TÜRKÇE
ENGLISH
Genel Bilgi
| Birim | GÜZEL SANATLAR FAKÜLTESİ |
| GASTRONOMİ VE MUTFAK SANATLARI PR. | |
| Kod | GMS106 |
| Ad | İş Sağlığı ve Güvenliği |
| Dönem | 2026-2027 Eğitim-Öğretim Yılı |
| Yarıyıl | 2. Yarıyıl |
| Süre (T+U) | 3-0 (T-U) (17 Hafta) |
| AKTS | 6 AKTS |
| Yerel Kredi | 3 Yerel Kredi |
| Eğitim Dil | Türkçe |
| Seviye | Belirsiz |
| Tür | Normal |
| Etiket | Z Zorunlu |
| Öğretim Şekli | Yüz Yüze Öğretim |
| Bilgi Paketi Koordinatörü | Doç. Dr. ERDİNÇ BALLI |
| Dersin Öğretim Elemanı |
Güncel dönem ders programı henüz yapılmamıştır.
|
Dersin Amacı / Hedefi
Bu dersin amacı, Gastronomi ve Mutfak Sanatları öğrencilerine iş sağlığı ve güvenliği kültürünü kazandırmak; mutfak, laboratuvar ve yiyecek-içecek işletmelerinde karşılaşılabilecek fiziksel, kimyasal, biyolojik, ergonomik ve psikososyal riskler hakkında bilgi vermek; iş kazalarının önlenmesi, güvenli çalışma ortamının oluşturulması, acil durum yönetimi, hijyen, sanitasyon ve gıda güvenliği konularında farkındalık kazandırarak güvenli çalışma alışkanlığı geliştirmelerini sağlamaktır.
Dersin İçeriği
İş sağlığı ve güvenliğinin temel kavramları, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı, mutfak ve yiyecek-içecek işletmelerinde riskler, risk değerlendirmesi, iş kazaları ve meslek hastalıkları, kişisel koruyucu donanımlar, hijyen ve sanitasyon, yangın güvenliği, acil durum yönetimi, elektrik ve ekipman güvenliği, ergonomi, güvenli bıçak ve mutfak ekipmanı kullanımı, gıda güvenliği, çevresel riskler, ilk yardım farkındalığı ve güvenlik kültürü.
Dersin Ön Koşulu
Bulunmamaktadır.
Kaynaklar
Ballı, E. (2021). Konaklama işletmelerinde iş sağlığı ve güvenliği: Sektörel risk analizi. Ankara: Akademisyen Kitabevi Demirarslan, E. I. (Ed.). (2024). Endüstriyel mutfaklarda iş sağlığı ve güvenliği. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
Notlar
1. 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu 2. T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü Yayınla
Dersin Öğrenme Çıktıları
| Sıra | Dersin Öğrenme Çıktıları |
|---|---|
| ÖÇ01 | İş sağlığı ve güvenliğinin temel kavramlarını ve ilgili mevzuatı açıklar. |
| ÖÇ02 | Gastronomi işletmelerinde karşılaşılabilecek tehlike ve riskleri tanımlar |
| ÖÇ03 | Risk değerlendirmesi yaparak güvenli çalışma yöntemlerini açıklar |
| ÖÇ04 | Hijyen, sanitasyon ve gıda güvenliği ilkelerini iş sağlığı ve güvenliği kapsamında değerlen |
| ÖÇ05 | Acil durumlar, yangın güvenliği ve ilk yardım konusunda temel bilgi ve farkındalık kazanır |
| ÖÇ06 | Mesleki yaşamında iş sağlığı ve güvenliği kültürüne uygun davranış geliştirir. |
Program Öğrenme Çıktıları ile İlişkisi
| Sıra | Tür | Program Öğrenme Çıktıları | Duzey |
|---|---|---|---|
| PÖÇ01 | - | İngilizce okuma, anlama, konuşma ve yazma becerilerini gösterir. | |
| PÖÇ02 | - | Farklı kültürlerden insanlarla etkili iletişim kurar. | |
| PÖÇ03 | - | Alanıyla ilgili edindiği teorik ve pratik deneyimle; bilgiye ulaşma, analiz, sentez ve yorumlama, sorunlara çözüm üretme ve araştırma projesi geliştirme süreçlerini yönetir. | 4 |
| PÖÇ04 | - | Alanıyla ilgili bilgi ve iletişim teknolojilerini, yazılımları ve araç-gereçleri kullanır. | |
| PÖÇ05 | - | Alanı ile ilgili ulusal ve uluslararası hukuki düzenlemeleri, mesleki standartları ve etik ilkeleri temel düzeyde anlatır. | 2 |
| PÖÇ06 | - | Yaşam boyu öğrenme bilinciyle kişisel ve mesleki donanımını sürekli geliştirerek değişen işletme ortamında yenilikçi bakış açısıyla çözümler üretir. | 1 |
| PÖÇ07 | - | Turizm sektörünün gerektirdiği kişisel bakım (temizlik, giyim, görünüm), hijyen ve sanitasyon kurallarını uygular. | 4 |
| PÖÇ08 | - | Turizm alanındaki başlıca kuramları, olguları, kavramları ve ilkeleri anlatır. | 2 |
| PÖÇ09 | - | Sorumluluk alarak ekip halinde veya bağımsız olarak çalışır. | 2 |
