ve çevresel sorunlara karşı duyarlığını uygulamalarında yansıtır. | |
| PÖÇ16 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Sürdürülebilirlik, yenilikçilik ve girişimcilik konularında katkı sağlar. | |
| PÖÇ17 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Bir yabancı dili, sanat ve tasarım alanlarındaki araştırmalarını destekleyecek düzeyde kullanır |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Derse giriş, sanat nedir? Metin okuma ve analiz yöntemleri | Ön okuma ve düşünce notlarının hazırlanması | Öğretim Yöntemleri: Soru-Cevap, Tartışma, Beyin Fırtınası, Anlatım |
| 2 | Sanat kavramına giriş ve temel terminoloji: sanat, estetik ve mimesis (taklit) kavramlarının sözlükler ve farklı kuramsal yaklaşımlar üzerinden değerlendirilmesi | Kaynakların okunması: Adnan Turani, Sanat Terimleri Sözlüğü, Remzi Kitabevi. Nimet Keser, Sanat Sözlüğü, | Öğretim Yöntemleri: Soru-Cevap, Tartışma, Beyin Fırtınası, Anlatım |
| 3 | Sanatın tanımı ve kapsamı | Kaynakların okunması: Sıtkı Erinç, Sanatın Boyutları | Öğretim Yöntemleri: Soru-Cevap, Tartışma, Beyin Fırtınası, Anlatım |
| 4 | Sanat ve taklit: Platon | Kaynakların okunması: Platon, Devlet, Yedinci Kitap Platon, Devlet, Onuncu Kitap | Öğretim Yöntemleri: Soru-Cevap, Tartışma, Beyin Fırtınası, Anlatım |
| 5 | Sanatın işlevi: Aristoteles | Kaynakların okunması: Aristoteles, Poetika | Öğretim Yöntemleri: Soru-Cevap, Tartışma, Beyin Fırtınası, Anlatım |
| 6 | Görme ve temsil: John Berger | Kaynakların okunması: John Berger, Görme Biçimleri | Öğretim Yöntemleri: Soru-Cevap, Tartışma, Beyin Fırtınası, Anlatım |
| 7 | Sanat eserinin varlığı: İsmail Tunalı | Kaynakların okunması: İsmail Tunalı, Sanat Ontolojisi | Öğretim Yöntemleri: Soru-Cevap, Tartışma, Beyin Fırtınası, Anlatım |
| 8 | Ara Sınavlar | Sınava Hazırlanma | Ölçme Yöntemleri: Ödev |
| 9 | Zanaat, üretim ve deneyim: Richard Sennett | Kaynakların okunması: Richard Sennett, Zanaatkar | Öğretim Yöntemleri: Soru-Cevap, Tartışma, Beyin Fırtınası, Anlatım |
| 10 | Sanat ve hakikat: Martin Heidegger | Kaynakların Okunması: Heidegger, Sanat Eserinin Kökeni | Öğretim Yöntemleri: Soru-Cevap, Tartışma, Beyin Fırtınası, Anlatım |
| 11 | Sanat ve teknoloji: Walter Benjamin | Kaynakların okunması: Benjamin, Teknik Olarak Yeniden Üretilebilirlik Çağında Sanat Yapıtı | Öğretim Yöntemleri: Soru-Cevap, Tartışma, Beyin Fırtınası, Anlatım |
| 12 | Temsil ve dil: Michel Foucault | Kaynakların okunması: Foucault, Bu Bir Pipo Değildir | Öğretim Yöntemleri: Soru-Cevap, Tartışma, Beyin Fırtınası, Anlatım |
| 13 | Sanat ve psikoloji | Kaynakların okunması: Sıtkı Erinç, Sanat Psikolojisine Giriş | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Beyin Fırtınası |
| 14 | Sanat ve yaratıcılık: Rollo May | Kaynakların okunması: Rollo May, Yaratma Cesareti | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Beyin Fırtınası |
| 15 | Sanat kavramına genel bakış ve metinler arası bağlantılar | Ders boyunca okunan metinlerin tekrar gözden geçirilmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Beyin Fırtınası |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Sınava Hazırlık | Ölçme Yöntemleri: Ödev |
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Sınava Hazırlık | Ölçme Yöntemleri: Ödev |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 3 | 42 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 6 | 84 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 1 | 8 | 8 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 3 | 3 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 3 | 3 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 140 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 5,60 | ||
| AKTS | 6 AKTS | ||