TÜRKÇE
ENGLISH
Genel Bilgi
| Birim | SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ |
| HEMŞİRELİK PR. | |
| Kod | HMS334 |
| Ad | Yaşam Boyu Bağışıklılık |
| Dönem | 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Yarıyıl | 6. Yarıyıl |
| Süre (T+U) | 2-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 3 AKTS |
| Yerel Kredi | 2 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Üniversite Dersi |
| Tür | Normal |
| Etiket | AE Alan Eğitimi Dersleri S Seçmeli |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Dr. Öğr. Üyesi ADNAN BATUHAN COŞKUN |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır.
|
Dersin Amacı / Hedefi
Bu dersin amacı; öğrencilerin bağışıklama ve aşı uygulamalarının immünolojik temellerini kavramasını, çocuk, adölesan, erişkin, yaşlı ve özel risk grubundaki bireylerde güncel bağışıklama yaklaşımlarını öğrenmesini sağlamaktır. Ders sonunda öğrencilerin ulusal aşı takvimini, erişkin bağışıklama ilkelerini, aşı güvenliği ve soğuk zincir uygulamalarını, aşı reddi ve kararsızlığına yönelik hemşirelik yaklaşımlarını bilmesi ve bu bilgileri hemşirelik uygulamalarında kullanabilmesi hedeflenmektedir.
Dersin İçeriği
Bağışıklık sisteminin temel yapısı ve işleyişi, bağışıklık türleri, aşı çeşitleri, aşı uygulama ilkeleri, soğuk zincir, aşı güvenliği, yan etkiler ve kayıt sistemi bu dersin temel içeriğini oluşturur. Ders kapsamında çocukluk, adölesan, erişkin ve yaşlılık dönemlerinde bağışıklama, gebelik, kronik hastalıklar, bağışıklığı baskılanmış bireyler, sağlık çalışanları, seyahat, askerlik ve salgın durumlarında bağışıklama ilkeleri ele alınır. Ayrıca aşı reddi ve aşı kararsızlığına yönelik hemşirelik yaklaşımı tartışılır.
Dersin Ön Koşulu
Ön koşul yoktur.
Kaynaklar
Kara, A., Çiftçi, E., Tezer, H. ve Somer, A. (Ed.). (2021). Aşı ve Bağışıklama. Ankara. Akçakaya, N., Çokuğraş, H., Aras, A., Camcıoğlu, Y. ve Gür, E. (2007). Aşılara Güncel Yaklaşım. Editör: Arvas, A. İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Yayınları. Çelebi, S., Badur, S., Somer, A., Salman, N. ve diğerleri. (2008). Rutin Dışı Aşılar. Editör: Salman, N. Bilimsel Tıp Yayınevi. T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. Güncel Aşı Takvimi. Türkiye Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanlık Derneği. Erişkin Bağışıklama Rehberi.
Notlar
T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü Aşı Portalı ve güncel aşı takvimi. Türkiye Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanlık Derneği erişkin bağışıklama rehberleri. Dünya Sağlık Örgütü bağışıklama ve aşı güvenliği dokümanları. Güncel ulusal ve uluslararası bağışıklama rehberleri, bilimsel makaleler ve vaka örnekleri.
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | Bağışıklık sisteminin temel yapılarını, işleyişini ve bağışıklık türlerini açıklar. |
| ÖÇ02 | Aşı çeşitlerini, etki mekanizmalarını, endikasyon ve kontrendikasyonlarını açıklar. |
| ÖÇ03 | Soğuk zincir, aşı uygulama ilkeleri, aşı güvenliği, yan etkiler ve kayıt süreçlerini bilir. |
| ÖÇ04 | Çocukluk ve adölesan döneminde ulusal aşı takvimine uygun bağışıklama yaklaşımını açıklar. |
| ÖÇ05 | Erişkin, yaşlı, gebe, kronik hastalığı olan ve bağışıklığı baskılanmış bireylerde bağışıklama ilkelerini açıklar. |
| ÖÇ06 | Aşı reddi ve kararsızlığına yönelik kanıta dayalı hemşirelik danışmanlığı yaklaşımını tartışır. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | İnsan vücudunu oluşturan hücre, doku, organ, sistemlerin yapı ve fonksiyonlarını, bu sistemlerin birbirleriyle olan ilişkilerini bilir. Sağlıklı ve hasta bireyin yapısını, fizyolojik fonksiyonlarını açıklar, sağlıktan sapma durumlarını tanımlar, uygun hemşirelik girişimlerini planlar. | 2 |
| PÖÇ02 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Temel insan gereksinimleri doğrultusunda birey, aile ve topluma sağlık alanında edindiği ileri düzeydeki kuramsal ve uygulamalı bilgileri kullanarak hemşirelik bakımını uygular. | |
| PÖÇ03 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Hemşirelik bakımına temel oluşturan kanıta dayalı bilimsel bilgiyi, etik ilkeleri ve etkili iletişim tekniklerini kullanarak rol ve sorumlulukları çerçevesinde sağlığı koruma ve geliştirmede uygun hemşirelik sürecini uygular. | 3 |
| PÖÇ04 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Hemşirelikle ilgili gelişmeleri bilimsel yöntemleri kullanarak değerlendirir. Sağlıklı ve hasta bireyin sağlık bakım ihtiyaçlarını karşılamada kanıta dayalı uygulamalardan yararlanma yollarını bilir | 2 |
| PÖÇ05 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Öğrenme ve öğretme sürecini hemşirelik hizmetlerinde nasıl kullanacağını bilir | 3 |
| PÖÇ06 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Sağlık politikaları, sağlık mevzuatı ve yönetim sürecini hemşirelik hizmetlerinde nasıl kullanacağını, görev, yetki ve sorumluluklarını bilir | 3 |