| PÖÇ10 | - | Alanı ile ilgili ulusal ve uluslararası iş güvenliği, işçi sağlığı, çevre koruma, gıda güvenliği ve kalite kontrolü ile ilgili standartları anlatır. | 5 |
| PÖÇ11 | - | İşletme ve yönetim fonksiyonlarını kullanarak mutfak yönetimi, menü planlaması, yiyecek-içecek maliyet kontrolü ve analizi yapar. | 2 |
| PÖÇ12 | - | Alanıyla ilgili çalışmalarda estetik ve sanatsal beceriler gösterir, gıda maddelerinin duyusal analizlerini yapar. | 1 |
| PÖÇ13 | - | Yiyecek ve içeceklerin hazırlık, sunum ve servis edilme tekniklerini uygulamalı olarak anlatır. | |
| PÖÇ14 | - | Klasik ve modern mutfak uygulamalarını ve pişirme yöntemlerini gösterir. | |
| PÖÇ15 | - | Gıdaların özelliklerini ve besin değerlerini bilerek hammaddenin seçiminden tüketilmesine kadar geçen ürün yaşam evlerinin tamamını başarılı bir şekilde yönetir. | 3 |
| PÖÇ16 | - | Türk ve dünya mutfaklarının farklılıklarını ve benzerliklerini karşılaştırarak ulusal ve uluslararası reçeteleri hazırlar. |
Haftalık Akış
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık | Yöntemler |
|---|---|---|---|
| 1 | İş Sağlığı ve Güvenliğine Giriş | Ders notlarının incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 2 | İş Sağlığı ve Güvenliği Mevzuatı ve Temel Kavramlar | 6331 Sayılı Kanunun incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 3 | Mutfaklarda Tehlike ve Riskler | Mutfak kazalarının araştırılması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Örnek Olay |
| 4 | Risk Değerlendirmesi ve Güvenli Çalışma | Risk değerlendirmesi örneklerinin incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 5 | Kişisel Koruyucu Donanımlar ve Ergonom | KKD türlerinin incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Gösterip Yaptırma |
| 6 | Hijyen, Sanitasyon ve Gıda Güvenliği | Hijyen kurallarının incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 7 | Yangın Güvenliği, Acil Durumlar ve İlk Yardım | Acil durum planlarının incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 8 | Ara Sınavlar | Sınava hazırlık | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
| 9 | Elektrik ve Mutfak Ekipmanlarında Güvenlik | Ekipman kullanım talimatlarının incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 10 | Kesici Aletler ve Güvenli Çalışma Teknikleri | Bıçak güvenliği videolarının izlenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 11 | Kimyasal Maddeler ve Temizlik Ürünleri Güvenliği | MSDS örneklerinin incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 12 | Meslek Hastalıkları ve Ergonomik Riskler | Meslek hastalıkları hakkında araştırma | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 13 | Çevre Koruma ve Atık Yönetimi | Atık ayrıştırma uygulamalarının incelenmesi | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Örnek Olay |
| 14 | İş Sağlığı ve Güvenliğinde Güvenlik Kültürü | İSG uygulamalarının araştırılması | Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma |
| 15 | Genel Değerlendirme ve Vaka Analizleri | Ders konularının tekrarı | Öğretim Yöntemleri: Tartışma, Soru-Cevap |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Sınava hazırlık | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
| 17 | Yarıyıl Sonu Sınavları | Sınava hazırlık | Ölçme Yöntemleri: Yazılı Sınav |
Öğrenci İş Yükü - AKTS
| Çalışmalar | Sayısı | Süresi (Saat) | İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ders (Sınav haftaları dahil değildir) | 14 | 3 | 42 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma (Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 4 | 56 |
| Değerlendirmeler ile İlgili Çalışmalar | |||
| Ödev, Proje, Diğer | 2 | 10 | 20 |
| Ara Sınavlar (Yazılı, Sözlü, vs.) | 1 | 12 | 12 |
| Yarıyıl/Yıl Sonu/Final Sınavı | 1 | 15 | 15 |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 145 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (s) | 5,80 | ||
| AKTS | 6 AKTS | ||