| PÖÇ07 | Bilgi - Kuramsal, Olgusal | Bilimsel bilginin üretimi ile ilgili yöntemleri bilir. Bilimsel problem çözme yönteminin nasıl kullanılacağını bilir | 2 |
| PÖÇ08 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Demokrasi, insan hakları, toplumsal, bilimsel, kültürel değerler ve mesleki etik ilkelere uygun davranır | |
| PÖÇ09 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Sağlık politikalarının oluşturulmasına ve toplumun sağlık düzeyinin yükseltilmesine katkı sağlar. | |
| PÖÇ10 | Yetkinlikler - Alana Özgü Yetkinlik | Mesleki sorunları çözmede sorumluluk üstlenir | 3 |
| PÖÇ11 | Yetkinlikler - Öğrenme Yetkinliği | Öğrenme gereksinimlerinin bilincinde yaşam boyu öğrenmeye ilişkin olumlu tutum geliştirir. Bilimsel, sosyal ve kültürel alanlarda kendini geliştirici faaliyetlere (TÜBİTAK gibi ulusal destekli projelere katılmak, mesleki etkinlik, üniversitenin sosyal kulüpleri vb) katılır. | 2 |
| PÖÇ12 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Sağlıkla ilgili uygulamalarda ekibin etkin bir üyesi olarak sorumluluk alır | |
| PÖÇ13 | Yetkinlikler - Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | Mesleki gelişiminin yanı sıra, ilgi yetenekleri doğrultusunda bilimsel, sosyal, kültürel ve sanatsal alanlarda öğrenme gereksinimlerini belirleyerek kendini sürekli geliştirir; bir yabancı dil kullanarak alanındaki bilgileri izler ve mesleki uygulamalarında kullanır. | 3 |
| PÖÇ14 | Yetkinlikler - İletişim ve Sosyal Yetkinlik | Alanının gerektirdiği bilgi ve iletişim teknolojilerini kullanır. | 3 |
| PÖÇ15 | Beceriler - Bilişsel, Uygulamalı | Toplumun sağlığını kitlesel olarak etkileyen doğal afet, salgın vb. durumlarda hemşirelik bakım önceliklerini belirler ve kriz yönetiminde aktif rol alır. | 2 |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | Dersin tanıtımı, bağışıklama kavramı ve tarihsel gelişimi | Ders izlencesinin ve temel kavramların incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 2 | Bağışıklık sisteminin yapısı, organları ve temel işleyişi | Bağışıklık sistemi ile ilgili temel okuma yapılması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 3 | Özgün ve özgün olmayan bağışıklık; doğal ve kazanılmış bağışıklık | Bağışıklık türlerinin gözden geçirilmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 4 | Aktif ve pasif bağışıklık; aşıların temel etki mekanizmaları | Aktif ve pasif bağışıklıkla ilgili kaynak okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 5 | Aşı çeşitleri, endikasyonlar, kontrendikasyonlar ve yanlış kontrendikasyonlar | Aşı çeşitleri ve kontrendikasyonlarla ilgili okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 6 | Soğuk zincir, aşı uygulama ilkeleri, aşı güvenliği, yan etkiler ve kayıt sistemi | Soğuk zincir ve aşı güvenliği dokümanlarının incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 7 | Çocukluk dönemi güncel ulusal aşı takvimi | T.C. Sağlık Bakanlığı güncel aşı takviminin incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 8 | Ara Sınavlar | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
|
| 9 | Adölesan bağışıklaması, eksik aşılı çocuklar ve özel aşılar | Çocuk ve adölesan bağışıklama ilkelerinin incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 10 | Aşı reddi, aşı kararsızlığı ve hemşirelik danışmanlığı | Aşı kararsızlığına ilişkin güncel makale veya rehber okuma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 11 | Erişkinlerde bağışıklama ve güncel erişkin aşı önerileri | Erişkin bağışıklama rehberinin ilgili bölümlerinin incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Soru-Cevap |
| 12 | Yaşlılarda, gebelerde ve sağlık çalışanlarında bağışıklama | Özel gruplarda bağışıklama ilkelerinin incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 13 | Kronik hastalıklarda, bağışıklığı baskılanmış bireylerde ve preterm bebeklerde bağışıklama | Risk gruplarında bağışıklama ile ilgili okuma yapılması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 14 | Seyahat, askerlik, salgın ve COVID-19 gibi özel durumlarda bağışıklama | Seyahat ve salgın durumlarında bağışıklama önerilerinin incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım |
| 15 | Pasif bağışıklama, immünoglobulinler, temas sonrası profilaksi ve dersin genel değerlendirmesi | Pasif bağışıklama ve temas sonrası profilaksi konularının tekrar edilmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
|
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 2 | 28 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 2 | 2 | 4 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 1 | 10 | 10 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 10 | 10 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 22 | 22 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 74 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 2,96 | ||
| AKTS | 3 AKTS | ||